در قرن بیستویکم، سلامت سازمانی به مؤلفهای استراتژیک در پایداری و رقابتپذیری شرکتها تبدیل شده است. فرسودگی شغلی، کاهش بهرهوری و هزینههای درمانی بالا، سازمانها را وادار کرده تا از رفاه کارکنان بهعنوان سرمایهای نامشهود اما حیاتی یاد کنند. گزارشهای بینالمللی مانند Gallup (۲۰۲۴) و MIT نشان میدهد که سرمایهگذاری در سلامت کارکنان، میتواند بهرهوری را تا ۲۳٪ افزایش داده و هزینههای درمانی را تا ۴۱٪ کاهش دهد. بر همین اساس، دو گرایش عمده شکل گرفته است: یکی دادهمحور و بیمهمحور (در کشورهای توسعهیافته)، و دیگری رفتارمحور و کوچینگمحور (در بازارهای نوظهور).
در این چارچوب، دو مدل مورد بررسی قرار گرفتهاند: Personify Health از آمریکا و میشینو (MissionKnow) از ایران؛ دو الگوی متفاوت اما همهدف در ارتقای سلامت سازمانی.
Personify Health (آمریکا)
Personify Health در سال ۲۰۲۳ از ادغام دو برند بزرگ Virgin Pulse و HealthComp شکل گرفت تا پلتفرمی یکپارچه برای رفاه و بیمه کارکنان ایجاد کند. این شرکت با حمایت مالی New Mountain Capital فعالیت میکند و مشتریانش شامل سازمانهای چندملیتی و بیمهگرهای بزرگ هستند.
خدمات آن پنج محور دارد:
مدیریت طرحهای بیمهای (TPA): مدیریت ادعاها، هماهنگی درمانی و تحلیل هزینهها.
پلتفرم رفاه کارکنان: ارائه برنامههای ورزش، تغذیه، آموزش خواب و سلامت روان با بازیسازی و امتیازدهی.
ناوبری مراقبتی (Care Navigation): راهنمایی کارکنان در مسیر خدمات درمانی و بیمهای توسط متخصصان.
بازار شرکا (Marketplace): امکان افزودن بیش از ۶۰ سرویس تخصصی سلامت.
تحلیل داده و شخصیسازی: استفاده از هوش مصنوعی برای توصیههای سلامت متناسب با ویژگیهای فردی.
مزیتهای آن شامل پوشش جامع بیمه و رفاه، تحلیل دادههای دقیق و شخصیسازی قوی است؛ اما اجرای آن پرهزینه و نیازمند زیرساخت بیمهای پیشرفته است.
میشینو MissionKnow (ایران)
میشینو، زیرمجموعهی شرکت میشنمیل، نخستین پلتفرم جامع کوچینگ سلامت سازمانی در ایران است. این مدل بر پایهی سه محور طراحی شده است:
تغذیه هدفمند
روانشناسی شناختی–رفتاری (CBT)
آمادگی جسمانی و فیزیولوژی
میشینو مطابق با استانداردهای بینالمللی ISO 45001 و ISO 45003 تدوین شده و با هدف ارتقای سلامت روانی، تغذیهای و جسمی کارکنان عمل میکند.
مراحل خدمات شامل:
ارزیابی سهبعدی سلامت سازمانی در سه بُعد روانی، تغذیهای و فیزیکی؛
کوچینگ سلامت در دو طرح «ققنوس» (۳ ماهه) و «سیمرغ» (۶ ماهه) با جلسات روانشناسی، تغذیه و ورزش؛
هوش مصنوعی پشتیبان که رژیم غذایی و خلق را پایش کرده و تمرینهای روانی پیشنهاد میدهد؛
پایش و گزارشدهی مدیریتی با شاخصهایی مانند انرژی روزانه، خواب، خلق و بهرهوری؛
مدل همکاری سهسطحی برای سازمانهای کوچک تا بزرگ.
طبق ادعاها، میشینو میتواند بهرهوری را ۲۰ تا ۳۰ درصد افزایش داده، هزینههای درمانی را تا ۴۰ درصد کاهش دهد و ROI حدود ۳ تا ۶ برابر ایجاد کند. با این حال، نیاز به دادههای علمی گستردهتر و تعهد کارکنان از چالشهای اصلی آن است.
مقایسه تطبیقی
Personify Health یک پلتفرم فناورانه و بیمهمحور است، درحالیکه میشینو مدلی انسانی و رفتاری دارد. Personify دادهمحور و مقیاسپذیر است، اما اجرای آن در ایران بهدلیل ساختار بیمهای متفاوت دشوار است. میشینو از نظر فرهنگی و تغذیهای بومیسازی شده و بر ذهن و رفتار کارکنان تمرکز دارد.
از نظر فلسفه طراحی، Personify بر کارایی و کاهش هزینهها تمرکز دارد؛ میشینو بر تغییر پایدار عادات و تابآوری روانی. در فناوری، Personify با تحلیل دادههای کلان و هوش مصنوعی پیشرفتهتر است؛ در حالیکه میشینو فناوری را در خدمت کوچینگ انسانی قرار داده است. در اندازهگیری بازگشت سرمایه، Personify از دادههای مالی واقعی بهره میگیرد، اما میشینو بیشتر از شاخصهای روانی و تغذیهای استفاده میکند.
از نظر تناسب فرهنگی، Personify برای نظامهای بیمهای غربی مناسب است، درحالیکه میشینو با فرهنگ غذایی، سبک زندگی و محیط کار ایرانی هماهنگی دارد. در نهایت، Personify برای شرکتهای چندملیتی گزینهای کارآمد است و میشینو برای سازمانهای ایرانی که به دنبال بهبود سلامت روان و سبک زندگی کارکناناند، انتخابی مؤثرتر به شمار میرود.
جمعبندی
Personify Health نمایندهی رویکرد دادهمحور و ساختارمند غربی است و میشینو نمایندهی مدل رفتاری و فرهنگی بومی. ترکیب این دو میتواند الگوی آینده سلامت سازمانی را شکل دهد: استفاده از تحلیل داده و فناوری در کنار کوچینگ انسانی و تغذیهای برای دستیابی به سلامت پایدار و بهرهوری واقعی کارکنان.