مقدمه
من مارک منسون هستم، بله شاید مرا بشناسید نویسنده کتاب هنر ظریف بیخیالی. امروز روز تولد چهلسالگی من است.
ده سال پیش، وقتی سیساله شدم، مقالهای نوشتم که درسهایی برای پشت سر گذاشتن دهه بیستسالگی در آن بود و از دیگران هم توصیههایی برای موفقیت در دهه سی جمعآوری کردم. ظاهراً خیلی از آن خوشتان آمد.
حالا، باز هم از همان مطالب ناب: ۴۰ درس زندگی که در ۴۰ سالگی یاد گرفتهام و آرزو میکنم در ۲۰ سالگی میدانستم.
بفرمایید، بخوانید و لذت ببرید.
درسهای زندگی
۱. رابطهات با دیگران، آینهی رابطهات با خودت است
اگر با خودت بد تا کنی، ناخودآگاه دنبال آدمهایی میگردی که باهات بد رفتار کنند و تحملشان میکنی.
اگر با احترام و عزت با خودت رفتار کنی، فقط آدمهایی را تحمل میکنی که با احترام و عزت باهات رفتار کنند.
خودت را درست کن، دنیا درست میشود.
۲. تنها راه برای حال بهتر، انجام کارهایی است که ارزش حال خوب داشته باشند
احترام را باید به دست آورد، نه اینکه یکی بهت تقدیمش کند.
۳. تنها شکست، تلاش نکردن است
تنها رد شدن، نپرسیدن است. تنها اشتباه، ریسک نکردن است.
موفقیت و شکست فقط قبل از اقدام توی ذهنت وجود دارند، نه بعدش.
بعد از اقدام، همه چیز ترکیبی از هر دو است. تنها شکست واقعی، هیچ کاری نکردن است.
۴. هیچکس قرار نیست بیاید و نجاتت بده
هیچ چیز به تنهایی نمیتواند همه مشکلاتت را حل کند. نه هدف، نه دستاورد، نه رابطه.
هیچکس تو را درست نمیکند. همیشه کمی احساس ناکافی بودن و نارضایتی از زندگیات داری.
اینکه اینطور حس کنی، اشکالی ندارد.
بلکه شاید طبیعیترین چیز درباره تو باشد.
۵. شریکی باش که دوست داری داشته باشی
اگر شریک سالم و ورزشکار میخواهی، خودت سالم و ورزشکار باش. اگر شریک وفادار و قابل اعتماد میخواهی، خودت وفادار و قابل اعتماد باش.
به عبارت دیگر، آیا خودت را برای رابطه انتخاب میکردی؟
اگر نه، این یک مشکل جدی است.
۶. ارزشمندترین چیزها در زندگی با زمان رشد میکنند
منظورم سلامتی، ثروت، دانش، اعتماد به نفس و روابط است.
اینها در جوانی ممکن است ناامیدت کنند چون پیشرفتشان کند است.
ولی اگر از جوانی شروع به ساختنشان کنی و ادامه دهی، تا وقتی به دهه سی و چهل سالگی برسی، زندگی شگفتانگیزی خواهی داشت.
۷. جذابترین و هیجانانگیزترین چیزها در زندگی، برعکساند
این چیزها اولش خیلی لذتبخشاند، ولی بعدش خیلی زود بازدهشان کم میشود.
در جوانی، اینها حواست را پرت میکنند و کلی وقت و انرژیات را میگیرند. منظورم شبکههای اجتماعی، روابط سطحی، مواد مخدر و الکل، بازیهای ویدیویی، قمار، تعطیلات و سکسهای کوتاهمدت است.
بار اول فوقالعاده است. بار دوم هم تقریباً به همان خوبی. ولی بعدش همه چیز افت میکند.
حتماً کمی از اینها را تجربه کن، ولی زود بگذر و دنبال چیزهای دیگر برو.
البته، درباره آن یکی مورد خاص ... ، زیاد عجله نکن.
۸. اگر چیزهای هیجانانگیز را رد نمیکنی، یعنی روی چیزهای مهم به اندازه کافی متمرکز نیستی
جهان ما پر از فرصتها و محرکهاست.
اگر برای رد کردن گزینهها به زحمت نمیافتی، یعنی اولویتهایت را درست تنظیم نکردهای.
