مردی از جنس ایمان و سیاست در فروردینماه سال ۱۳۱۸، در یکی از محلههای فقیرنشین مشهد، در خانهای ۶۰-۷۰ متری که تنها یک اتاق و یک زیرزمین داشت، کودکی چشم به جهان گشود که قرار بود یکی از تأثیرگذارترین شخصیتهای تاریخ معاصر شود. سید علی حسینی خامنهای، فرزند حجتالاسلام سید جواد خامنهای، از همان کودکی طعم فقر و سادگی را چشید؛ شبهایی که در خانهشان شام نبود و مادرش با زحمت نان و کشمش برایشان تهیه میکرد.
اما این کودکی ساده، سرآغاز مسیری شد که او را به یکی از جامعترین شخصیتهای جهان تبدیل کرد؛ شخصیتی که در عین حال، هم مرجع تقلید شیعه بود، هم سیاستمداری کارکشته، هم فرماندهای جنگدیده و هم رهبری معنوی برای میلیونها انسان در سراسر جهان.
بخش یکم: از درسهای حوزه تا اوج قدرت تحصیل و شخصیت علمی
آیتالله خامنهای از چهارسالگی آموختن قرآن را آغاز کرد و در نوزدهسالگی برای ادامه تحصیلات حوزوی راهی قم شد. در قم بود که در کلاسهای درس روحالله خمینی شرکت کرد و جرقههای مبارزه با نظام شاه در وجودش شکل گرفت.
او پس از سالها تحصیل و تدریس در حوزههای علمیه، به درجه اجتهاد رسید و به یکی از مراجع تقلید شیعه تبدیل شد. شخصیت علمی ایشان بهحدی بود که در کنار رهبری سیاسی، همواره به عنوان یک فقیه و اندیشمند اسلامی شناخته میشد.
دوران مبارزه و تبعید :
آیتالله خامنهای از دهه ۱۳۴۰، مبارزه با رژیم شاه را آغاز کرد. او شش بار دستگیر شد و مدتی نیز به تبعید رفت. سخنرانیهای آتشین او علیه نظام شاه، او را به یکی از چهرههای شاخص مبارزات تبدیل کرد. پس از پیروزی انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۷، ایشان مسئولیتهای متعددی از جمله عضویت در مجلس شورای اسلامی، امامت جمعه تهران، و فرماندهی سپاه پاسداران را بر عهده گرفت.
ریاست جمهوری و رهبری :
در سال ۱۳۶۰، پس از ترور شهید محمدعلی رجایی، آیتالله خامنهای به عنوان سومین رئیسجمهور ایران انتخاب شد. او دوران ریاستجمهوری خود را در بحبوحه جنگ تحمیلی سپری کرد و نقش مهمی در مدیریت کشور در آن شرایط دشوار ایفا نمود.در سال ۱۳۶۸، پس از رحلت امام خمینی(ره)، مجلس خبرگان رهبری، آیتالله خامنهای را به عنوان دومین رهبر جمهوری اسلامی ایران برگزید. او بیش از سیوشش سال، یعنی تا ۹ اسفند ۱۴۰۴، در این جایگاه باقی ماند و تبدیل به طولانیترین رئیسدولت خاورمیانه شد.
بخش دوم: دستاوردهایی که تاریخ را رقم زد
در عرصه داخلی
۱. جهش علمی و فناوری: در دوران رهبری ایشان، ایران در رشتههای مهمی مانند فناوری نانو، سلولهای بنیادی، زیستفناوری و چرخه سوخت هستهای به رتبههای نخست جهان دست یافت. صادرات غیرنفتی ایران شصت برابر شد و واحدهای صنعتی کشور نزدیک به ده برابر افزایش یافت.
۲. استقلال و عزت ملی: یکی از بزرگترین دستاوردهای ایشان، تبدیل استقلال ایران از یک مفهوم ذهنی به یک واقعیت عینی بود. ایشان توانست در برابر فشارهای بیسابقه آمریکا و غرب، ایران را به کشوری مستقل و اثرگذار در معادلات جهانی تبدیل کند.
۳. توجه به محرومان: ایشان همواره بر لزوم توجه به قشرهای محروم جامعه تأکید داشت و این را یکی از بزرگترین دستاوردهای انقلاب اسلامی میدانست.
۴. وحدت شیعه و سنی: ایشان با تلاشهای فراوان، توانست وحدت بین برادران اهل سنت و شیعه را در ایران و منطقه تقویت کند.
در عرصه خارجی
۱. سیاست خارجی مستقل: دیدگاه رهبر شهید نسبت به سیاست خارجی، حفظ استقلال ایران، حسن همجواری با همسایگان و در عین حال هوشیاری در برابر توطئههای استکبار جهانی بود.
۲. محور مقاومت: ایشان با حمایت از جبهه مقاومت در فلسطین، لبنان و سوریه، توانست یک شبکه قدرتمند از گروههای همسو با ایران در منطقه ایجاد کند و توازن قوا را به نفع جهان اسلام تغییر دهد.
