مانیفست طراشعر: امین افضل پور: شاعر ، نظریه پرداز، نویسنده
الهام از فرهنگ ایرانی نیز به طراشعر هویتی ملی و تاریخی میبخشد. بهرهگیری از نقش و نگار پارسی، هنر مینیاتور و خطوط سنتی خطاطی، ارتباطی میان گذشته و نوآوری مدرن برقرار میکند و به شعر، عمق و غنای بصری ویژهای میدهد. این رویکرد، هم احترام به سنتها و میراث فرهنگی را نشان میدهد و هم امکان خلق فرمها و سبکهای مدرن را فراهم میآورد، به طوری که مخاطب با مشاهده شعر، هم با تاریخ فرهنگی ایران و هم با زبان نوآورانه آن مواجه میشود.
ابزارهای دیجیتال نیز نقشی محوری در توسعه طراشعر دارند. نرمافزارهایی مانند: Photoshop، Canva و اپلیکیشنهای موبایلی، امکان خلق، ویرایش و انتشار شعرهای دیداری -گرافیکی را فراهم میکنند. این ابزارها نه تنها محدودیتهای سنتی چاپ و انتشار را از میان برمیدارند، بلکه امکان ترکیب لایههای معنایی و بصری، ایجاد افکتهای خلاقانه و دسترسی گسترده به مخاطبان را فراهم میآورند. بهرهگیری از فناوری، طراشعر را به سبکی مدرن و جهانی تبدیل کرده و راه را برای تعامل مستقیم و فعال مخاطب با شعر هموار میکند.
این روشها و تکنیکها نشان میدهند که طراشعر نه تنها یک سبک شعری نوین است، بلکه یک انقلاب بصری در شعر ایران به شمار میآید. از طریق لایههای گرافیکی، الهام از فرهنگ ایرانی و بهرهگیری از فناوری، این سبک میتواند تجربهای نو، فعال و چندبعدی از شعر را برای مخاطب خلق کند. همانگونه که گفتم طراشعر مخاطب را از حالت منفعل خارج میکند و او را در جریان خلق معنا و تجربه بصری شعر قرار میدهد، به گونهای که شعر تنها شنیده نمیشود، بلکه دیده و احساس میشود و این خود شروعی برای بازتعریف رابطه میان شاعر، متن و مخاطب در ادبیات معاصر ایران است.
اهداف طراشعر در دو سطح کوتاهمدت و بلندمدت تعریف میشوند که هر دو، تداوم و گسترش این سبک نوین شعری را در ایران و فراتر از مرزهای آن تضمین میکنند. اهداف کوتاهمدت طراشعر عمدتاً معطوف به گسترش آگاهی و آموزش این سبک در میان شاعران و هنرمندان جوان است. برگزاری نمایشگاههای تخصصی، ورکشاپهای آموزشی و جلسات عملی، نه تنها امکان آشنایی عملی با تکنیکها و اصول طراشعر را فراهم میآورد، بلکه باعث ایجاد شبکهای از خلاقان و علاقهمندان به شعر دیداری-گرافیکی میشود. این رویکرد کوتاهمدت، پایه و اساس یک جنبش پایدار ادبی را شکل میدهد و مخاطبان و تولیدکنندگان محتوا را به مشارکت فعال در خلق و تجربه شعر دعوت میکند.
اگر از خود بپرسیم چطور طراشعر مخاطبان و تولیدکنندگان محتوا را به مشارکت فعال در خلق و تجربه شعر دعوت میکند، پاسخ در فلسفه و چشمانداز این سبک نهفته است. طراشعر با ارائه فضایی خلاق و چندلایه، مخاطب را از حالت منفعل خواندن خارج میکند و او را به تجربهای تعاملی و دیداری میکشاند؛ جایی که متن، تصویر و فرم بصری در کنار هم معنا میسازند و مخاطب همزمان با دیدن و خواندن، در فرآیند خلق شعر سهیم میشود. با توجه به این موضوع طراشعر دارای اهداف بلند و کوتاه مدت است که بلندمدت طراشعر نیز گسترهای فراتر از آموزش و ترویج ایجاد میکند و تلاش دارد این سبک را به عنوان بخشی جداییناپذیر از ادبیات معاصر جهان تثبیت کند، بهگونهای که ساختار و فرم شعر، محدود به شنیدار یا کتابت سنتی نباشد و تجربهای جامع و چندحسی برای مخاطب خلق شود. طراشعر نه تنها میتواند ساختار و فرم شعر را بازتعریف کند، بلکه میتواند بر دیگر هنرها نیز تأثیر بگذارد؛ از جمله سینما، طراحی گرافیک، هنرهای دیجیتال و رسانههای بصری. ترکیب شعر و تصویر در این سبک، امکان ایجاد تجربهای چندحسی برای مخاطب را فراهم میآورد که همزمان با خواندن، دیده و حس میشود و بدین ترتیب مرزهای سنتی تجربه شعر را دگرگون میکند.
علاوه بر این، چشمانداز بینالمللی طراشعر، معرفی و شناساندن ظرفیتهای بیبدیل شعر دیداری-گرافیکی به جهان است. این سبک، با ترکیب فرهنگ و هنر ایرانی با ابزارها و تکنیکهای مدرن جهانی، میتواند بخشی از جریان بینالمللی شعر دیداری شود و کانکریت زیر مجموعه یا شاخهای دیگر از آن باشد در اینجا سهم ایران را در این جنبش نوین ادبی تثبیت نماید. اهداف کوتاهمدت و بلندمدت طراشعر در کنار یکدیگر، چشماندازی روشن و انقلابی برای بازتعریف تجربه شعر، توسعه خلاقیت در هنرهای ادبی- تصویری و ایجاد پیوندی مستحکم میان گذشته، حال و آینده ادبیات را ترسیم میکند.
