اگر بخواهم این کتاب را در دو کلمه خلاصه کنم، میگویم: «ضروری و کاربردی».
موضوع کتاب دربارهٔ نحوهٔ مواجهه و استفادهٔ ما از فناوریهای دیجیتال، بهویژه شبکههای اجتماعی است. امروزه افراد بسیار زیادی از اقشار مختلف جامعه به شکلی باورنکردنی به دنیای دیجیتال وابسته شدهاند. بیشتر ما از تکنولوژی به شیوهٔ «حداکثری» استفاده میکنیم: هر اپلیکیشنی که جذاب به نظر برسد نصب میکنیم، هر نوتیفیکیشنی که میآید چک میکنیم و ساعتها در شبکههای اجتماعی میگذرانیم؛ بدون اینکه واقعاً سود واقعی و ملموسی از این ابزارها ببریم.
در این میان، کسانی که بیشتر از دیگران دغدغهٔ سلامت جسم و روان، مدیریت زمان و بهرهوری دارند، بهصورت خودآگاه یا ناخودآگاه متوجه شدهاند که این حجم از ارتباط با دنیای دیجیتال دارد به جنبههای مختلف زندگیشان آسیب میزند. از طرفی در دنیایی زندگی میکنیم که استفاده از فناوری عملاً اجتنابناپذیر است. پس چگونه میتوان با این ابزارها تعامل کرد که هم از مزایایشان بهره برد و هم از آسیبهایشان در امان ماند؟
اینجاست که فلسفهٔ «دیجیتال مینیمالیسم» (Digital Minimalism) مطرح میشود. نکتهٔ بسیار مهم این است که دیجیتال مینیمالیسم به هیچ وجه به معنای «ضد تکنولوژی بودن» نیست. برعکسِ بسیاری از کتابها و مقالات مشابه، این کتاب فوقالعاده عملی و کاربردیه.
کال نیوپورت در ابتدا توضیح میدهد که وابستگی شدید امروز ما به دنیای دیجیتال چندان عجیب نیست؛ ما ناخواسته در یک میدان کاملاً نابرابر در مقابل شرکتهای عظیمی قرار گرفتهایم که عمداً از حواسپرتی و درگیری مداوم ما سود میبرند و هر روز تلاش میکنند بیشتر ما را در دام خودشان نگه دارند.
نحوهٔ روایت هر بخش از کتاب بسیار جذاب است؛ معمولاً با داستانها و تجربههای واقعی افراد واقعی یا نتایج پژوهشهای علمی شروع میشود، ابهامات و سؤالاتی که ممکن است در ذهن خواننده پیش بیاید را مطرح و بررسی میکند و در نهایت راهکار عملی ارائه میدهد.
قلم نیوپورت بسیار شیوا، صریح و بیپرواست؛ وقت خواننده را تلف نمیکند، حوصلهسربر نیست، حرفش را رک و راست میزند، توصیهاش را میکند و تصمیم نهایی و اجرا را به خودتان میسپارد.
یکی از بخشهایی که برای من فوقالعاده جذاب و کاربردی بود، تمایز هوشمندانهای است که بین «ارتباط» (connection) و «گفتوگو» (conversation) قائل میشود.
این کتاب از آن دسته کتابهاست که واقعاً میتواند زندگی آدم را تغییر دهد، چون فقط تئوری نمیگوید و پر از راهکارهای عملی است. خواندن «دیجیتال مینیمالیست» را به هرکسی که دغدغهٔ داشتن زندگی بهتر و متمرکزتر در عصر فناوریهای دیجیتال را دارد، به شدت توصیه میکنم.
