تا حالا شده در محیط کار صدای تکراری یک خودکار، جویدن غذا یا حتی بالا کشیدن مداوم بینی (sniffing) باعث بشه تمرکزتون از بین بره و احساس خشم یا اضطراب پیدا کنید؟
اگر پاسخ شما مثبت است، ممکنه با چیزی به نام صدابیزاری (Misophonia) روبهرو باشید.
صدابیزاری یک اختلال عصبی-روانی است که در آن فرد نسبت به برخی صداهای خاص و تکراری واکنش شدید و منفی نشان میدهد.
این صداها لزوماً بلند یا غیرعادی نیستند، اما مغز فرد مبتلا آنها را بهطور اغراقشده آزاردهنده پردازش میکند.
ملچملوچ کردن هنگام غذا خوردن
تیکتیک ساعت
تقتق خودکار یا تایپ روی کیبورد
بالا کشیدن مداوم بینی (sniffing)
هورت کشیدن نوشیدنی یا صداهای پسزمینه در گفتگو
یکی از چالشهای بزرگ افراد مبتلا، واکنش دیگران است:
خیلی وقتها وقتی دیگران میفهمند فرد صدابیزاری دارد، ابتدا او را مسخره میکنند یا موضوع را جدی نمیگیرند.
بعد مدام میپرسند: «با فلان صدا هم اذیت میشی؟ با این یکی چی؟» که خودش تبدیل به یک آزار جدید میشود.
حتی نیت خوب بعضی افراد هم گاهی نتیجهی معکوس دارد؛ مثلاً وقتی میخواهند با ملچملوچ نکردن غذا به فرد کمک کنند، بلند میگویند: «حواستون باشه صدا ندید فلانی ناراحت میشه». این برخورد نهتنها حمایتی نیست، بلکه استرس بیشتری ایجاد میکند.
⚖️ واقعیت این است که رعایت نکردن صدای ملچملوچ یا خوردن پر سروصدا، چیزی نیست که صرفاً برای فرد مبتلا آزاردهنده باشد؛ بلکه بر اساس اصول فرهنگی و انسانی، سکوت در غذا خوردن یکی از پایهایترین نشانههای احترام و تفاوت انسان با حیوان است.
محیطهای کاری باز و پر از تعامل، فرصت همکاری را بیشتر میکنند، اما برای افراد مبتلا به صدابیزاری میتوانند منبع مداوم استرس باشند.
واکنش منفی به صداهای کوچک و تکراری میتواند پیامدهای زیر را داشته باشد:
کاهش تمرکز و بهرهوری
افزایش تعارضهای بینفردی (مثل ناراحتی از همکاران)
فرسودگی شغلی و خستگی روانی
بسیاری از سازمانها روی ابزارها و استراتژیها سرمایهگذاری میکنند، اما از این نکته غافل میشوند که کیفیت محیط کاری میتواند به اندازهی سیاستهای کلان روی خروجی تیم اثرگذار باشد.
صدابیزاری اگر شناخته و مدیریت نشود، بهرهوری تیم را کاهش میدهد و حتی میتواند باعث ترک شغل یا افزایش تنش در محیط شود.
آگاهیسازی: آموزش مدیران و همکاران درباره وجود این اختلال
طراحی محیط: ایجاد فضاهای سایلنت یا استفاده از عایقهای صوتی
انعطافپذیری: امکان کار ترکیبی (حضوری/دورکاری) برای کاهش فشار محیطی
گفتوگوی باز: ایجاد فضایی امن برای بیان نیازهای فردی بدون قضاوت
صدابیزاری چیزی فراتر از یک "حساسیت ساده به صدا"ست. اگر سازمانها و افراد یاد بگیرند با درک، احترام و انعطاف رفتار کنند، هم سلامت روان کارکنان حفظ میشود و هم بهرهوری مجموعه افزایش پیدا میکند.
