سرگیجه یکی از آن علائمی است که بسیاری از افراد حداقل یکبار در زندگی آن را تجربه میکنند. احساس چرخش محیط، سبکی سر، ناپایداری هنگام راه رفتن یا حتی تهوع، همگی میتوانند شکلهای مختلف سرگیجه باشند. در چنین شرایطی، اغلب افراد بهدنبال راهحلهای سریع مانند مصرف ویتامینها یا مکملها میروند، اما واقعیت این است که سرگیجه همیشه علت سادهای ندارد.
در این مقاله بهطور دقیق بررسی میکنیم چه ویتامینی برای سرگیجه مفید است، کمبود کدام ریزمغذیها میتواند این علامت را تشدید کند و مهمتر از همه، چه زمانی سرگیجه به گوش و سیستم تعادل مرتبط میشود و نیاز به بررسی تخصصی دارد.
سرگیجه یک بیماری مستقل محسوب نمیشود، بلکه نشانهای از یک اختلال در بدن است. این اختلال میتواند موقتی و بیخطر باشد یا نشانهای از یک مشکل جدیتر در گوش داخلی، سیستم عصبی یا گردش خون. به همین دلیل، تشخیص علت سرگیجه اهمیت بیشتری از درمانهای خودسرانه دارد.
در بسیاری از موارد، افراد با مصرف مکملها علائم را موقتاً کاهش میدهند، اما چون علت اصلی شناسایی نشده است، سرگیجه دوباره بازمیگردد. یکی از دلایل رایج این مسئله، نادیده گرفتن نقش گوش داخلی در حفظ تعادل بدن است.
وقتی صحبت از ویتامینهای مفید برای سرگیجه میشود، باید به این نکته توجه کرد که هیچ ویتامینی بهتنهایی درمان قطعی نیست. اما برخی ویتامینها نقش کلیدی در عملکرد اعصاب، گوش داخلی و گردش خون دارند و کمبود آنها میتواند سرگیجه را تشدید کند.
در میان تمام ویتامینها، ویتامین B12 بیشترین ارتباط را با سرگیجه دارد. این ویتامین نقش اساسی در سلامت اعصاب، مغز و حتی شنوایی ایفا میکند. کمبود B12 میتواند باعث شود پیامهای عصبی بین گوش داخلی و مغز بهدرستی منتقل نشوند.
در چنین شرایطی، بدن دچار اختلال در تشخیص موقعیت میشود و فرد احساس عدم تعادل یا چرخش محیط را تجربه میکند. این نوع سرگیجه معمولاً مزمن است و با استراحت ساده برطرف نمیشود.
نشانههایی که میتواند همراه با کمبود B12 دیده شود معمولاً شامل موارد زیر است:
1. سرگیجه مکرر یا طولانیمدت
2. ضعف عمومی و خستگی زودرس
3. گزگز یا بیحسی اندامها
ویتامین D بیشتر بهعنوان ویتامین استخوان شناخته میشود، اما نقش آن در تعادل بدن کمتر مورد توجه قرار گرفته است. تحقیقات نشان دادهاند افرادی که دچار کمبود ویتامین D هستند، بیشتر در معرض نوعی از سرگیجه قرار میگیرند که با تغییر وضعیت سر ایجاد میشود.
این نوع سرگیجه معمولاً هنگام بلند شدن از خواب، خم شدن یا چرخاندن ناگهانی سر رخ میدهد. اصلاح سطح ویتامین D میتواند شدت و دفعات این حملات را کاهش دهد، اما همچنان نیاز به بررسی گوش داخلی باقی میماند.
اینجا یکی از مهمترین نکات مطرح میشود. اگرچه ویتامینها میتوانند نقش حمایتی داشته باشند، اما سرگیجه همیشه بهدلیل کمبود ویتامین نیست. بسیاری از افراد با مصرف مکملها فقط علائم را پنهان میکنند، در حالی که مشکل اصلی در گوش داخلی یا شنوایی باقی میماند.
