وقتی پزشک برای بررسی یک مشکل جسمی تصویربرداری تجویز میکند، اولین سوالی که برای بیشتر بیماران پیش میآید این است که: رادیولوژی بهتر است یا سونوگرافی؟
پاسخ ساده این است که انتخاب بهترین روش به نوع بیماری، شرایط جسمی و حتی سن بیمار بستگی دارد. برای مثال، اگر شکستگی استخوان مطرح باشد، رادیولوژی بهترین انتخاب است؛ اما اگر پزشک بخواهد وضعیت اندامهای نرم یا سلامت جنین را بررسی کند، سونوگرافی گزینهای مطمئن و ایمن خواهد بود. در ادامه این مقاله تفاوت سونوگرافی و رادیولوژی را به طور دقیق بررسی خواهیم کرد. پس تا انتها همراه ما بمانید.
برای مقایسه رادیولوژی و سونوگرافی باید موارد زیر را در نظر بگیرید:
رادیولوژی: بر پایه اشعه ایکس عمل میکند. اشعه با عبور از بدن، تصویری از ساختار داخلی به پزشک میدهد. این ویژگی باعث شده که برای بررسی استخوانها و ساختارهای سفت بدن بسیار کاربردی باشد. با این حال، چون اشعه به بدن وارد میشود، استفاده مکرر از آن ممکن است خطراتی به همراه داشته باشد و برای کودکان یا زنان باردار به هیچ وجه توصیه نمیشود.
سونوگرافی: از امواج صوتی بیضرر استفاده میکند. این امواج پس از برخورد به اندامها بازتاب پیدا میکنند و تصویر زندهای از اعضای داخلی بدن ارائه میدهند. سونوگرافی هیچ خطری ندارد و یکی از امنترین روشهای تصویربرداری است.
رادیولوژی: اگر هدف بررسی شکستگی استخوان، پوسیدگی یا تغییرات جزئی در بافتهای سفت باشد، رادیولوژی با دقت بالا عمل میکند. تصاویر آن جزئیات استخوانی را شفاف و واضح نشان میدهد.
سونوگرافی: وقتی صحبت از اندامهای نرم مثل کبد، کلیه، قلب یا بررسی جریان خون در رگها باشد، سونوگرافی نقش پررنگتری پیدا میکند. این روش حتی امکان مشاهده اندامها در حالت زنده و در حال حرکت (مثلاً ضربان قلب جنین) را فراهم میکند.
به بیان ساده: رادیولوژی برای بررسی ساختارهای سفت بهتر است و سونوگرافی در بررسی عملکرد اندامهای نرم بهتر عمل میکند.
رادیولوژی: به دستگاههای پیشرفته و تجهیزات خاص نیاز دارد که معمولاً در مراکز تخصصی یا بیمارستانها در دسترس است. هزینه آن به دلیل تجهیزات و استفاده از اشعه، نسبتاً بالاتر است.
سونوگرافی: دستگاههای قابلحملتری دارد و معمولاً در مطبها و حتی در منزل قابل انجام است. هزینه آن هم معمولاً کمتر از رادیولوژی است و به همین دلیل گزینهای مقرونبهصرفهتر برای بسیاری از بیماران محسوب میشود.
هر دو روش در مدت زمان کوتاهی انجام میشوند، اما تفاوت در راحتی بیمار است.
رادیولوژی: بیمار باید در موقعیت خاصی قرار بگیرد و بیحرکت بماند. استفاده از اشعه هم ممکن است برای برخی افراد نگرانی ایجاد کند.
سونوگرافی: بیمار تنها دراز میکشد و پزشک با حرکت پروب روی بدن تصویر را مشاهده میکند. این روش بدون درد، بدون اشعه و برای بیمار بسیار راحت است.
