گیاهی که رومی‌ها قبل از چیدن، برایش دعا می‌خواندند

مریم‌گلی فقط گیاه نیست، انگار تکه‌ای از حافظه‌ی زمین‌ است.

مریم‌گلی یا همان Sage، گیاهی با برگ‌های خاکستری-سبز، بویی تند و تلخ، و تاریخی که بیشتر شبیه افسانه است تا یک گیاه دارویی ساده.

می‌گویند هزاران سال پیش، در سواحل خشک و آفتابی مدیترانه، جایی میان سنگ‌های داغ و بادهای شور دریا، مریم‌گلی وحشی رشد می‌کرد. نه کسی آن را کاشته بود، نه باغبانی مراقبش بود. خودش از دل خاک‌های خشن بیرون می‌آمد؛ مقاوم، آرام و سرسخت.

رومی‌ها اما خیلی زود فهمیدند با یک علف معمولی طرف نیستند.

آن‌ها باور داشتند مریم‌گلی قدرت محافظت و درمان دارد. حتی رسم عجیبی داشتند: کسی که می‌خواست مریم‌گلی برداشت کند، باید قبلش خودش را تطهیر می‌کرد. بعضی روایت‌ها می‌گویند برداشت این گیاه با مراسم خاص انجام می‌شد، تقریباً مثل یک آیین مذهبی.

شاید برای همین است که اسم علمی آن، Salvia، از واژه لاتین “salvare” آمده؛ یعنی نجات دادن، شفا دادن. و راستش وقتی برگ‌هایش را میان انگشت‌ها له می‌کنی، راحت می‌شود فهمید چرا مردم باستان چنین حسی داشتند. بوی مریم‌گلی عجیب است. نه کاملاً گیاهی، نه شیرین، نه تلخ. بویی شبیه کتاب‌های قدیمی، چوب خشک‌شده زیر آفتاب، و آشپزخانه‌ای سنگی در خانه‌ای کنار دریای مدیترانه.

سال‌ها بعد، راهبان اروپایی این گیاه را از صومعه‌ای به صومعه دیگر بردند. در باغ‌های دارویی کاشتندش و از آن برای درمان گلودرد، مشکلات گوارشی و حتی نگهداری گوشت استفاده کردند. قبل از اختراع یخچال، مریم‌گلی یکی از سلاح‌های انسان علیه فساد غذا بود.

اما ماجرای مریم‌گلی فقط به اروپا ختم نمی‌شود. قرن‌ها بعد، در آن سوی دنیا، نوع دیگری از این خانواده به نام White Sage در بیابان‌های آمریکای شمالی رشد می‌کرد. بومیان آن منطقه برگ‌های خشک‌شده‌اش را می‌سوزاندند تا فضا را پاکسازی کنند؛ رسمی که امروز با اسم “smudging” معروف شده.

و اینجاست که خیلی‌ها اشتباه می‌کنند. مریم‌گلی‌ای که در آشپزی، دمنوش یا طب سنتی می‌شناسیم، با وایت سیج فرق دارد. دو گیاه از یک خانواده‌اند، اما دو داستان کاملاً متفاوت دارند.

امروز، بعد از هزاران سال، هنوز هم مریم‌گلی زنده مانده. نه به خاطر ترندهای اینستاگرامی یا بسته‌بندی‌های مینیمال فروشگاه‌های ارگانیک. بلکه چون چیزی درون این گیاه هست که انسان از دوران باستان تا امروز نتوانسته فراموشش کند. شاید بویش. شاید مقاومتش. یا شاید همان حس عجیب و قدیمی که می‌گوید بعضی گیاه‌ها فقط برای رشد کردن به وجود نیامده‌اند.

در مزرعه ارگانیک استمرار، داستان دمنوش‌ها را روایت می‌کنیم.