معمولاً نویسندهها تصور میکنند که بازاریابی کتاب از زمانی شروع میشود که متن کامل شده، جلد طراحی شده و نسخه نهایی آماده انتشار است. امابازاریابی موثرکتاب بسیار زودتر از انتشار آغاز میشود؛ دقیقاً از لحظهای که نویسنده تصمیم میگیرد کتابی بنویسد.
بازاریابی فقط فروش نیست. فروش، نتیجه نهایی است. بازاریابی یعنی ایجاد ارتباط، گفتوگو و آگاهی. یعنی اینکه مخاطب بفهمد شما چه کسی هستید، درباره چه چیزی فکر میکنید و چرا کتابتان ارزش دنبال کردن دارد. این روند را میتوان در سه مرحله دید: مرحله جذب، مرحله تبلیغ و مرحله پیگیری.
مرحله اول، مرحله جذب است. دورانی طولانی که از روزهای ابتدایی نوشتن شروع میشود و تا انتشار کتاب ادامه دارد. در این مرحله کتاب هنوز شکل نهایی ندارد، اما مهمترین کار در حال انجام است: مخاطب دارد نویسنده را میشناسد. این شناخت از طریق حرف زدن درباره علایق، کتابهایی که میخوانید، سختیهای مسیر نوشتن، تجربههای روزمره و حتی معرفی ساده این موضوع که «در حال نوشتن کتاب هستید اتفاق میافتد. در این دوره لازم نیست درباره فروش حرفی زده شود. تنها کافی است نگاه و دغدغههای خود را نشان دهید تا ارتباطی واقعی شکل بگیرد.
مرحله دوم، مرحله تبلیغ است. زمانی که کتاب کمکم شکل گرفته و حالا وقت توضیح دادن درباره خود اثر است. این مرحله معمولاً سه تا چهار ماه قبل از انتشار شروع میشود. اگر داستان مینویسید، شخصیتها، فضای داستان و بخشی از مسیر خلق اثر را معرفی میکنید. اگر غیرداستانی مینویسید، درباره مسئله اصلی کتاب و تغییری که برای خواننده ایجاد میکند توضیح میدهید. روایتهایی از شکلگیری عنوان، انتخاب جلد، پشتصحنه چاپ و حتی جملههایی کوتاه از متن میتوانند مخاطب را به کتاب نزدیک کنند. در این دوره هدف فشار فروش نیست، بلکه معرفی دقیق و محترمانهی کتاب است.
مرحله سوم، مرحله پیگیری است. از زمان چاپ کتاب ،نویسنده باید همچنان درباره موضوع کتاب، بازخوردهای خوانندگان، مسیر خلق اثر، نقدها و پرسشها بنویسد. محتواهایی که نه فقط به معرفی کتاب ادامه میدهند، بلکه نشان میدهند نویسنده همچنان با کتاب و مخاطبانش در ارتباط است. کتابهایی که پس از انتشار رها میشوند، معمولاً خیلی زود از یاد میروند.
این سه مرحله در نهایت بر یک اصل استوار هستند: مخاطب قبل از خرید کتاب، باید نویسنده را بشناسد و احساس کند با انسانی روبهرو است که حرفی برای گفتن دارد. بازاریابی کتاب سفری طولانی اما پایدار است؛ سفری که از اولین صفحهای که مینویسید آغاز میشود و تا مدتها پس از انتشار ادامه پیدا میکند.
