انیمیشن ۵۰۰۰ سال پیش از میلاد از دوران باستان - کاسه شهر سوخته
در دهه ۱۹۷۰، باستانشناسان در حال حفاری در جایی که در غرب به عنوان شهر سوخته جنوب شرقی ایران (شهر سوخته، سیستان، در ایران باستان) شناخته میشود، چیزی را کشف کردند که به عنوان یک کاسه متحرک تعبیر شده است. پنج تصویر روی کاسه چیزی است که به نظر میرسد یک بز شاخ بلند باشد، احتمالاً یک بز کوهی که اکنون منقرض شده است. وقتی با دست چرخانده میشود، میبینیم که بز کوهی برای گاز گرفتن برگها میپرد. تصاویر به ترتیب از یکی به دیگری ادغام میشوند، گویی حیوان متحرک است. بز کوهی و ماهی دو تصویر رایج یافت شده روی سرامیکهای باستانی بودند. این دو حیوان باید اهمیت ویژهای برای ساکنان شهر سوخته داشته باشند.
«کاسه شهر سوخته» ۵ تصویر از یک بز کوهی در حال پرش را نشان میدهد. اگر آنها را در یک توالی (مانند یک کتاب الکترونیکی) قرار دهید، برای کندن برگهای درخت میپرد. انیمیشنی از تصاویر کاسهها ما را به یاد «دادائلئوم» هورنر و «زوتروپ» لینکلن در قرن نوزدهم میاندازد. بایگانیها نشان میدهند که شهر سوخته چهار مرحله از تمدن را پشت سر گذاشته است. در طول حیات خود سه بار به آتش کشیده شده است. پس از آخرین آتشسوزی فاجعهبار در حدود ۲۱۰۰ سال پیش از میلاد، این شهر سرانجام متروکه شد و هرگز بازسازی نشد. این مطلب از مقالهای در «حلقه مطالعات ایران باستان» گرفته شده است: «این اثر باستانی دارای پنج تصویر است که یک بز وحشی را در حال پریدن برای خوردن برگهای درخت نشان میدهد، که اعضای تیم در آن زمان رابطه بین تصاویر را تشخیص نداده بودند. چند سال بعد، دکتر منصور سجادی، باستانشناس ایرانی، که بعداً به عنوان مدیر جدید تیم باستانشناسی شاغل در شهر سوخته منصوب شد، کشف کرد که این تصاویر یک مجموعه مرتبط را تشکیل میدهند.»
نظر دیگری که «کاسه شهر سوخته» را خلاصه و نتیجهگیری میکند، از «وبلاگ باستانشناسی کریس» در About.com است: «این واقعاً جالب است. سازمان میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی (CHTHO) در ایران با استفاده از تصاویر روی کاسهای از شهر سوخته، فیلم کوتاهی ساخته است. شهر سوخته (شهر سوخته) مکانی در ایران است که قدمت آن به حدود ۲۶۰۰ سال قبل از میلاد مسیح برمیگردد و چندین دهه تحقیق روی آن انجام شده است. این کاسه پنج تصویر از یک بز وحشی را در حال پرش نشان میدهد و اگر آنها را در یک توالی (مانند یک کتاب فلیپبوک) قرار دهید، بز وحشی برای کندن برگهای درخت میپرد.» کاسه شهر سوخته شهر سوخته، سیستان، تلاشی کاملاً جذاب از سوی گذشتگان برای دیدن هنرشان در حال «حرکت» است.
این تلاش اولیه برای متحرکسازی تصاویر، همچنان ثابت میکند که چگونه انسان همیشه میخواست «حرکت را در تصاویر» ببیند. کاسهای با مجموعهای از تصاویر متوالی که یک بز کوهی در حال پرش را به تصویر میکشد. گفته میشود که این قدیمیترین انیمیشن یافت شده روی زمین است. کاسه اصلی در موزه ملی ایران که تصویر آن در زیر آمده است
. شهر سوخته در سال ۱۹۶۷ از زیر خاک بیرون کشیده شد و از دهه ۱۹۷۰ به طور مداوم توسط تیمهای باستانشناسی ایرانی و ایتالیایی مورد کاوش قرار گرفته است. این یافته بخش جداییناپذیری از تاریخ کشف سینماتوگرافی و ریشههای آن است.
برند ژاپه برای این اثر فرهنگی برجسته ارزش بسیاری قائل است و بارها با مفاصل حرکتی، آن را برای علاقمندان فرهیخته طراحی و اجرا نموده است.
