از روزگاری که خداوند مُلک سخن، سعدی شیرازی چنین سروده بود:
"هرگز وجود حاضرِ غایب شنیدهای؟
من در میان جمع و دلم جای دیگر است"
تا زمانه ما فاصله بسیاری است، فاصلهای به درازای قرنها و نسلهای پیاپی! آن روزها از بعضی نگرانیها، تشویشها و دلمشغولیهای ریز و درشت انسان کنونی خبری نبود، اما شاعری که هشت قرن پیش از ما میزیسته از این عدم حضور، شِکوه سر داده و میگوید حکایت او، حکایت فردی است که اگر چه با جسم خود در جایی حضور دارد، اما جان و ذهنش در جای دیگری سیر میکند.
نباید از یاد برد که انسان آن روزگار هم گرفتار و دلمشغول برخی از دغدغههای وجودی انسان بوده است. اندیشیدن به مرگ، عشق، تنهایی و آرزوهای دور و دراز میتواند هر ذهنی را مشوّش و هر روانی را به خود مشغول کند.
اما نمیتوان انکار کرد که بشر امروز به واسطه:
◼️بمباران اطلاعاتی و دیجیتالی
◼️سرعت بالای زندگی
◼️سیطره معیارهای کمّی بر اهداف و ذهنها
◼️گسترش تفکر نتیجهمحوری
در حفظ مهارت حضور ناتوانتر از نسلهای قبلتر شده است.
در چنین شرایطی، تعاملات انسانی ما بیش از هر زمانی در معرض آسیب قرار میگیرد. تعامل با همسر و فرزندان، ارتباط با دوستان و برقراری پیوند میان انسان با خویشتن خود، همگی دچار اختلال میشود و آثار زیانبار خود را به صورتهای مختلف و به طور پیاپی نشان میدهد.
با این اوصاف، ناگفته پیداست که احتمالا همه مشاغل، به ویژه مشاغل مبتنی بر روابط انسانی (مانند روانشناسی، کوچینگ، تدریس، وکالت، فروش، پزشکی و...) در معرض چالشی بزرگ قرار میگیرند، چالشی که میتوان نام آن را چالش حضور نهاد.
پرسش مهمی که نویسنده در پی بررسی آن بوده و میکوشد تا به برخی ابعاد آن اشاره کند، این است که نقش مهارت حضور (Presence) در فرایند کواکتیو کوچینگ (Co-Active Coaching) چگونه است؟ به بیان سادهتر، بهرهمندی از مهارت حضور چگونه میتواند به کوچ کمک کند تا در گفتوگو با مراجع، موفقتر و توانمندتر رفتار کند؟
برای ارائه پاسخی شایسته به این سوال، باید نخست بدانیم که کواکتیو کوچینگ به چه معناست. پاسخ مختصر این است که این مدل کوچینگ از دو بخش تشکیل شده:
باهم بودن و همراهی =Co
فعال بودن و اقدام کردن =Active
در این مدل، هیچ یک از طرفین بالاتر و داناتر از دیگری نیست. قرار نیست کسی دستور بدهد و دیگری منفعل و پذیرنده باشد، بلکه هر دو در رابطهای برابر، بدون برنامهریزی قبلی و با شفافیت به گفتوگو میپردازند. در کواکتیو کوچینگ، خوب گوش کردن، خوب و بهجا سؤال کردن، و توجه به زبان بدن و احساسات مراجع اهمیت زیادی دارد و راهگشا است.
به نظر میرسد با این توضیح، تا حدی مشخص شده که چرا مهارت حضور در کواکتیو کوچینگ دارای اهمیت فراوانی است. حضور، به معنای این است که یک کوچ با تمام قلب و ذهن و احساس خود در جلسه کوچینگ همراه مراجع باشد، ذهن خود را مشغول گذشته و آینده نکند و فقط دلمشغول آن لحظه باشد. احساسات مراجع را از لحن، حالات چهره و سایر حرکات بدن او درک کند، با قوه شهود خود متصل شود و بتواند از حدس زدن برای پیشبردن گفتوگو استفاده کند و آن حدسها را به نحوی که آموخته، ابراز کند.
حال، فرض کنیم که به عنوان ناظر در یک جلسه کوچینگ حضور پیدا کردهایم و دریافتهایم که:
کوچ به دنبال پرسیدن سؤالها یا بیان جملاتی است که از قبل آماده کرده است و وقتی مراجع سخن میگوید، به این فکر میکند که حالا باید چه بپرسد و بعد از آن چه و بعد از آن...
یا کوچ بهجای توجه به احساسات مراجع و دریافتن ترسها، غمها، خشمها و رضایتهای او، پیوسته در جستوجوی ارائه راهکار، نصیحت یا احیاناً سرزنش او باشد.
در چنین وضعیتی:
⚫️رابطه میان کوچ و کوچی عمق پیدا نمیکند
⚫️انرژی مراجع افزایش نمییابد
⚫️احتمالاً چیزی را در درون خود کشف نمیکند
همچنین، راهکارهای ارائهشده از سوی کوچ، از آنجا که از درون مراجع نجوشیده و به صورت دستوری و با نگاه از بالا به پایین تهیه شدهاند، قابلیت اجرای کمتری پیدا میکنند. در یک کلام، این گفتوگو به احتمال زیاد تحولی در مراجع ایجاد نمیکند و این به معنی اختلال در روند کوچینگ است.
به همین خاطر است که کوچها صرفنظر از آموختن تکنیکهای کوچینگ، نیازمند نوعی خودسازی و مراقبه نیز هستند:
✔️مراقبهای که ذهن آنها را سامان دهد
✔️رابطهشان را با بدن و احساسات خود به خوبی برقرار کند
✔️فرصتی فراهم کند که بتوانند احساسات و زبان بدن مراجع را نیز درک کنند
این همان ابرمهارتی است که همه کوچهای حرفهای به آن نیاز دارند، یعنی همان کوچهایی که قادرند خوب گوش کنند، به تواناییهای مراجع برای حل مساله اعتماد کنند، پرسشهای عمیق و تحولبرانگیز طرح کنند و با قوه شهود خود مرتبط شوند.
من علی نمازی هستم و اگر شما مایل باشید میتوانم با تکیه بر خلاقیت و تجربه شما همراهتان باشم تا راههایی را برای حل مسالهها و دغدغههایتان بیابید.
شماره تماس: 09210464894
همچنین در پیامرسانهای واتساپ، تلگرام و بله پاسخگوی پیامهای شما هستم.
https://www.linkedin.com/public-profile/settings