۹. پذیرفتن مسئولیت مشکلاتت، رنج را بیشتر کم میکند تا اینکه به وجود آورد
بیشتر آدمها فکر میکنند اگر مسئولیت همه دردها و مشکلات مشکلات زندگیشان را بپذیرند، حالشان بدتر میشود.
ولی حقیقت برعکسه. هرچه بیشتر مسئولیت بگیری، قدرت بیشتری برای تغییر اوضاع به خودت میدی.
۱۰. به هر کی تقصیر بندازی، بهش قدرت دادی
وقتی یکی دیگه رو برای مشکلاتت مقصر میدونی، بهش کنترل خوشبختی و حال خوب تو رو میدی.
این کار کاملاً احمقانهست، پس نکن.
ارزشش رو نداره.
۱۱. اگه مجبور باشی به یکی بگی تو فلان چیز هستی، پس نیستی
یه آدم پولدار نیازی نداره به همه نشون بده پولداره.
یه آدم باهوش نیازی نداره به همه بگه باهوشه.
یه آدم با اعتماد به نفس نیازی نداره به همه نشون بده اعتماد به نفس داره. فقط هست.
نگو، باش.
۱۲. انگیزه دلیل عمل نیست، نتیجهست
اگه میخوای انگیزه داشته باشی، یه قدم کوچیک به سمت هدفت بردار.
بعد بذار موجش تو رو ببره جلو.
۱۳. عشق دلیل تعهد نیست، نتیجهست
نمیشینی تا یه رابطه عالی پیدا کنی و بعد متعهد شی.
تعهد میکنی که یه رابطه عالی بسازی.
۱۴. شور و اشتیاق دلیل کار خوب نیست، نتیجهست
نمیشینی تا یه چیزی که عاشقشی پیدا کنی.
یه چیزی رو خوب یاد میگیری، و فرآیند بهتر شدن توش باعث میشه عاشقش بشی.
۱۵. کسی که باهاش ازدواج میکنی، همونیه که باهاش دعوا میکنی
خونهای که میخری، همونیه که باید تعمیرش کنی. شغل رویایی که میگیری، همونیه که استرسش رو داری.
هر چیزی یه جورایی بهایی داره. هر چیزی که حالتو خوب میکنه، یه جایی هم حالتو بد میکنه.
۱۶. زندگی شاد یعنی زندگی با استرسهای معنادار، نه بدون استرس
دیگه حرفی نمیمونه.
۱۷. ورزش رو به چشم معامله نبین
ورزش نمیکنی که چند کیلو کم کنی یا یه همبرگر جایزه بگیر( خودتو نشون بدی). این طرز فکر باعث میشه زود بیخیال شی.
ورزش رو یه سرمایهگذاری ببین. هر چی انرژی میذاری، چند برابر انرژی پس میگیری.
فقط یادت باشه این انرژیها توی هفتهها، ماهها و سالها پخش میشن.
برای همین ورزش سنگین هر از گاهی خیلی بدتر از ورزش کم اما هر روزهست.
۱۸. به آدما اعتماد کن
اکثر آدما خوبن. ممکنه گاهی ضربه بخوری یا ضایع شی، ولی اگه به همه بدبین باشی، بدتره.
۱۹. زندگی بدون مشکل نداریم
وارن بافت مشکل پول داره. یه بیخانمان هم مشکل پول داره.
مشکلات بافت خیلی بهتر از مشکلات بیخانمانه، ولی مشکلات هیچوقت غیبشون نمیزنه. فقط با رشد تو، عوض میشن و بهتر میشن.
راهحل مشکل امروز، بذر مشکل فرداست.
انتظاراتت رو درست تنظیم کن.
۲۰. رشد معمولاً با شادی و جشن همراه نیست
بلکه برعکس، یه کم درد داره.
چون رشد یعنی از دست دادن—ارزشهای قدیمی، رفتارهای قدیمی، عشقهای قدیمی، هویت قدیمی.
تغییر همیشه یه کم غم داره، پس به خودت اجازه بده غصه بخوری.
۲۱. بیخیال عادی بودن شو
از نظر آماری، آدم عادی بدنی ناسالم، روحیه مضطرب و افسرده، روابط تنها، و جیب پر از بدهی داره.