در ادامه به طور خلاصه مزایا و معایب هر روش را گفته ایم تا شما بهتر بتوانید فرق بین رادیولوژی و سونوگرافی را درک کنید:
مزایا رادیولوژی: دقت بالا، تصویربرداری عمقی از استخوان و بافتهای داخلی، قابلیت تشخیص سریع
معایب رادیولوژی: استفاده از اشعه، هزینه بالا، نیاز به تجهیزات خاص و محدودیت تکرار
مزایا سونوگرافی: بدون اشعه، قابل تکرار، هزینه کمتر، بدون درد و مناسب برای زنان باردار
معایب سونوگرافی: محدودیت در عمق تصویر و اندامهای خاص، دقت کمتر در استخوان و بافتهای سفت
برای مقایسه سونوگرافی و رادیولوژی، بهتر است با کاربرد هریک بیشتر آشنا شوید:
تشخیص استخوان و شکستگیها: رادیولوژی انتخاب اصلی پزشکان برای بررسی شکستگیها، دررفتگیها یا تغییرات استخوانی است. هیچ روش دیگری وضوحی مشابه آن برای استخوانها ندارد.
تشخیص مشکلات داخلی (کبد، قلب، کلیه و …): سونوگرافی در شناسایی مشکلات اندامهای نرم، مانند کیست، توده یا تغییرات بافتی بسیار مفید است. البته گاهی برای بررسی دقیقتر، پزشک رادیولوژی یا روشهای تصویربرداری پیشرفتهتر مانند سیتیاسکن را هم پیشنهاد میدهد.
تشخیص بارداری و سلامت جنین: یکی از مهمترین کاربردهای سونوگرافی، بررسی بارداری و رشد جنین است. این روش هم ایمن است و هم امکان مشاهده وضعیت قلب و اندامهای جنین را در طول بارداری فراهم میکند.
بسته به بیماری و سن بیمار: برای مشکلات استخوانی یا دندانها، رادیولوژی دقیقتر است. اما برای بررسی اندامهای داخلی، سونوگرافی کاربرد بیشتری دارد. در کودکان و زنان باردار، به دلیل حساسیت بالا نسبت به اشعه، معمولاً سونوگرافی ترجیح داده میشود.
توصیه پزشکان: پزشک با توجه به علائم، شرایط بدنی، سابقه بیماری و حتی سن بیمار تصمیم میگیرد کدام روش بهتر است. در برخی مواقع برای تشخیص دقیقتر، ترکیب هر دو روش لازم میشود.
1. کدام روش برای تشخیص شکستگی بهتر است؟
رادیولوژی، چون با اشعه ایکس کار میکند و جزئیات استخوانها را با وضوح بالا نشان میدهد.
2. آیا سونوگرافی برای زنان باردار ایمن است؟
بله، سونوگرافی هیچگونه اشعهای ندارد و یکی از امنترین روشها در دوران بارداری است.
3. آیا میتوان رادیولوژی و سونوگرافی را همزمان انجام داد؟
بله، در بسیاری از موارد پزشکان برای بررسی دقیقتر، هر دو روش را تجویز میکنند تا اطلاعات تکمیلی به دست آورند.
4. کدام روش سریعتر و راحتتر است؟
هر دو روش سریع انجام میشوند، اما از نظر راحتی بیمار، سونوگرافی تجربهای سادهتر و بدون نگرانی از اشعه است.
رادیولوژی و سونوگرافی هر کدام کاربردهای خاص خود را دارند و نمیتوان یکی را بهطور کامل جایگزین دیگری کرد. رادیولوژی برای استخوانها و ساختارهای سفت بهترین گزینه است و سونوگرافی برای اندامهای نرم، بررسی عملکرد بدن و دوران بارداری ایدهآل محسوب میشود. بنابراین انتخاب نهایی باید بر اساس نظر پزشک و شرایط بیمار انجام شود.
اگر نیاز دارید این خدمات را بدون مراجعه حضوری دریافت کنید، مجموعه آنی آزما با ارائه خدمات رادیولوژی، سونوگرافی و انواع آزمایشها در منزل، میتواند گزینهای مطمئن و راحت برای شما باشد.
