دوران نوجوانی یکی از مهم ترین برهه های زندگی فردی ما است . امتحانها، انتخاب رشته، تغییرات روحی و جسمی و حتی شبکههای اجتماعی ممکن است باعث استرس و اضطراب شوند.
بر اساس مطالعاتی که انجام شده میزان اضطراب نوجوانان در سالهای اخیر افزایش چشمگیری داشته است.
در این مقاله ، دلایل اصلی اضطراب دانشآموزان و راههای کاربردی برای کاهش آن را با هم بررسی میکنیم.
درسهای سنگین، آزمونها و ترس از انتخاب رشته، مهمترین دلیل استرس تحصیلی نوجوانان است.
دانشآموزان میترسند مبادا نمرهٔ خوبی نگیرند یا آیندهشان خراب شود.
تا حدی داشتن استرس طبیعی است اما اگر شدید شوند، تبدیل به اضطراب میشوند و اینجا نیاز است که حتما جدی گرفته شود و این موضوع بررسی شود.
اینستاگرام و شبکههای دیگر باعث میشوند خودت را با ظاهر، نمره، زندگی و موفقیتهای دیگران مقایسه کنی.
این مقایسهها معمولاً غیرواقعیاند و موجب اضطراب، کاهش اعتماد به نفس و احساس کمبود میشوند.
نباید فراموش کنیم که انسانها همیشه از بهترین لحظات خودشان در رسانههای اجتماعی عکس یا فیلم میگذارند ما فقط شاهد یک برش کوتاه از زندگی افراد هستیم.
از همه مهم تر ما انسان هستیم، احساسات متفاوت دادیم ، گاهی حالمون خوبه و گاهی غمگین هستیم و این درست نیست که همیشه خودمان را با لحظاتی که دیگران حالشان خوب است مقایسه کنیم.
دانشمندان میگویند بخشی از مغز که مسئول کنترل استرس و تصمیمگیری است، در این سن کامل نیست.
به همین دلیل، حتی موضوعات کوچک هم ممکن است برای ما خیلی بزرگ و استرسزا به نظر برسند.
در این دوران اگر که زود کلافه میشوی یا زود از کوره در میروی یا اصلا نمیدانی با زندگی ات چکار کنی، هیچ ایرادی ندارد.
این دوران فرصت خوبی است برای عمیق شدن درون خودت و شناخت بیشتر خودت.
وقتی والدین خیلی سختگیر باشند یا تنش در خانه زیاد باشد، میزان اضطراب بالا میرود.
برعکس، خانوادهٔ حمایتگر و آرام میتواند بهترین سپر در برابر استرس باشد.
اگر از جو خانواده خودت راضی نیستی ، تو قدمی بردار.
هر روز یک ساعت مشخصی را با خانواده وقت بگذار و به دور از رسانههای اجتماعی با هم صحبت کنید و سعی کنید گفتگوی شما به دور از تنش باشد و بیشتر حالت همدلی کردن و بیان چالشها و پیدا کردن مناسب ترین راهکارهای زندگی باشد.
کمخوابی یکی از عوامل مهم افزایش اضطراب در نوجوانان است.
بیدار ماندن با گوشی، دیدن ویدئوهای شبانه یا انجام تکلیف تا دیر وقت موجب میشود که خستگی و استرس شما بیشتر شود.
نوجوانان به ۸ تا ۹ ساعت خواب نیاز دارند. و شخصا در دوران مدرسه تا دیر وقت مشغول مطالعه بودم و صبح ها زنگ اول ، در تلاش بودم که فقط بیدار بمانم و اصلا تمرکز نداشتم که روی محتوای کلاس ذهنم را نگه دارم و از طرفی این استرس را داشتم که اگر معلم از من سوال بپرسد من هیچ چیز نمیدانم و مام دوران تحصیل در این چرخه معیوب گیر کرده بودم.
اتفاقاتی مثل جنگ، مشکلات اقتصادی و بیماریها ،اگر مستقیما هم خودمان درگیرشان نباشیم ، میتوانند باعث اضطراب پنهان شوند.
در یکی از جلسات حضوری که با دانشآموزان مقطع متوسطه داشتم ، یکی از دانشآموزان به این اشاره کرد که در طی این سالهایی که جهان پر از تنش شده ، شب ها به درستی نمیتواند بخوابد و ذهنش درگیر این موضوعات است ، حتی خواب میبیند که در شرایط جنگی است و از این قبیل افکار که نمیتواند آنها را موقف کند.
یادم آمد که خودمم در دوران تحصیل چنین چالش هایی داشتم ، پدر من هر شب از ساعت ۷ الی ۱۰ شب اخبار را پیگیری میکرد و ن در معرض اخبار بودم و این اضطراب پنهان همیشه با من بود و به شدت حالم را بد میکرد و با افکاری مواجه بودم که توان تحلیل و درک و هضم آنها را نداشتم.