۳. دیپلماسی فعال: دیدارهای ایشان با رهبران جهان از جمله ولادیمیر پوتین، ویکتور اوربان و دیگر شخصیتهای بینالمللی، نشاندهنده جایگاه بالای ایشان در عرصه جهانی بود.
بخش سوم： نگاه جهان به این رهبر بینظیر
شاید بزرگترین گواه بر عظمت آیتالله خامنهای، تأثیری باشد که بر شخصیتهای بزرگ جهان گذاشت. در ادامه، بخشی از نظرات شگفتانگیز شخصیتهای جهانی را مرور میکنیم:
🇷🇺 ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه
پوتین که به عنوان یک شخصیت بسیار چارچوبمند و منضبط شناخته میشود، پس از دیدار با آیتالله خامنهای چنان تحت تأثیر قرار گرفت که رفتارش کاملاً تغییر کرد. او در پاسخ به خبرنگاری که درباره نظرشان درباره رهبر ایران پرسید، گفت:
«من مسیح را ندیدهام، اما تعاریف او را در انجیل شنیده و خواندهام، من مسیح را در رهبری ایران دیدم.»
🌍 کوفی عنان، دبیرکل سابق سازمان ملل متحد
کوفی عنان که با بزرگترین شخصیتهای جهان مانند ژاک شیراک، گورباچف و هلموت کهل ملاقات کرده بود، پس از دیدار با آیتالله خامنهای گفت:
«در ملاقات با حضرت آیتاللهالعظمی خامنهای احساس کردم که کسی را مثل او ندیدهام. شخصیت معنوی ایشان چنان مرا گرفت که از خود پرسیدم چرا شخصیتی مثل من دبیرکل سازمان ملل باشد و از معنویات چیزی نداشته باشد!»
🇱🇧 سید حسن نصرالله، دبیرکل حزبالله لبنان
نصرالله که به عنوان مرد سال جهان عرب شناخته میشد، درباره بوسیدن دست رهبر انقلاب گفت:
«من با بوسیدن دست حضرت آیتالله خامنهای خواستم به همه بگویم شما که مرا مرد سال جهان عرب میدانید، این را نیز بدانید که من در مقابل این شخصیت بزرگ، هیچ هستم.»
🇮🇳 مولوی روحالامین، اندیشمند برجسته هندی
این محقق و رئیس مؤسسه ایمای هند، آیتالله خامنهای را «الگویی روشن و الهامبخش برای دستیابی به صلح و برقراری نظم عادلانه جهانی» توصیف کرد. او تأکید کرد که رویکرد ایشان مبتنی بر استقلال، عدالتخواهی و مقاومت در برابر سلطهگری است و میتواند الهامبخش تلاشهای جهانی برای برقراری صلح پایدار باشد.
🇵🇰 شیخ محبالله، عالم برجسته اهل سنت
این عالم سنیمذهب، آیتالله خامنهای را «مردی از خدا» توصیف کرد که خدا و مخلوقات خدا را دوست داشت؛ مردی با عزت و اصول که در برابر حق ایستاد و در برابر باطل مقاومت کرد.
بخش چهارم: میراثی که هرگز به خاک نمیسپرد
آیتالله سید علی خامنهای، آن رهبر فرزانه، مصمم در تصمیم، عمیق در حکمت و استوار در راه حق، میراثی از عزت، درایت و استقامت برای تاریخ به یادگار گذاشت.
او در شرایطی که تمام دنیا در مقام جنگ و مخاصمه با ایران برآمده بودند، بیش از سی سال رهبری این کشور را با امید و نشاط فراوان بر عهده گرفت. امروز میتوان بهجرأت گفت که در دنیا هیچ رهبری و هیچ شخصیت اولی در کشورهای دیگر نظیر ایشان وجود ندارد که جامع ابعاد مختلف: معنوی، علمی، سیاسی و مدیریتی باشد.
شهادت چنین شخصیت بزرگی، بیتردید ضایعهای عظیم است، اما مکتب روشنگر و راه استوار ایشان زنده، پویا و الهامبخش خواهد ماند. پرچمی که ایشان برافراشت، هرگز به زمین نخواهد افتاد و دستهای مؤمن و استوار، آن را به قلههای رفیعتری خواهند رساند.
سخن پایانی
آیتالله خامنهای از یک خانه ۶۰ متری در محله فقیرنشین مشهد آغاز کرد و به رهبری تبدیل شد که جهان را به تعجب واداشت. او نشان داد که ایمان، علم، سیاست و اخلاق میتوانند در یک شخصیت جمع شوند و مسیر تاریخ را تغییر دهند.
برای من که این سطور را مینویسم، افتخار آن را دارم که در دوران رهبری این مرد بزرگ زیستهام. نوشتن درباره ایشان، نه یک وظیفه، که یک عشق و یک عبادت است. امید که این نوشته ناچیز، بتواند گوشهای از عظمت این شخصیت بینظیر را به تصویر بکشد و برای آخرت این بندهی حقیر، ذخیرهای باشد.
«وَمَا تَوْفِيقِي إِلَّا بِاللَّهِ ۚ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَإِلَيْهِ أُنِيبُ»
