شخصی‌سازی کیبورد فارسی ویندوز

اینجا قرار است یاد بگیریم چطور می‌شود یک کیبوردِ کاملاً شخصی داشته باشیم و حروف و اعداد، دقیقاً جایی قرار بگیرند که ما می‌خواهیم. 

کم نیستند افرادی که با کلی دردسر یک «نیم‌فاصله» توی متن‌هایی که می‌نویسند می‌اندازند ــ با فشردن دو سه تا دکمۀ دور از هم، و یا حتّی با Alt Code ها: Alt+0157! (شخصاً از آن دسته افرادی هستم که Shift+Space برایم نیم‌فاصله نمی‌اندازد.) و یا خیلی‌ها هم هستند که دوست دارند هنگامی که به فارسی می‌نویسند، از اعداد فارسی (مثل ۱، ۲، ۳، ۴ ...) اسفاده کنند و یا علامت ساکن و الف مقصوره ( ــْـ و عیسیٰ ) بگذارند اما مجبورند باز هم دست به دامن Alt Code شوند (دکمه‌های ترکیبی‌یی که شامل Alt و اعداد صفحه‌کلیدِ عددی می‌باشد) و یا راه‌های ناآسان دیگر.

همین مقدمۀ کوتاه کافی‌ست. دست به‌کار شوید!

۱. شخصی‌سازی کیبورد

ابتدا بروید به این صفحه و نرم‌افزار Microsoft Keyboard Layout Creator را دانلود کرده، نصبش هم بفرمایید.

حالا MKLC ــ که مخفف همان نام نرم‌افزار مذکور است ــ را باز کرده. با چنین صفحه‌ای روبه‌رو خواهید شد:

شروع کار با MKLC
شروع کار با MKLC


چون می‌خواهیم کیبورد فارسی را شخصی‌سازی کنیم، باید ابتدا کیبود فارسی را باز کنیم. از منوی File گزینۀ Load Existing Keyboard را انتخاب کنید. سپس در پنجرۀ باز شده، کیبورد فارسی (Persian) را انتخاب کنید.

انتخاب زبان فارسی
انتخاب زبان فارسی


حالا کیبورد فارسی در اختیار شماست.

کیبورد فارسی
کیبورد فارسی


اگر به چک‌باکس‌های کناری دقت کرده باشید، با فعال کردنشان می‌توانید Shift Keys و AltGr Keys را هم مشاهده کنید و تغییر دهید. اما این کیبورد ــ همانطور که تاکنون دریافته‌اید ــ بجز کلیدهای اصلی‌اش، تنها یک لایه Shift Keys دارد. (تصویر زیر) و AltGr Keys و Ctrl Keysاش خالی‌ست. یعنی کلی جای خالی دارید برای چیدن حروف دل‌خواهتان. اما اگر از من می‌شنوید، زیادی شلوغش نکنید تا حین اسفاده دچار سردرگمی نشوید و اسفاده از آن‌ها وقت‌گیر نباشد.

Shift Keys
Shift Keys



حالا این کیبورد در اختیار شماست. می‌توانید روی هر کلیدش دابل‌کلیک کنید و حرف داخلش را تغییر دهید. به همین آسانی. من هم همین کار را انجام دادم. ردیف اعداد فارسی را جایگزین اعداد انگلیسی کردم.

دکمه‌های اصلی کیبورد اختصاصی (اعداد فارسی)
دکمه‌های اصلی کیبورد اختصاصی (اعداد فارسی)


دوتا نیم‌فاصله در دو شیفت‌کیِ بی‌مصرف جاسازی کردم ــ که فهمیده‌ام Shift+Z جایش از آن‌یکی بهتر است؛ یعنی سریع است و خوش‌دست و بدون خطا. الف مقصوره را گذاشتم جای کامای بی‌مصرف(Shift+U) و علامت ساکن را هم قرار دادم به جای «ريال»ای که هیچ‌گاه ازش استفاده نمی‌کنم. (Shift+R)
همچنین دوتا علامت نقلِ قولِ بازوبسته به جای علامت‌های ”کوچکتر“ و ”بزرگتر“ اضافه کردم. یقیناً کسی که زبان کیبوردش روی فارسی‌ست، کدنویسی نخواهد کرد.

شیفت‌کی های کیبورد اختصای
شیفت‌کی های کیبورد اختصای


همانطور که دیدید مجبور شدیم توی کیبورد فارسی از چند حرف صرف‌نظر کنیم و دور بیندازیمشان. حیف است؛ بگذار باشد توی Alt+Ctrl Keys که شاید یک وقتی به کارمان آمد. سه تا حرف از زبان اردو هم گذاشتم توی AltGr Keys که اگر یک‌وقتی اگر خواستیم خاص و اجق وجق بنویسیم، دستمان خالی نباشد.