پس، عادی بودن رو ول کن.
۲۲. اگه نمیتونی نه بگی، بلههات بیارزشن
ما با چیزایی که کنار میذاریم، فدا میکنیم و رد میکنیم تعریف میشیم.
اگه هیچی رو فدا نکنی و هیچی رو رد نکنی، هویت نداری. فقط بازتاب خواستههای بقیهای.
به عبارتی، اگه خودت نگویی کی هستی، بقیه برات تصمیم میگیرن.
۲۳. مواظب باش خودتو چطور تعریف میکنی
هویت تو یه زندان ذهنیه که خودت ساختی و مجبورت میکنه دنبال چیزایی بگردی که ثابت کنن تو همونی که فکر میکنی.
خودتو تا جایی که میتونی آزاد و گنگ تعریف کن. اینطوری کمتر توی دفاع از خودت گیر میکنی و آماده تغییر میمونی.
۲۴. درباره آدما قضاوت نکن
تو هیچی از چیزی که اونا از سر گذروندن نمیدونی.
درباره خودتم قضاوت نکن. احتمالاً خودتم نمیدونی داری درباره چی حرف میزنی.
آخرین کسی که دربارهش بیطرفیم، خودمونیم.
۲۵. هیچکس به اندازه خودت به تو فکر نمیکنه
هر چیزی که ازش خجالت میکشی، ۹۹٪ آدمای اطرافت حتی متوجهش نشدن.
چون همه مشغول فکر کردن به خودشونن.
این شاید یه کم غمانگیز باشه، ولی در واقع آزادی میده. یعنی خیلی کمتر از چیزی که فکر میکنی قضاوت میشی.
۲۶. اعتماد به نفس از انتظار موفقیت نمیاد، از راحت بودن با شکست میاد
کسی که فکر میکنه باید تو همه چیز موفق شه، یه خودشیفتهست.
خودشیفته نباش. عیبهاتو قبول کن. شکست رو قبول کن.
۲۷. بذار یه وقتایی ازت خوششون نیاد
این بهت آزادی میده کاری که باید بکنی رو انجام بدی، حتی اگه بقیه نپسندن.
۲۸. نمیتونی برای بعضیا الهامبخش باشی، بدون اینکه برای بقیه مسخره به نظر بیای
بخشی از هزینهی تأثیرگذاری، اینه که یه عده ازت بدشون میاد. معمولاً هم هر چی تأثیرت بیشتر باشه، نفرت هم بیشتره.
۲۹. هر روز نخ دندون بکش و ضدآفتاب بزن
میدونم الان مثل مامانم حرف میزنم، ولی باور کن، ۲۰ سال دیگه ازم تشکر میکنی.
۳۰. نتایج بزرگ از تکرار کارهای ساده توی مدت طولانی میاد
هر موفقیت یهشبهای، در واقع نتیجه سالها کار پنهانیه، گاهی حتی دههها.
۳۱. انتخاب شریک زندگی فقط عاشقانه نیست
تو داری یه رفیق، مشاور، راهنمای شغلی، رواندرمانگر، سرمایهگذار، معلم، همسفر، همخونه، بهترین دوست و شریک کاری انتخاب میکنی.
نه، منظورم این نیست که شریکت باید همه اینا باشه.
منظورم اینه که چه بخوای چه نخوای، شریکت همه اینا میشه. این خاصیت رابطهست.
پس خیلی با دقت انتخاب کن.
۳۲. عشق رمانتیک رو گنده نکن
عشق مشکلات رابطه رو حل نمیکنه. مشکلات اعتماد رو برطرف نمیکنه.
حقیقت اینه که عشق همونقدر که میتونه خوب باشه، میتونه بد باشه. عشق یه تقویتکنندهست. یه رابطه خوب رو بهتر میکنه و یه رابطه بد رو خیلی بدتر.
نفهمیدم فکر کنی عشق بده. عشق وقتی کار کنه، فوقالعادهست.
ولی برای یه رابطه سالم، عشق به تنهایی کافی نیست.
۳۳. اعتماد، پول رایج همه رابطههاست
هر رابطه خوب روی سالها اعتماد ساخته شده.
هر رابطهای که خراب میشه، به خاطر از بین رفتن اعتماده.
