پیامبر اسلام، بزرگ و سرور همهی هستی و چراغ هدایت تمام پیامبران است. او افتخار و پیشوای آنان به شمار میرود.
او کسی است که از نزدیکترین بندگان خداست و بر اسرار الهی آگاهی دارد. رازهای نهان هستی و حقیقت وجود نزد او امانتدار است.
مقام روحانی او به مرتبهای رسیده که در جایگاهی فراتر از همهٔ عارفان قرار دارد؛ همانگونه که خدا در قرآن میفرماید: «او نزدیکتر از “اَوْ اَدْنی” شد». در مسیر رسالت الهی نیز، او گامهای استوار برداشته و راهنمایی بیهمتاست.
ذات او پاکترین و خالصترین جوهرهٔ آفرینش است و مدح و ستایشش چیزی است که ذهن انسانها را به تفکر وادار میکند.
وقتی خداوند در قرآن به شب سوگند میخورد (وَاللَّیْل)، گویی به زلف سیاه او اشاره دارد. و هنگامی که به روشنایی روز (وَالضُّحَی) قسم میخورد، به چهرهٔ درخشان و زیبای او اشاره دارد.
وجود او سرشار از پاکی، آرامش و شادی است. خداوند سینهاش را گشوده، دلش را روشن کرده، و او را برای تحمل سنگینی پیام وحی آماده ساخته است.
عظمت معنوی او چنان است که زمین با خاک سجدهگاه نمازهای پنجگانهاش مزین شده، و آسمانها جایگاه بالشت بزرگی برای شأن آسمانی او گشتهاند.
دل او گنجینهای است از معرفت و شناخت حقیقی خدا، همانگونه که صدف در دل خود گوهر را نگه میدارد. و منزل و جایگاه نهایی او، بالاترین نقطهٔ عالم، یعنی عرش بزرگ خداوند است.
او سرور تمام انسانها، از نسل حضرت آدم تا آخرین فرد بشریت است. و وجود مبارکش سبب رحمت خدا بر تمام عالمهاست؛ هم جهان مادی و هم جهان معنوی.
نثر شعر شاعر بزرگ سنایی
سید کائنات شمع رسل
مفخر و پیشوای جمع رسل
شاهد حضرت ربوبیت
خازن گنج سر هویت
ساکن خانقاه «اَوْ اَدْنی»
سالک شاهراه «اَرْسَلْنا»
عنصرش محض زبدهٔ فطرت
مدحتش نقش تختهٔ فکرت
هست «وَ الَّیْل» شرح گیسویش
«وَ الضُّحَی» وصف روی نیکویش
هست تن عصمت و سکون و فرح
خلعت صدر او اَ لَمْ نَشْرَحْ
دولتش پنج نوبه زد بر خاک
چار بالش نهاد بر افلاک
صدف در معرفت دل او
سقف عرش مجید منزل او
سید کل نسل آدم اوست
سبب رحمت دو عالم اوست
