برای این ترسیم باید ابتدا بدانم که طراشعر تنها یک سبک نوآورانه در شعر معاصر ایران نیست، بلکه یک جنبش هنری در دنیا است که فعالانه مخاطب و تولیدکننده محتوا را به مشارکت در فرآیند خلق و تجربه شعر دعوت میکند. در این راستا، شاعران، گرافیستها و همه علاقهمندان به کلمات فراخوانده میشوند تا با پیوستن به این حرکت، مرزهای سنتی شعر را به چالش کشیده و تجربهای چندحسی و
تعاملی از زبان و تصویر را بسازند. این مشارکت میتواند از طریق ایجاد گروههای مشترک، انتشار آثار در پلتفرمهای آنلاین، و برگزاری چالشها و مسابقات خلاقانه صورت گیرد.
شعار مرکزی این فراخوان، «بیایید کلمات را از زنجیر صدا رها کنیم و به قاب تصویر ببندیم!» است. این جمله، همزمان یک دعوت و یک بیانیه انقلابی است که ماهیت طراشعر را بازتاب میدهد: شعر دیگر صرفاً برای شنیده شدن نیست؛ بلکه برای دیده شدن، تجربه شدن و تفسیر شدن نیز ساخته میشود. ایجاد گروههای ادبی و هنری که این سبک را تمرین و توسعه دهند، امکان تعامل میان هنرمندان، مخاطبان و فناوریهای دیجیتال را فراهم میکند و ظرفیتهای تازهای برای تجربه ادبی خلق مینماید.
علاوه بر این، انتشار آنلاین آثار طراشعر میتواند مرزهای جغرافیایی را پشت سر بگذارد و این جنبش را به سطح ملی و بینالمللی ارتقا دهد. چالشها و فعالیتهای خلاقانه، از جمله مسابقات طراشعر و شعر دیداری- گرافیکی، ترکیب چندلایه متن و تصویر، یا بازآفرینی سنتهای بصری جهانی با ابزارهای مدرن، به عنوان موتور محرک این انقلاب بصری عمل میکنند و مخاطب را به یک کنش فعال هنری و فکری دعوت میکنند. بدین ترتیب، طراشعر نه تنها شیوهای تازه برای تجربه شعر ارائه میدهد، بلکه فرآیند خلق ادبی را دموکراتیزه کرده و امکان مشارکت همهجانبه مخاطب در تجربه هنری را فراهم میآورد.
باید دوباره تاکید کنم که طراشعر فراتر از یک سبک ادبی است؛ این جنبش، آغازگر یک انقلاب بصری در شعر جهانیبه شمار میرود که ساختار و تجربه سنتی شعر را بازتعریف میکند. ترکیب واژه و تصویر، بهرهگیری از ایجاز و استعارههای دیداری، مراعات نظیر تصویری و ایجاد لایههای چندگانه معنایی، امکان تجربهای همزمان از خواندن و دیدن را برای مخاطب فراهم میآورد. بدین ترتیب، طراشعر نه تنها زبان شعر را توسعه میدهد، بلکه مخاطب را به کنشگری فعال و مشارکت در خلق معنا دعوت میکند؛ مخاطبی که با دیدن فرم و ترکیب بصری واژهها، در تجربه شعری سهیم میشود و مفاهیم شعر را بهگونهای تازه و چندحسی درک میکند.
در کتاب «طراشعر» و انتشار مانیفست طراشعر، نقش امین افضلپور را بهعنوان پیشرو و بنیانگذار شعر تصویری-گرافیکی ایران تثبیت شد. این اثر، علاوه بر ارائه نمونههای متعدد طراشعر، نقدها، مقالات و دیدگاههای نظری، مسیر روشن و منسجمی برای توسعه این سبک در آینده فراهم میآورد. بهعبارت دیگر، طراشعر نه تنها یک جریان ادبی نوین است، بلکه چارچوبی نظری و عملی برای شاعران، گرافیستها و علاقهمندان به هنر دیداری و زبان فراهم میکند تا در آن مشارکت فعال داشته باشند و تجربهای تازه از خلاقیت ادبی بسازند.
چشمانداز سبک طراشعر، فراتر از مرزهای ایران و ادبیات سنتی، شامل ارتقای سطح جهانی شعر دیداری-گرافیکی نیز هست. با ایجاد تعامل میان فرهنگ بصری هر کشوری که در آن طراشعر سروده میشود، فناوریهای دیجیتال و تجربه مخاطب معاصر، این سبک توانایی آن را دارد که ادبیات را وارد عرصهای چندبعدی و نوآورانه کند. این تحول، علاوه بر تأثیر بر شعر، میتواند هنرهای دیگر همچون طراحی گرافیک، سینما و رسانههای دیجیتال را نیز تحت تأثیر قرار دهد و تجربه ادبی را از یک امر صرفاً متنی به یک فرآیند همهجانبه و چندحسی تبدیل نماید.
شعار پایانی این انقلاب بصری که افضل پور ایجاد کرده است، هم بیانیهای دعوتکننده و هم تعهدی به خلاقیت و نوآوری است: که می توان آن را به گونه «شعر دیداری-گرافیکی (طراشعر): جایی که چشم میخواند و قلب میبیند» در نظر گرفت.
امین افضل پور؛ شاعر، نویسنده، نظریه پرداز شعر دیداری گرافیکی