برای همین صداقت و درستکاری پایههای یه زندگی پر از روابط سالم و خوشبختیه.
دروغگویی و بیاخلاقی شاید یه میانبر برای یه سری موفقیتهای کوتاهمدت باشه، ولی تو بلندمدت خودتو نابود میکنه. پس نکن.
۳۴. اگه همه رابطههات یه مشکل مشترک دارن...
خب، معلومه مشکل تویی.
۳۵. احساس بد نداریم، فقط واکنش بد به احساسات داریم
هر احساسی میتونه خوب یا بد استفاده شه.
یکی از بهترین چیزایی که میتونی یاد بگیری، اینه که چطور احساسات منفیتو به چیزی مثبت تبدیل کنی.
۳۶. زود بخواب و صبح زود پاشو
تمام عمرم قسم خوردم که هیچوقت اون آدمی نمیشم که ساعت ۹ شب میخوابه و ۵ صبح پامیشه بره باشگاه.
ولی بچهها، باید بگم صبحها واقعاً یه چیز دیگهست. ببخشید.
۳۷. نیازی نیست چیزی رو به هیچکس، حتی خودت، ثابت کنی
دوباره میگم: نیازی نیست چیزی رو به هیچکس، حتی خودت، ثابت کنی.
۳۸. نصیحت زندگی مثل لباسه
امتحانش کن. اگه بهت نیومد، بندازش دور و یه چیز دیگه امتحان کن.
مثل لباس، نصیحت بد بعد چند هفته بیفایده میشه، ولی نصیحت خوب تا آخر عمر باهاته.
۳۹. هیچ چیز ارزشمند توی زندگی راحت نیست، هیچ چیز راحت توی زندگی ارزشمند نیست
فکر میکنیم دوست داریم همه چیز رو یه سینی نقره بهمون بدن. ولی حقیقت اینه که چیزایی که براشون زحمت نکشیدیم، نه قدرشونو میدونیم، نه حال میدیم.
پس از فرار از سختیها دست بکش و برو دنبال سختیهایی که ازشون لذت میبری.
۴۰. هیچوقت برای تغییر دیر نیست
یه دوستم یه داستان از مادربزرگش تعریف کرد. وقتی شوهرش فوت کرد، ۶۲ سالش بود و برای اولین بار شروع کرد به یادگیری پیانو.
هفتهها، هر روز، ساعتها تمرین کرد.
اولش خانوادش فکر کردن این فقط یه فاز موقتیه، یه راه برای کنار اومدن با غمش. ولی ماهها گذشت و اون هنوز هر روز مینواخت.
بعضیا فکر کردن شاید دیوونه شده یا یه چیزی توش خرابه. بهش گفتن ول کن، برگرد به واقعیت. ولی اون ادامه داد.
وقتی به ۹۰ سالگی رسید، بیشتر از ۳۰ سال هر روز پیانو زده بود، بیشتر از عمر خیلی از پیانیستهای حرفهای. تمام قطعات کلاسیک—موتزارت، بتهوون، باخ، ویوالدی—رو استادانه میزد.
هرکی صداشو میشنید، قسم میخورد حتماً تو جوونیش پیانیست کنسرت بوده. هیچکس باور نمیکرد وقتی میگفت اولین درسش رو تو ۶۰ سالگی گرفته.
این داستانو دوست دارم چون نشون میده حتی تو سن بالا، هنوز وقت داری چیزی یاد بگیری که از عمر خیلی از حرفهایهای اون کار بیشتره.
من خودم تا ۲۷ سالگی شروع به نوشتن نکردم. تا ۳۶ سالگی کانال یوتیوب راه ننداختم.
هر مرحله از زندگیم، ۵ تا ۱۰ سال دیرتر از بقیه شروع کردم. ولی اصلاً مهم نبود.
همیشه ایمیل از آدما میگیرم که میپرسن: من ۲۰ یا ۴۰ یا ۶۰ یا ۸۰ سالمه، دیر شده؟ میتونم تغییر کنم؟ وقت دارم؟
جواب اینه: هیچوقت دیر نیست. همیشه وقت هست.
فقط سؤالم اینه: تا کی قراره بشینیم بهونه بیاریم و وانمود کنیم وقت نیست؟
