جراحی قلب باز، علاوه بر نیاز به آمادگی قبل از عمل، مراقبتهای مهمی را هم پس از عمل میطلبد. انجام مراقبتهای پس از عمل قلب باز نهتنها به تسریع روند بهبودی کمک میکنند، بلکه از بروز عوارض جدی مانند عفونت، لخته شدن خون یا مشکلات قلبی پیشگیری میکنند. اگرچه دوران نقاهت بعد از این جراحی برای هیچ دو بیماری یکسان نیست؛ اما دانستن برخی نکات کلی در این دوره ضروری است. (منبع: دکتر رامتین رضایی کلانتری)
اهواز با دمای بالای هوا، رطوبت بالا و روزهای مملو از گرد و غبار، یکی از شهرهایی است که میتواند بهبودی پس از عمل قلب را تحتتأثیر قرار دهد.
بیماران در این شهر ممکن است با چالشهایی همچون:
افزایش تعریق و دهیدراته شدن بدن
افزایش خطر ترومبوز (لخته)
تنفس سخت در روزهای آلوده
مواجه باشند.
داروهای ضدانعقاد، ضدآریتمی، مسکن و سایر داروها باید طبق نسخه و بهطور منظم مصرف شوند. هرگونه تغییر در دوز دارو باید تحت نظر پزشک باشد.
در گرمای اهواز، خطر کمآبی بدن و افت فشار خون بسیار زیاد است. مصرف کافی مایعات، دوری از آفتاب مستقیم و استفاده از تهویه مطبوع ضروری است.
بیماران باید در روزهای گرد و خاک از ماسکهای مناسب (مانند N95) استفاده کنند و تا جای ممکن در خانه بمانند.
فیزیوتراپی تنفسی و پیادهروی ملایم در خانه (در ساعات خنکتر) برای بهبود عملکرد قلب و ریهها توصیه میشود. از فعالیتهای شدید، بهویژه در گرما، باید اجتناآموزش مراقبین
اطرافیان بیمار باید از علائم هشدار مانند:
تنگی نفس شدید
تب یا ترشحات غیرطبیعی از محل عمل
بینظمی ضربان قلب
آگاه باشند و در صورت بروز، سریعاً با پزشک تماس بگیرند.
نکته کلیدی: از فعالیتهایی که به قفسه سینه فشار وارد میکنند، مانند بلند کردن وزنه، تا 12 هفته خودداری کنید. فعالیت بدنی کنترلشده میتواند ظرفیت قلبی-ریوی را تا 25 درصد بهبود دهد.
تغذیه مناسب پس از جراحی قلب باز به بهبود قلب و کاهش خطر بیماریهای قلبی کمک میکند. منظور از رژیم غذایی بعد از عمل قلب باز تمرکز بر مصرف غذاهای کمنمک، کمچرب و غنی از فیبر است.
لیست غذاهای پیشنهادی:
سبزیجات برگسبز مانند اسفناج و کلم
ماهیهای چرب مانند سالمون (منبع امگا-3)
غلات کامل مانند جو دوسر
میوههای تازه مانند توتها و سیب
از مصرف غذاهای فرآوریشده، فستفود و نوشیدنیهای شیرین پرهیز کنید. بهعنوان مثال، بیماری با دنبال کردن رژیم غذایی مدیترانهای، توانست وزن خود را کنترل کند و سطح کلسترولش را تا 20 درصد کاهش دهد. (دکتر رامتین رضایی کلانتری)
مراکزی مانند بیمارستان امام خمینی و بیمارستان گلستان اهواز با حضور اساتیدی همچون دکتر رضایی کلانتر میتوانند با ارائه برنامههای پیگیری بیمار، آموزش مراقبین و ویزیتهای منظم در مراحل پس از جراحی، نقش حیاتی در کاهش خطر عوارض داشته باشند.
مراقبتهای بعد از جراحی قلب باز تنها در اتاق عمل پایان نمییابد. در شهری مانند اهواز، توجه به شرایط اقلیمی و بهداشت محیط، مصرف دارو و حمایت روانی و جسمی از بیمار برای تضمین یک بازتوانی موفق، الزامی است.