بعد از ازدواج من و همسرم تلوزیون را به کل حذف کردیم و پیگیری اخبار را موقف کردم و کم کم یک آرامش عجیبیه سراغ من آمد و به تنها چیزی که فکر کردم این بود ، اگر در دوران مدرسه نیز پیگیر اخبار نبودم چه حجم عظیمی از آرامش را احساس میکردم و اینقدر تنش و استرس نداشتم.
این عادتها اضطراب را بیشتر میکنند:
عقبانداختن تکالیف
پنهان کردن احساسات
اجتناب از کارهای سخت
سکوت در برابر نگرانیها
برای کاهش اضطراب باید این چرخه شکسته شود.
و تنها راه آن شهامت و جسارت این است که مسئولیت زندگی خودمان را بپذیریم و احساسات خودمان را بپذیریم و بعد مسئولانه زندگی کنیم.
در دوران مدرسه ناخودآگاه به دنبال مقصر بیرونی میگشتم، اگر در درسی ضعف داشتم یا از معلم ایراد میگرفتم یا اینکه به خودم میگفتم من از این درس خوشم نمیآید، یا سخته و متوجه نمیشوم.
بعد از سالها مطالعه و تحقیق روی حوزه مغز و یادگیری ، متوجه شدم که همه چیز به خودمان برمیگردد.
واقعیت تلخی بود که به سختی با آن مواجه شدم...
من خودم را گول زده بودم...
توان مغز من بیشتر از این حرفها بود، من خودم نمیخواستم که از آن استفاده کنم ، درس هایی که ساده بودند یا دوست داشتم را با دل و جان میخواندم و نمرات بالایی هم در این درسها داشتم، ولی هر درسی که یکم پیچیده میشد را رها میکردم و بعد متوجه شدم اتفاقا همین درس ها را باید پیگیری میکردم و به شیوه درست پیش میبردم.
شیوه درست آن یادگرفتن بود ، یادگیری عمیق.
من اصلا یاد نمیگرفتم ، درس ها را حفظ میکردم یا شب امتحان میخواندم یا فقط میخواندم.
زمانی که در دانشگاه یادگرفتم که روند یادگیری به چه صورت است.
نشستم و به حال خودم گریه کردم و با خودم گفتم کاش یکی این ها رو در دوران تحصیل به من گفته بود که من اینقدر رنج نکشم.
در مقاله بعدی به شیوه های یادگیری عمیق میپردازم که از آنها برای یادگرفتن هر مهارت یا آموزشی میتوانید استفاده کنید.
قبل از خواب گوشی را کنار بگذارید و یک ساعت زودتر آماده خواب شوید.
خواب کافی → تمرکز بیشتر + اضطراب کمتر.
به جای اینکه کارها را عقب بیندازی، آنها را به بخشهای کوچک تقسیم کن.
هر بخش کوچک که تمام شود، استرس هم کمتر میشود.
دوست، مشاور مدرسه، معلم یا والدین…
حرف زدن دربارهٔ نگرانیها باعث سبک شدن ذهن میشود.
ما یک جمع دوستانه با بچه های متوسطه اول داریم به اسم قطب نما ، در این جمع ، بچهها به دور از قضاوت دیگری با هم صحبت میکنند و با هم چالش هایشان را برطرف میکنند.
یادت باشد آنچه میبینی «واقعیت کامل» نیست.
برای حفظ آرامش، زمان استفاده از شبکههای اجتماعی را محدود کنید.
اینستاگرام را به کل از گوشی خود پاک کنید یا استفاده از آن را به روزانه در حد ۱۰ دقیقه محدود کنید.
اینستاگرام و یوتیوب و یا حتی آپارات دزد زمان شما هستند.
اینستاگرام فضای آموزشی نیست و اصلا توصیه نمیشود که در آن فعال باشید.
یوتوب و آپارات را اگر چک می کنید حتما تایمر بگذارید یا اینکه حواستان باشد که حواستان پرت ویدئوها نشود.
مثل:
تنفس آرام
نوشتن احساسات
پیادهروی
مطالعه با روش پومودورو
تمرین ذهنآگاهی
این تکنیکها در پژوهشهای علمی تأیید شدهاند و من هر روز سعی میکنم آنها را انجام دهم و از تاثیرات شگفت انگیز آنها مطلع هستم و به شما هم پیشنهاد میکنم که انجام دهید.
اضطراب در مقطع نوجوانی طبیعی است، اما اگر یاد بگیری چگونه با آن برخورد کنی، میتوانی قویتر، آرامتر و موفقتر باشی.
تو تنها نیستی؛ اغلب دانشآموزان همسن تو همین احساسات را تجربه میکنند.
با خواب کافی، مدیریت شبکههای اجتماعی، تقسیم درست درسها و صحبت با یک فرد مطمئن، میتوانی بخش زیادی از اضطراب را کنترل کنی.
اگر این مقاله برایت مفید بود، آن را با دوستانت هم به اشتراک بگذار.
من مریم غیاثی هستم و به دانشآموزان مقطع متوسطه کمک میکنم با یادگرفتن یادگیری ، زندگی لذت بخشی را تجربهکنند و معنایی برای زندگی خود پیدا کنند.
اگر تو هم دوست داری به جمع مسیر سبز بپیوند.
