کسر بنزین آن هم در شرایطی که هر لیتر بنزین سهمیه 1500 تومان و هر لیتر بنزین آزاد 3000 تومان است، ماجرای کم اهمیتی نیست. اما اینکه داستان کسر بنزین برای آن هایی که پیگیری کارت خودرو خود را انجام داده اند، تا چه اندازه واقعیت دارد، مهم است. بعد از سهمیه بندی بنزین و بعد از اینکه سوختگیری با کارت سوخت شروع شد، خیلی زود زمزمه هایی در مورد کسر بنزین از کارت سوخت به گوش رسید که البته واقعیت هم داشت. اظهار نظرها درباره کسر بنزین از کارت سوخت بسیار متفاوت بود. عده ای آن را به جایگاه های سوخت ربط می دادند و عده ای هم وزارت نفت و شرکت ملی پالایش را مسئول و مسبب این اتفاق می دانستند و به هر حال تصور می کردند که ماجرای کسر بنزین از کارت سوخت احتمالا نوعی کلاهبرداری است که یا جایگاه داران مسئول آن هستند و یا وزارت نفت. اما خیلی زود مشخص شد که هیچ یک از این تصورات جنبه صحیح و قانونی ندارند و مشکل در جای دیگری است...
به دنبال شدت گرفتن و داغ شدن داستان کسر بنزین، وزارت نفت صراحتا اعلام کرد که امکان کسر بنزین از کارت سوخت تنها در صورتی وجود دارد که کاربر در هنگام سوختگیری اصول سوختگیری را رعایت نکند. در حقیقت در هر زمینه ای که خلافی خودرو صورت بگیرد، بنابراین این موضوع هیچ ارتباطی به جایگاه های سوخت و وزارت نفت ندارد. این کاربر است که در هنگام سوخت گیری می تواند اجازه دهد که بنزین بی جهت از کارت سوخت او کسر شود یا کسر نشود. توجه داشته باشید که استفاده از کارت سوخت بر اساس یک روال سیستماتیک است. قوانینی برای سیستم برداشت سوخت از کارت سوخت در سیستم تعریف شده اند. چنانچه کاربری بدون توجه به این قوانین از کارت سوخت خود استفاده کند، امکان کسر بنزین بین 2 تا 5 لیتر وجود دارد.
منظور از اصول سوختگیری این است که فرایند استفاده از کارت سوخت را دقیقا بر اساس آموزش های داده شده از سوی نهاد های مسئول و مرتبط اجرا کنید. در غیر این صورت بنزین از کارت سوخت کسر می شود، بدون اینکه سوختگیری انجام شده باشد. فرایند استفاده از کارت سوخت به شکل زیر است:
1. کارت سوخت را داخل کارتخوان قرار دهید.
2. رمز چهار رقمی کارت سوخت را وارد کنید.
3. نازل را بردارید.
4. سوختگیری را آغاز کنید.
5. بعد از پایان سوختگیری، نازل را بهدرستی سر جای خود قرار دهید
6. منتظر بمانید تا پیام "کارت را بردارید" ظاهر شود و بعد کارت را از جایگاه خارج کنید.
نکته بسیار بسیار مهم: از برداشتن کارت سوخت از کارتخوان قبل از قرار دادن نازل در جای خود، جدا خودداری کنید.
هر پیامی که از سوی دستگاه پمپ بنزین به کاربر مخابره می شود، برنامه ریزی شده است. سیستم بر اساس آنچه که برای آن تعریف شده است، به کاربران اطلاع رسانی می کند. با توجه به اینکه مشاهده پیام " کارت را بردارید" در روند سوختگیری اهمیت زیادی دارد و در صورتی که قبل از مشاهده این پیام کارت سوخت را از دستگاه خارج کنید، بنزین سهمیه کسر می شود، بنابراین حتما زمانی که این پیام را مشاهده کردید، اقدام به برداشتن کارت سوخت کنید تا کسر بنزین از کارت سوخت شما اتفاق نیفتد.
توضیح دقیق تر داستان کسر بنزین از کارت سوخت این است که سوختگیری بنزین بر اساس پیمانه های ۳.۹۹ لیتری انجام می شود. به این معنی که در هر بار سوختگیری پیمانههای ۳.۹۹ لیتری برای هر فرد در نظر گرفته می شود. لذا فرد در هر بار سوختگیری، حتما باید یکی از ضرایب ۳.۹۹ لیتر را انتخاب کند. در غیر این صورت مابهالتفاوت آن از سهمیه اش کم می شود. به عبارت دیگر، وقتی مشغول سوختگیری هستید به محض شروع عملیات، همان ابتدا ۳.۹۹ لیتر از کارت سوخت کسر می شود. بنابراین برای اینکه سهمیه از دست ندهید باید یکی از اعداد ۳.۹۹، ۷.۹۸، ۱۱.۹۷ و … را برای سوختگیری انتخاب کنید. یعنی مقدار لیتری را که می خواهید سوخت گیری کنید در 3.99 ضرب کنید و دقیقا به همان اندازه سوختگیری کنید. مثلا اگر می خواهید 35 لیتر بنزین بنزنید، باید 139.65پیمانه سوختگیری کنید.
