در بزنگاههای بحرانی، چه بحرانهای اجتماعی، امنیتی یا اقتصادی، بسیاری از استارتاپها و کسبوکارهای نوپا به ناچار با تصمیمی سرنوشتساز روبهرو میشوند: تعطیلی دفتر یا مهاجرت فوری به مدل ریموتکاری.
در ظاهر، این تصمیم ساده و اجرایی بهنظر میرسد. اما واقعیت این است که ریموتکاری در دل بحران با ریموتکاری در شرایط عادی تفاوتی عمیق دارد:
در روزهای ناامن، این تصمیم بیشتر از آنکه یک استراتژی فنی باشد، یک مهارت انسانی است.
مدیریت در ریموت، خودش یک مهارت است؛ اما مدیریت ریموت در بحران، یک ترکیب پیچیده از روانشناسی، رهبری، تکنولوژی و همدلی است.
اضطراب روانی اعضای تیم: دغدغه سلامت خود و خانواده، دسترسی محدود به اخبار قابل اعتماد، ترس از آینده
کاهش تمرکز و بهرهوری: خانه دیگر امنترین مکان برای تمرکز نیست، بهویژه در روزهای ناآرام
فاصلهافتادن بین اعضای تیم: کمکم فضای غیررسمی، خندهها و تعاملات کنار میز کار از بین میروند
تضعیف انگیزههای فردی: چرا باید باانگیزه ماند، وقتی دنیا نامعلوم است؟
اختلال در زیرساختها: اینترنت، برق، ویپیان، دسترسی به ابزارها
در چنین فضایی، یک رهبر باید نه فقط «کار را مدیریت کند»، بلکه باید «تیم را حفظ کند».
راهکارهای عملی برای مدیریت اثربخش تیمهای ریموت در بحران
هیچ چیز نباید مبهم باقی بماند.
در چنین شرایطی ذهنها خود بهقدر کافی مشغولاند؛ اگر قرار باشد وظایف کاری هم مبهم باشند، سیستم فرو میپاشد.
پیشنهاد عملی: در ابتدای هر هفته:
یک سند Notion یا Google Docs بسازید
وظایف هر فرد را بنویسید، با زمان تحویل، شرح دقیق و معیار موفقیت
از همه بخواهید تاییدیه بخوانند یا سوال بپرسند
جلسات روزانه (stand-up) باعث ایجاد «ریتم تیمی» میشود. حتی ۱۰ دقیقه در آغاز روز کافی است برای اینکه تیم حس کند «با هم هستیم».
کلید موفقیت:
جلسه حداکثر ۱۵ دقیقه
فقط سه سوال کلیدی: دیروز چی شد؟ امروز چی قراره بشه؟ مشکلی هست؟
دوربین باز؟ بهتره، اما اجباری نیست
در بحران، «انسانیت» تیم مهمتر از چکلیستهاست. مکالمات غیرکاری همان چیزی است که انسانها را تیم میکند.
پیشنهاد عملی:
یک کانال جدا برای «شوخی و چت دوستانه» بسازید (در Slack، Discord یا Telegram)
هر هفته یک مسابقه کوتاه یا بازی تیمی بگذارید
آهنگ خوب، عکس حیوان خانگی، خاطره کوتاه... همینها یعنی تعامل
افراد در بحران ممکن است در سکوت رنج بکشند. خیلی از ناراحتیها پشت پیامکهای رسمی پنهان میماند.
پیشنهاد:
حداقل هفتهای یکبار با هر عضو، تماس صوتی یا تصویری یکبهیک بگیرید
نه برای بررسی کار، فقط برای احوالپرسی، شنیدن دغدغهها، پرسیدن یک جمله ساده: "واقعاً خوبی؟"
وسوسهٔ کنترلکردن بیشتر، در ریموت بحران شدیدتر میشود. اما کنترل بیشازحد نتیجه معکوس دارد: استرس، افت بهرهوری، و فروپاشی اعتماد.
روی نتیجه تمرکز کنید، نه ساعت آنلاین بودن
جلسات منظم خروجیمحور داشته باشید
به اعضا ابزار و اختیار بدهید، نه فقط وظیفه
استارتاپها باید از این موقعیت به عنوان فرصتی برای ساخت زیرساختهای پایدار استفاده کنند:
استفاده از ابزارهای مدیریت پروژه مانند ClickUp، Trello
استفاده از ابزارهای مدیریت فایل مانند Google Drive و Dropbox
بکارگیری ابزارهای ارتباطی سبک و امن مانند Jitsi، Signal و Google Meet
در این روزها، مدیر فقط یک مدیر نیست؛ بلکه رهبر تیمی است که باید امید بسازد، اتصال نگه دارد، و انسانبودن را فراموش نکند!
اگر حس میکنید تیم شما در حال ازهمگسیختگی است، از مشاوره گرفتن خجالت نکشید. شتابدهندهها و شبکههای حمایتی مثل ژیوار دقیقاً برای این زمانهاست که میتوانند شما را از تجربههای مشابه دیگر تیمها بهرهمند کنند.
برای آشنایی با خدمات مشاوره تیمسازی در بحران، جلسات منتورشیپ و دریافت ابزارهای کمکی، میتوانید به سایت مرکز شتابدهی و توسعه ژیوار مراجعه کنید.
