در دنیای امروز، اغلب با تصمیمگیریهای دشواری روبرو هستیم که میتواند منجر به بیشفکری (overthinking) شود، فرآیندی که در آن افکار تکراری و تحلیل بیش از حد موقعیتها، تصمیمگیری را به تأخیر میاندازد و میتواند بحران ایجاد کند، مانند از دست دادن فرصتها یا کاهش بهرهوری. هوش هیجانی (EI) به عنوان ابزاری کلیدی برای کنترل این پدیده عمل میکند، زیرا به ما کمک میکند احساسات زیربنایی بیشفکری مانند اضطراب یا ترس را مدیریت کنیم و تصمیمهای مؤثرتری بگیریم. افراد با EI بالا میتوانند استرس را کاهش دهند و از تبدیل بیشفکری به بحران جلوگیری کنند، که این امر در برای سلامت روان ضروری است.
بیشفکری اغلب ریشه در فشارهای عاطفی دارد، مانند ترس از شکست یا نیاز به کمالگرایی، که میتواند منجر به فلج شدن در تصمیمگیری به دلیل تحلیل بیش از حد شود. بیشفکری میتواند بهرهوری را مقداری قابل توجهی(تقریبا ۵۰ درصد) کاهش دهد و در موارد شدید، بحرانهایی همچون بلاتکلیفی، از دست رفتن موقیعت و... را ایجاد کند.
در مقابل هوش هیجانی، که شامل خودآگاهی، مدیریت خود، همدلی، انگیزش و مهارتهای اجتماعی است، مستقیماً با این مسئله مقابله میکند. برای مثال، خودآگاهی به ما کمک میکند تا متوجه شویم که در حال بیشفکری هستیم و برای خروج از این حالت اقدام کنیم. در حقیقت افرادی که EI پایینی دارند، بیشتر درگیر بیشفکری میشوند، زیرا نمیتوانند احساسات را تنظیم کنند.
هرچند اندیشیدن به بدترین سناریوها میتواند در برنامهریزی آینده مفید باشد، اما تداوم چنین الگوهای فکری در ناخودآگاه ذهن ممکن است به فرد آسیبهای جدی وارد کند.
ما میتوانیم از راهکارهای عملی EI برای خروج از دام بیشفکری استفاده کنیم.
ابتدا، تمرین خودآگاهی از طریق ثبت احساسات: میتوان روزانه احساسات خود را ثبت کرد تا الگوهای بیشفکری را شناسایی شوند. برای مثال، پرسیدن "این فکر واقعی است یا فقط نگرانی؟" میتواند چرخه را بشکند.
دوم، مدیریت خود با تکنیکهای مدیتیشن: روزانه 10 مدتیشن میتواند استرس را کاهش دهد و بیشفکری را کنترل کند.
سوم، استفاده از همدلی برای کسب بازخورد: مشورت با افراد قابل اعتماد و صحبت با آنها تا از دیدگاههای خارجی مطلع شویم و از بیشفکری فردی جلوگیری کنیم. یک رویکرد تجربی، عبارت «رها کن» است که افراد با EI بالا برای رها کردن افکار غیرمولد استفاده میکنند.
چهارم، انگیزه درونی: تمرکز روی اهداف بلندمدت به جای جزئیات کوچک، میتواند بیشفکری را به اقدام تبدیل کند.
هوش هیجانی ابزاری قدرتمند برای انسانهاست تا بیشفکری خود را کنترل کنند و از بروز بحرانها جلوگیری نمایند. با استفاده از خودآگاهی، مدیتیشن و همدلی، ما میتوانیم تصمیمهای مؤثرتری بگیریم و خود را به سمت موفقیت هدایت کنیم.
