در تاریخ بشریت، برخی تولدها فقط یک رویداد زمانی نیستند؛ بلکه نقطه عطفی در مسیر اندیشه، ایمان و آینده انسان به شمار میآیند. ولادت حضرت امام مهدی (عجلاللهتعالیفرجهالشریف) از همین دست رویدادهاست؛ تولدی که نهتنها برای شیعیان، بلکه برای تمام انسانهایی که به عدالت، صلح و رهایی از ظلم باور دارند، معنایی جهانی دارد.
امروز، در جهانی که بیعدالتی، جنگ، فقر و بحران هویت انسان را خسته کرده است، نام «مهدی» بیش از هر زمان دیگری زنده و معنادار است. این مقاله تلاش میکند با زبانی روان، مستند و قابل فهم، به بررسی ولادت امام مهدی (عج) بپردازد؛ بهگونهای که هم مخاطب مذهبی و هم خوانندهی عمومی بتواند با آن ارتباط برقرار کند.
امام مهدی (عج)، دوازدهمین امام شیعیان اثناعشری، فرزند امام حسن عسکری (ع) و حضرت نرجس خاتون (س) است. بر اساس باور شیعه، ایشان زندهاند اما در غیبت بهسر میبرند و در زمانی که اراده الهی تعلق گیرد، برای برقراری عدالت جهانی ظهور خواهند کرد.
آنچه باور به امام مهدی (عج) را متمایز میکند، صرفاً اعتقاد به یک شخصیت تاریخی نیست؛ بلکه ایمان به یک آینده روشن و عادلانه است.
بر اساس منابع معتبر شیعه:
تاریخ ولادت: ۱۵ شعبان سال ۲۵۵ هجری قمری
محل ولادت: سامرا
پدر: امام حسن عسکری (ع)
مادر: حضرت نرجس خاتون (س)
این ولادت در شرایطی کاملاً امنیتی و مخفیانه رخ داد؛ زیرا خلفای عباسی از احادیث پیامبر (ص) درباره مهدی موعود آگاه بودند و میدانستند که او بساط ظلم را برمیچیند.
دوران امامت امام حسن عسکری (ع) یکی از خفقانآمیزترین دورههای تاریخ اسلام بود. حکومت عباسی:
امام را تحت نظر شدید قرار داده بود
ارتباط شیعیان با امام را محدود کرده بود
بهدنبال شناسایی و نابودی فرزند ایشان بود
در چنین فضایی، ولادت امام مهدی (عج) نهتنها یک تولد عادی نبود، بلکه یک معجزه الهی برای حفظ خط امامت محسوب میشد.
یکی از بخشهای کمتر گفتهشده اما بسیار جذاب، زندگی حضرت نرجس خاتون (س) است. طبق نقلهای تاریخی، ایشان:
از خاندان اشرافی روم بودند
با خوابی الهی و مسیری شگفتانگیز به خانه اهلبیت رسیدند
مادری شدند که آینده بشر به فرزندش گره خورده است
این روایتها نه افسانهپردازی، بلکه بخشی از هویت معنوی و تاریخی تشیع هستند که نقش زن در آینده تاریخ را برجسته میکنند.
دلایل اصلی مخفیبودن ولادت امام زمان (عج):
تهدید مستقیم جان امام
پیشگوییهای پیامبر (ص) درباره مهدی موعود
ترس حکومت از پایان مشروعیت خود
حفظ حجت الهی برای آینده بشر
این موضوع نشان میدهد که مفهوم «انتظار» از همان ابتدا با هوشیاری، صبر و آمادگی همراه بوده است.
در منابع شیعه آمده است که در شب ولادت امام مهدی (عج):
نشانههای غیرعادی مشاهده شد
نور و آرامشی خاص فضای خانه امام حسن عسکری (ع) را فرا گرفت
بانوی خانه، بدون نشانههای ظاهری بارداری، صاحب فرزند شد
این وقایع در راستای سنت الهی برای تولد منجیان بزرگ تاریخ قابل تحلیل است.
یکی از اشتباهات رایج، درک منفعلانه از انتظار است. در اندیشه شیعه:
انتظار یعنی:
تلاش برای اصلاح خود
مبارزه با ظلم در حد توان
افزایش آگاهی اجتماعی
حفظ امید در تاریکیها
ولادت امام مهدی (عج) آغاز یک فرهنگ تمدنساز به نام «انتظار فعال» است.
نکته مهم و کمتر گفتهشده این است که:
اصل تولد مهدی موعود در منابع اهل سنت نیز پذیرفته شده است
بسیاری از علمای اهل سنت، به ظهور مهدی از نسل پیامبر (ص) اعتقاد دارند. این اشتراک، نشان میدهد که مهدویت یک باور فرامذهبی و انسانی است.
در دنیای امروز، انسان تشنهی سه چیز است:
عدالت
معنا
امید
ولادت امام مهدی (عج) پاسخی الهی به هر سه نیاز است. این تولد، پیام میدهد که:
«تاریخ به بنبست نرسیده است.»
نیمه شعبان، اگر فقط به چراغانی و شیرینی محدود شود، از روح اصلی خود دور میشود. جشن واقعی یعنی:
شناخت امام
عمل به ارزشهای انسانی
ترویج عدالتخواهی
اصلاح فردی و اجتماعی
بر اساس روایات:
ظلم ریشهکن میشود
علم به اوج میرسد
کرامت انسانی احیا میشود
زمین به آرامش میرسد
این آینده، آرمانشهری خیالی نیست؛ بلکه نتیجه سنتهای الهی در تاریخ است.
ولادت امام مهدی (عج)، فقط تولد یک امام نیست؛ تولد یک امید تاریخی است. امیدی که به ما میآموزد:
تسلیم تاریکی نشویم
عدالت را ممکن بدانیم
انسانیت را فراموش نکنیم
اگر امروز نام مهدی زنده است، به این دلیل است که فطرت بشر هنوز زنده است.