AltGr Keys یا همان Alt+Ctrl Keys
AltGr Keys یا همان Alt+Ctrl Keys


خب حالا کار تمام است. نوبتِ تعیین کردن اطلاعاتی نظیر نام و توضیح کیبورد است. از منوی Project گزینۀ Properties را انتخاب کنید تا پنجرۀ زیرین باز شود. من نام کیبورد را Persian - FaAli انتخاب کردم. شما هم توی انتخاب کردن نام کیبوردتان آزادید؛ فقط اینکه نام و توضیحش باید منحصربه‌فرد باشد و قبلاً ثبت نشده باشد. دقت کنید که سه‌تا چک‌باکس آن زیرِ پنجره هست؛ اولی را چک(فعال) کنید ــ در این‌صورت اگر Alt سمت راست کیبوردتان را فشرده باشید، بدون فشردن همزمان Ctrl می‌توانید از AltGr Keys استفاده کنید. زبان کیبورد را هم Persian Iran انتخاب کنید.

تعیین اطلاعات کیبورد اختصاصی
تعیین اطلاعات کیبورد اختصاصی


برای اینکه طبق اصول پیش رویم، ابتدا از منوی Project گزینۀ Validate Keyboard را فشار دهید تا کیبورتان اعتبارسنجی شود و اخطارهای مورد نیاز به سمع و نظرتان برسد ــ این را بدانید که این هشدارها چندان اهمیتی ندارد؛ ادامه دهید.

اگر می‌خواهید کیبورد اختصاصی‌شده‌تان را تست کنید و از صحت عملکردش اطمینان خاطر کسب نمایید، از همان منوی Project گزینۀ Test Keyboard Layout را انتخاب کنید تا پنجرۀ تست باز شود. تست کنید و مطمئن شوید که توی رویا نیستید.

تست کردید؟ خوب! حالا وقتش است که فایل نصبیِ کیبورتان را ایجاد کنید. از منوی Project گزینۀ Build DLL and Setup Package را انتخاب کنید. کیبوردتان توی پوشۀ Documents ذخیره می‌شود. ازتان پرسیده خواهد شد که «آیا می‌خواهید محل ذخیرۀ کیبورد را برایتان باز کنیم؟» جواب دهید: Yes! حالا باید توی پوشۀ کیبورتان باشید. اگر هستید پس راه را درست آمده‌اید. فایل Setup.exe را اجرا کنید تا کیبورد روی سیستمتان نصب شود.


۲. استفاده از کیبورد اختصاصی خودمان

اگر مراحل بالا را انجام نداده‌اید و می‌خواهید از همان Persian - FaAli استفاده کنید، پس از اینجا دانلودش کنید و کیبورد را روی سیستمتان نصب کنید؛ وگرنه از این حرفِ اضافه بگذرید.

پس از نصب کیبورد، بهتر است یکبار سیستمتان را ری‌استارت کنید تا مبادا در مراحل بعدی به مشکل بر بخورید و به نویسندۀ این مطلب بدوبیراه بگویید که بی‌خودی الّاف‌تان کرده است. بله!

۱. حالا وارد کنترل پنل شوید. گزینۀ Change Input Methods را پیدا کرده، انتخاب کنید.
۲. توی صفحه‌ای که باز شده است، زبان‌های مورد استفادۀ سیستم‌تان قرار دارد. باید انگلیسی و فارسی باشد. روی فارسی دابل‌کلیک کنید.
۳. توی صفحۀ جدید، کیبوردهای فارسیِ فعالِ سیستم‌تان را نشان می‌دهد. روی گزینۀ Add an Input Method کلیک کنید.
۴. کیبورد نصب شده را انتخاب و اضافه کنید. (کیبورد ما، Persian - Faali است. کیبوردهای دیگر، تستی می‌باشند و تزئینی.)
۵. حالا می‌توانید کیبوردِ فارسیِ قبلیِ سیستم‌تان را Remove کنید و تنها بگذارید کیبورد Persian - Faali باقی بماند و بعد در آن زیر، تغییرات را Save کنید.

۶. تبریک می‌گویم. حالا شما می‌توانید از کیبوردِ فارسیِ شخصی‌سازی‌شدۀ خود استفاده کنید. (اگر مشکلی رخ داده بود، می‌دانید که، ری‌استارت حلّال آن مشکل است.)


مرحله‌ی ۱
مرحله‌ی ۱


مرحله‌ی ۲
مرحله‌ی ۲


مرحله‌ی ۳
مرحله‌ی ۳


مرحله‌ی ۴
مرحله‌ی ۴


مرحله‌ی ۵
مرحله‌ی ۵


مرحلۀ ۶، انتخاب کیبوردِ اختصاصی
مرحلۀ ۶، انتخاب کیبوردِ اختصاصی