در مواردی که سرگیجه همراه با کاهش شنوایی، وزوز گوش یا احساس فشار در گوش است، مصرف ویتامین بهتنهایی نهتنها کافی نیست، بلکه ممکن است تشخیص را به تأخیر بیندازد.
سرگیجههایی که منشأ گوش داخلی دارند، معمولاً الگوی مشخصی دارند. این نوع سرگیجه اغلب با علائم شنوایی همراه است و نسبت به تغییر وضعیت سر حساستر است.
برخی نشانهها که احتمال ارتباط سرگیجه با گوش را تقویت میکنند شامل موارد زیر است:
احساس پری یا کیپ شدن گوش
وزوز یا صدای زنگ در گوش
کاهش شنوایی تدریجی
گوش فقط مسئول شنیدن صدا نیست. بخش مهمی از گوش داخلی، وظیفه حفظ تعادل بدن را بر عهده دارد. این سیستم که با چشمها و مغز در ارتباط مستقیم است، وضعیت سر و بدن را لحظهبهلحظه تنظیم میکند. هرگونه اختلال در این چرخه میتواند باعث ایجاد سرگیجه شود.
جالب است بدانید که بسیاری از کمبودهای ویتامینی، ابتدا روی عملکرد عصبی و خونرسانی تأثیر میگذارند و همین موضوع میتواند تعادل گوش داخلی را بههم بزند. به همین دلیل، بررسی وضعیت تغذیه و ویتامینها در کنار ارزیابی شنوایی اهمیت زیادی دارد.
شنواییسنجی فقط برای بررسی کمشنوایی نیست. تستهای تخصصی گوش داخلی و تعادل میتوانند مشخص کنند آیا سرگیجه منشأ محیطی دارد یا مرکزی. این ارزیابیها کمک میکند درمان بهجای حدس و آزمونوخطا، دقیق و هدفمند باشد.
در بسیاری از موارد، بعد از انجام تستها مشخص میشود که سرگیجه با کاهش شنوایی پنهان یا اختلال تعادلی همراه است؛ موضوعی که بدون بررسی تخصصی قابل تشخیص نیست.
در برخی افراد، کاهش شنوایی باعث میشود مغز اطلاعات محیطی را ناقص دریافت کند. این موضوع فشار بیشتری به سیستم تعادل وارد میکند و میتواند سرگیجه را تشدید کند. در چنین شرایطی، استفاده از سمعک مناسب میتواند تعادل حسی را بهبود ببخشد.
اگر تصمیم به خرید سمعک دارید، بسیار مهم است که این انتخاب بر اساس ارزیابی دقیق شنوایی و شرایط تعادلی شما انجام شود، نه صرفاً بر اساس شدت کمشنوایی.
زمانی که سرگیجه با گوش و شنوایی در ارتباط باشد، مراجعه به یک مرکز تخصصی اهمیت زیادی دارد. کلینیک شنوایی سنجی سمعک اکسیر با ارائه خدمات جامع شنواییسنجی و ارزیابیهای تخصصی گوش داخلی، امکان تشخیص دقیق علت سرگیجه را فراهم میکند.
در این مجموعه، بررسی سرگیجه صرفاً به توصیه مکمل یا سمعک محدود نمیشود، بلکه ابتدا علت اصلی شناسایی شده و سپس بهترین مسیر درمان یا توانبخشی انتخاب میشود.
ویتامینهای مفید برای سرگیجه نقش مهمی در سلامت اعصاب، گوش داخلی و تعادل بدن دارند، اما مصرف آنها بدون تشخیص دقیق همیشه نتیجهبخش نیست. سرگیجه میتواند نشانهای از یک اختلال شنوایی یا تعادلی باشد که فقط با بررسی تخصصی قابل شناسایی است.
اگر سرگیجه شما مداوم است یا با علائم شنوایی همراه شده، مراجعه به یک کلینیک تخصصی میتواند مسیر درمان را کوتاهتر و مطمئنتر کند؛ تصمیمی که هم به سلامت گوش کمک میکند و هم کیفیت زندگی را بهبود میبخشد.
