مدلی مفهومی برای وحدت فضا، ماده و نیروها
حدود ۲۷ سال است که در دانشگاه فیزیولوژی گیاهی تدریس میکنم. حدود ۶ سال است که بخش زیادی از مطالعاتم را روی زمان در گیاهان و سیستم درک گیاهی متمرکز کردهام. از ۴ سال قبل همزمان در خصوص فضا - زمان و ماده تاریک مطالعات زیادی را انجام دادهام بهویژه از آن زمان تا به امروز شباهت زیادی بین ساختار بینظیر کلروپلاست در داخل سلول گیاهی و ساختار شگفتانگیز عالم هستی حس میکنم. کلروپلاست با داشتن غشای ۲ لایه، داخل و خارج خود را مشخص میسازد. همه چیز داخل کلروپلاست در یک مایع زمینهای به نام استروما شناورند وتولید ترکیبات مختلف در داخل آن صورت میگیرد. برای اینکه ترکیبات مختلف در استروما تولید شوند، کیسههای شناوری به نام گرانوم در استروما وجود دارند که انرژی نور خورشید را دریافت نموده و آن را به انرژی قابلاستفاده در واکنشهای در حال انجام در استروما، تبدیل مینمایند. با مطابقت این موضوع با بسیاری از مطالعاتم در سالهای اخیر به این فکر افتادم که نکند کیهان نیز ساختاری مشابه با کلروپلاست داشته باشد.
مدل پیشنهادی: "جهان - کلروپلاست"
به نظر من در این چارچوب مفهومی، میتوان اجزای بنیادین جهان را با ۳ ساختار موجود در کلروپلاست مشابه در نظر گرفت:
غشای دولایه کلروپلاست مشابه فضا - زمان: همانطور که بدون غشا، دولایه، کلروپلاست و محتویات داخل آن پراکنده و بیمعنی است، بدون فضا - زمان نیز هیچچیزی در عالم هستی «شکل» و «موقعیت» ندارد.
استروما یا مایع زمینهای کلروپلاست مشابه ماده تاریک: همانطور که واکنشهای شیمیایی و ساخت ترکیبات مختلف فقط در استروما امکان انجام دارند، ذرات بنیادی، نیز فقط و فقط در حضور این محیط فراگیر؛ یعنی ماده تاریک، معنا پیدا کرده و دارای جرم میشوند.
گرانا یا مجموع گرانوم ها مشابه نیروهای بنیادی (الکترومغناطیس، هستهای قوی و ضعیف): همانطور که گرانا انرژی لازم برای انجام تمام واکنشهای حیاتی داخل استروما را فراهم میکند، این نیروها نیز شرایط لازم برای انجام تمام واکنشهای کیهانی را فراهم میکنند.
در این شبیهسازی، ذرات و عناصر شیمیایی در کارخانه کیهانی ساخته میشوند و گرانش نیز همانند کشش سطحی غشا یک ویژگی نگهدارنده ساختار است و صرفاً یک نیروی خارجی نیست.
پرسشهای باز برای آینده
اگر آن چه که گفته شد چیزی فراتر از یک استعاره باشد، شاید بتوانیم این سؤالات را مطرح کنیم:
1- آیا انبساط عالم هستی را می توان معادل رشد کلروپلاست دانست؟
2- آیا معادلهای شبیه معادله فتوسنتزی که در کلروپلاست انجام میشود در کیهان وجود دارد و میتوان آن را «فتوسنتز کیهانی» نامید بهطوریکه بگوییم: ماده تاریک + انرژی تاریک ← ماده معمولی +؟
3- اطلاعات ژنتیکی این کیهان - کلروپلاست در کجا ذخیره میشوند؟ آیا ذخیره اطلاعات با قوانین ثابت فیزیک صورت میگیرد یا با چیزهایی بهمراتب عمیقتر مواجه هستیم؟
با تواضع کامل عرض میکنم این مدلی که به ذهنم رسید، فقط یک آزمایش فکری است، نه یک نظریه علمی و هدف من از بیان این موضوع ارائه معادلاتی جدید نبوده و نیست، بلکه خواستم از این طریق نگاهی تازه به وحدت بنیادین طبیعت داشته باشم و این موضوع را که به ذهنم رسید بیان کنم که شاید کیهان نه مانند یک ماشین که مانند یک موجود زنده رفتار میکند.
این ایده را برای نخستینبار در تاریخ ۳۱ خرداد ۱۴۰۵ (۲۱ ژوئن ۲۰۲۶) منتشر میکنم. مشتاق شنیدن نقدها، اصلاحات و دیدگاههای شما هستم.
با سپاس فراوان
محمدنقی صفرزاد ویشکایی