درمانِ در خصوص!
تا حالا براتون پیش اومده با کسی همصحبت بشید و برای اینکه نشون بده خیلی آدمِ جدی و باسواديه، یهو ادبیاتش شبیه گویندههای اخبار دههی شصت میشه؟
مثلاً توی جلسه نشستین، طرف گلوشو صاف میکنه، یقهشو مرتب میکنه و با یه ژستِ خاص میگه: «میخواستم در خصوصِ رویدادهای اخیر با شما تبادل نظر کنم.» یا مثلاً میگه: «در موردِ فلان مسئله…»
راستش من تو این لحظات دلم میخواد بگم: «زیبا کلام عزیز ! مگه همون “دربارهی” خودمون چه هیزمتری بهت فروخته که اینقدر سختش میکنی؟!»
داستان اینه که دو اصطلاح «در خصوص» و «در مورد» این روزها بدجوری تو مکالمات روزمره و بیشتر نامههای اداری مُد شده. خیلیها ناخودآگاه فکر میکنن هرچی کلماتِ ثقیلتر و اداریتری به کار ببرن، حرفهایتر و متقاعدکنندهتر به نظر میرسن. در حالی که واژهی اصیل، راحت و زیبای «درباره» هم روانتر و هم در زبان فارسی جایگزین بسیار درستتری محسوب میشه.
یه نمونه که این روزها بخاطر بحران و جنگ خیلی استفاده میشه
❌ بهجای: «قرار است در خصوصِ رویدادهای منطقه گفتگو شود.»
✅ بهتره بگیم: «قرار است دربارهی رویدادهای منطقه گفتگو شود.»
اینا مَن درآوردی نیستا، بزار علمیشو بگم:
در ارتباطات کلامی و نامهنگاریِ مدرن، رویکردی جهانی وجود داره به نام «زبانِ ساده» [۱]. متخصصان ارتباطات معتقدند که دوران استفاده از کلمات متکلف و دیوانسالارانه (Bureaucratese) سر اومده. هرچه کلامِ شما شفافتر، سادهتر و به زبانِ معیار نزدیکتر باشه، ضریب نفوذ و اثرگذاری پیامتون روی مخاطب بالاتر میره. یادمون نره که هدف از صحبت کردن، برقراری ارتباطه، نه به رخ کشیدن دایرهی لغات اداری!
امضا: طبیبِ سخن
پینوشت:
[۱] Plain Language (نهضت زبان ساده تأکید دارد که ارتباطات باید به گونهای باشد که مخاطب با یک بار خواندن یا شنیدن، پیام را درک کند).
