ویرگول
ورودثبت نام
شیوا شاکری
شیوا شاکریترانه‌سرا تحلیلگر ترانه
شیوا شاکری
شیوا شاکری
خواندن ۳ دقیقه·۶ ساعت پیش

جنونِ عشق به وطن

جنون با صدای روزبه بمانی که با موضوع عشق به وطن و برای فیلمی با همین عنوان تولید شده است، منتشر شد. این ترانه، اثر قابل قبولی است که برای رسیدن به یک جایگاه محکم، نیاز به عاطفه و خلّاقیت بیشتری دارد.

موسیقی، نقش به‌سزایی در شکل‌گیری احساسات و عواطف مردمی دارد. یکی از عواطفی که در بین مردم وجود دارد، میهن‌دوستی است. ترانه‌هایی که با موضوع عشق به وطن ساخته شده‌اند، بخش مهمی از ترانه‌های فارسی را تشکیل می‌دهند. یکی از ترانه‌هایی که به تازگی با موضوع وطن، ساخته شده‌اند، «مجنون» با صدای «روزبه بمانی» است که برای فیلمی به همین عنوان تولید شده است. ترانۀ این اثر را خود روزبه بمانی نوشته، آهنگ آن را «بابک زرّین» ساخته، تنظیمش را «رامین دارستانی» انجام داده و میکس و مستر را «ایمان احمدزاده» برعهده گرفته است.

ای پرسه در خون قصر شیرین خاک مجنون تکیه گاه زخمی من آه ای وطن

ای رویای من در هر نفس در جان و تن تاریخی از پرپر زدن آه ای وطن

یک شروع معمولی برای یک ترانۀ میهنی که البته فاقد جذابیت نیست. ایهام درعبارت «قصر شیرین» به شاعرانگی مصرع کمک کرده است. ارتباط عمیق این عبارت با «خاک مجنون» باعث انسجام بیت شده است. مصرع دوم با قافیه‌های میانی من، نفس، زدن و وطن موسیقی قوی و زیبای ایجاد کرده است.

پای تو باشد در میان ای چشم دنیا من کی ام

جان مرا در هر نفس ایران بخواهد راضیم

در این بیت ارتباط بین پا و چشم و جان باعث انسجام شده است. تشبیه ایران به چشم دنیا هم منجر به شاعرانگی این بخش از ترانه شده است. در عبارت چشم دنیا، هم دنیا به موجودی دارای چشم تبدیل شده است، هم چشم به عنوان مهم‌ترین بخش از آن موجود در عبارت گنجانده شده است. در مصرع دوم عاطفه‌ای عمیق جلوه‌گر شده است، تا جایی که راوی به جان دادن برای ایران راضی است.

بی نام ایران عشق از جان جهانم می‌رود

هر آنچه میخواهی بخواه ایران بخواهد می‌شود

در این بخش از ترانه، عشق موجودی عینی دیده می‌شود که می‌تواند از جایی به جای دیگر برود. و جهان هم موجودی جان‌دار دیده می‌شود که می‌تواند پذیرای عشق باشد یا نباشد. مصرع دوم کمی دیریاب به نظر می‌رسد. برای مخاطب روشن نیست که خطاب راوی با کیست. همین‌طور زمینۀ مناسب برای باورپذیری این موضوع که هر چه ایران بخواهد، می‌شود، به چشم نمی‌خورد.

این خاک زیر خنجر چنگیز برجا مانده است

صد بار خاکستر شده انقدر زیبا مانده است

در این بیت با تصویر لطیفی مواجهیم که خشونت جنگ را تحت تأثیر قرار می‌دهد. در مصرع اوّل از قدرت ماندگاری ایران در دل سختی‌ها می‌گوید. در مصرع دوم با آوردن یک دلیل شاعرانه زیبایی ایران را توضیح می‌دهد. از نظر راوی صد بار خاکستر شدن ایران دلیل زیبا ماندنش است.

پنهان کن این آغوش را از زخم این چشمان بد

جان می‌دهم تا نام تو ایران بماند تا ابد

راوی در بیت آخر از ایران می‌خواهد، آغوش خود را از دشمنانش که چشمان ناپاک به آن دارند، پنهان کند. و در مصرع آخر با چیزی شبیه به عهد بستن مواجهیم راوی از به کار گرفتن تمام توانش برای حفظ ایران می‌گوید.

این ترانه مفهوم وطن را از دیدگاهی عاطفی بیان می‌کند. وطن در جایگاه معشوق نشانده شده و راوی از عشقش به او می‌گوید. در دوران پس از جنگ 12روزه، علاقه به وطن بین مردم، نسبت به قبل پررنگ‌ترشده است. ترانه‌ای از جنس مجنون می‌تواند هم به پابرجا ماندن این حس کمک کند، هم با توّجه به شرایطی که در جامعه وجود دارد، امکان جذب بالای مخاطب را داراست. مجنون ترانۀ قابل قبولی است امّا با توّجه به پیشینۀ ادبی ما که متن‌های عاشقانۀ زیادی را در خود جای داده که بعضی از آن‌ها خطاب به وطن است، چنین متنی برای مورد توّجه قرار گرفتن، کار سختی در پیش دارد. ترانه‌ای از این دست، برای دستیابی به جایگاهی محکم، نیاز به عاطفه‌ای عمیق‌تر و خلّاقیت بیشتر و شگفتانه‌ای بزرگ‌تر دارد.

وطنعشقجذب مخاطبایران
۲
۰
شیوا شاکری
شیوا شاکری
ترانه‌سرا تحلیلگر ترانه
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید