سالهاست صدایی توی ذهنم به من میگوید: «حسین، به خودت سخت بگیر. سختی و چالش تو را میسازد.»
نمیدانم از چه زمانی این جمله توی سرم تکرار میشود ولی تا جایی که یادم میآید، این صدا بوده. شاید بخشی از آن هم به اینخاطر باشد که بعضی وقتها جوگیر میشوم. البته جوگیری مثبت.
بد نیست به فرآیند عضلهسازی اشاره کنم. عضلات ما زمانی رشد میکنند و قویتر میشوند که تحت فشار قرار بگیرند. وقتی وزنه میزنیم و به خودمان فشار میآوریم، در واقع فیبرهای عضلانی را دچار پارگیهای میکروسکوپی میکنیم. بدن ما به این پارگیها واکنش نشان میدهد، پروتئینها را به سمت این نواحی میفرستد، که این فرآیند نه تنها باعث ترمیم عضلات میشود بلکه باعث قویتر و ضخیمتر شدن عضلات هم میشود. فرآیند «هایپرتروفی» یا رشد عضلانی، این نکته را به ما یادآوری میکند که تحمل برخی از فشارها نه تنها باعث فرسودگی نمیشوند، بلکه منجر به رشد ما خواهند شد.
هورمسیس (Hormesis): هنر استرس مفید
مفهومی که میخواهم امروز به آن اشاره کنم، «هورمسیس» است. این واژه به واکنشی در بدن اشاره دارد که وقتی در معرض مقادیر کم و کنترلشدهای از استرس قرار میگیریم، فعال میشود. این شوکهای کوچک و قابل مدیریت باعث میشوند که ظرفیتهای ذهنی و تابآوری ما بیشتر شود. کارهایی مثل:
دوش آبسرد
فستینگ 12 تا 16 ساعته
انجام فعالیتهای فیزیکی که به ما فشار میآورند (فشار متعادل)
دوری از موبایل پیش از خواب و پس از بیداری و مقابله با وسوسهها
تماس با یک دوست قدیمی که مدتها از او خبر نداریم و ...
برای اینکه انرژی کمتری صرف کنم و لازم نباشد هر روز فکر کنم که چطور خودم را به چالش بکشم، فهرستی برای خودم نوشتم به اسم «ریاضتهای هوشمندانه» و در بازههای زمانی مشخص آن را مرور میکنم. اگر ایدهی جدیدی به ذهنم برسد به فهرست اضافه میکنم یا اگر یکی از گزینهها دیگر برایم چالشبرانگیز نباشد آن را حذف میکنم.
زمانی که میخواهم برنامۀ هفتگی خودم را بنویسم، حواسم هست که یکی دو گزینه از این فهرست را بردارم و توی برنامهام بگنجانم.