ظاهرا در هر بار مراجعه به پمپ بنزین باید یک ماشین حساب با خود همراه داشته باشیم که مبادا باقیمانده پیمانه سوختگیری در هر لیتر به جیب دولت واریز نشود.
به طور کلی توصیه شده است که اگر بلافاصله کارت را داخل دستگاه قرار دهید سهمیه کم شده بر میگردد و در هر صورت برای کسر نشدن سهمیه باید هنگام دیدن پیام «کارت خود را بردارید» اقدام به برداشتن کارت کنید.
با توجه به اینکه هر خودروی شخصی تک سوز فقط و فقط 60 لیتر بنزین سهمیه و هر خودروی دوگانه سوز شخصی 30 لیتر بنزین سهمیه در هر ماه دارد، این مقدار سهمیه نمی تواند کفاف تردد های روزانه و همیشگی یک خودرو را بدهد. بنابراین مالک یک خودروی شخصی مجبور است برای مازاد نیاز خود به سراغ بنزین آزاد برود و یا اینکه تا زمان بعدی واریز سهمیه سوخت، خودرو خود را در پارکینگ نگهداری کند و از حمل و نقل عمومی استفاده کند. این در حالی است که بسیاری از خودروهای شخصی در قالب تاکسی های اینترنتی یا خودروهای آموزش رانندگی یا سرویس مدارس و ... کارایی دارند و عملا اختصاص 60 لیتر بنزین قطعی در هر ماه برای این خودروها اصلا نمی تواند کفاف نیاز آنها را بدهد. گرچه مدتی بعد از سهمیه بندی بنزین، در مورد اختصاص سهمیه پیمایشی به سرویس های مدارس و تاکسی های اینترنتی تصمیماتی اتخاذ و اجرا شد، اما در عمل بسیاری از افراد از اختصاص این سهمیه پیمایشی رضایت چندانی ندارند، زیرا سنگ های بسیاری جلوی پای آنها است تا بتوانند از این سهمیه استفاده کنند.
این در حالی است که در مورد اختصاص سهمیه بنزین به خودروهای آموزش رانندگی هیچ تصمیمی تاکنون گرفته نشده است و این خودروها عملا فقط با سهمیه بنزین شخصی خود باید کار کنند.
با این وجود بسیاری از خودروها که سهمیه بنزین قابل توجهی دارند و به هر دلیل از سهمیه خود در یک ماه استفاده نمی کنند، اقدام به فروش بنزین سهمیه می کنند. این عکس العمل کاملا طبیعی است. به هر حال با توجه به اینکه فقط سهمیه خودروهای شخصی قابلیت ذخیره شدن تا حداکثر 360 لیتر را دارد، بدیهی است که خودرویی که سهمیه بنزین اضافه ای دارد و نیازی هم به آن ندارد، برای فروش سهمیه خود به قیمت کمتر از بنزین آزاد و بیشتر از بنزین سهمیه اقدام کند و بنزین را به پول تبدیل کند. در واقع این معامله ای است که دولت زمینه آن را فراهم کرده است و نقد آن به معنی نقد سیستم کلی سهمیه بندی بنزین است.
با توجه به اینکه داستان کسر بنزین داستان واقعی و جدی است و عملی شدن یا نشدن آن کاملا وابسته به عملکرد کاربر در هنگام سوختگیری است، بنابراین توصیه می کنیم که اصول سوختگیری را دقیقا مشابه آنچه که شرح دادیم، اجرا کنید. در غیر این صورت کسر بنزین از کارت سوخت شما نیز اتفاق می افتد و مجبور خواهید بود برای بنزین نزده، هزینه پرداخت کنید. با توجه به افزایش قیمت بنزین حتی کسر چند لیتر از کارت سوخت برای هر کسی پر اهمیت است، زیرا در ازای هر یک لیتر کسر بنزین سهمیه باید برای جبران آن دو برابر هزینه کرد. بنابراین عاقلانه ترین کار مانند رعایت کد تخلفات رانندگی در خصوص بنزین، این است که اصول سوختگیری را رعایت کنید تا متضرر نشوید.
