همه‌چیز در مورد Duolingo (اپلیکیشن یادگیری زبان)

اکنون که در حال نگارش این مطلب هستم، ۱۶۳ـمین روز از streak من در Duolingo است - پلتفرمی رایگان و بسیار محبوب برای یادگیری زبان. لذا برآن شدم تا در مورد این پلتفرم و تجربیات خودم از آن بنویسم.

Καλημέρα! Πώς είσαι;

چیست؟
یک «رایگان‌افزار» جهت آموزش زبان‌های گوناگون - از فرانسوی، ترکی و اسپانیایی گرفته تا سواحلی، ناواهو، اسپرانتو و حتّی کلینگان (مجموعه فیلم‌های Star Trek) و High Valyrian (سریال Game of Thrones)! در ابتدا باید زبان خود را از میان ۲۴ زبان موجود انتخاب کنید و سپس از طریق آن به یادگیری زبان مورد نظرتان بپردازید که در مجموع ۸۵ گزینه پیش روی شماست.

لازم به ذکر است که متأسّفانه نه امکان فراگیری فارسی از طریق زبان دیگری در این برنامه موجود است و نه امکان فراگیری زبان دیگری از طریق فارسی. چندین سال است که علاقه‌مندان گوناگون از جمله خود بنده به Duolingo پیشنهاد همکاری در تهیه‌ی داوطلبانه‌ی دوره‌هایی به/برای زبان فارسی داده‌ایم (بسیاری از دوره‌های Duolingo، نه توسّط شرکت آن بلکه توسّط کاربران تهیه می‌شود). امّا نه تنها هیچ‌یک درخواست‌ها تأیید نشده‌اند بلکه هیچ پاسخ و اعلامیه‌ای نیز از سمت Duolingo داده نشده است. برای اطلاعات بیشتر و شرکت در گفتگو می‌توانید به این صفحه مراجعه نمایید:

به‌هرحال در صورتی که به انگلیسی (پشتیبان بیش از ۳۰ دوره)، عربی (پشتیبان ۵ دوره - از جمله انگلیسی)، تُرکی استانبولی (پشتیبان ۴ دوره - از جمله انگلیسی) و یا یکی دیگر از زبان‌های موجود در این نرم‌افزار تسلّط کافی دارید، می‌توانید برای آموختن زبان‌های دیگر از آن استفاده کنید.

نرم‌افزار Duolingo تحت پلتفرم‌های وب، Android و iOS و WP موجود است.

چگونه کار می‌کند؟
این نرم‌افزار با رویکرد gamification طرّاحی شده و هدف آن تشویق شما به صرف دقایقی از روز برای تمرین و مرور زبان به صورت بازی و سرگرمی است. دروس مختلف در آن براساس سطح و موضوع طبقه‌بندی شده است که با تکمیل هر درس، دروس جلوتر آزاد خواهند شد. هر درس دارای درس‌نامه‌ای است که نکات گرامری و برخی از اصطلاحات مهم را آموزش داده است. پس از مطالعه‌ای درس‌نامه، وارد خود درس شده و از طریق به یادگیری، تمرین و مرور واژگان، قواعد و اصطلاحات مختلف می‌پردازید.

از آن‌جایی که تکرار و تداوم، مهم‌ترین فاکتورهای یادگیری زبان هستند، Duolingo شما را تشویق می‌کند که با سر زدن روزانه و کامل کردن تعداد مشخّصی از دروس، streak خود را حفظ کنید و استمرار ببخشید. همان‌طور که در ابتدای مطلب نیز گفته شد، امروز ۱۶۳ـمین روز از streak بنده است؛ به این معنی که بنده ۱۶۳ روز پیوسته است که بی‌وقفه مشغول یادگیری با این نرم‌افزار می‌باشم. البته این مقدار همچنان در برابر کاربرانی که بیش از ۲۰۰۰ روز streak دارند همچنان هیچ هست. به هر حال با حفظ تداوم و سماجت، خواهید توانست که نام خود را وارد Hall of Fame (تالار مشاهیر) Duolingo کنید! غیر از streak، چالش‌های دیگری همچون جغد طلایی (در صورت تکمیل سرفصل‌های یک زبان) و درخت طلایی (درصورت تکمیل تمام درس‌های یک زبان) نیز وجود دارد.

همچنین در این نرم‌افزار، واحد پولی موسم به Lingot نیز وجود داشته از طریق کامل کردن سرفصل‌ها، کامل کردن برنامه‌ی روزانه، رسیدن به مضرب‌های ۱۰ از streak و یا دریافت به صورت هدیه از دیگر کاربران (جلوتر توضیح داده خواهد شد) افزایش می‌یابد (لازم به ذکر است که هیچ راهی برای دریافت Lingot از طریق پرداخت وجه نقدی وجود ندارد و Duolingo هرگز «pay to win» نیست). با Lingotها می‌توانید امکاناتی دیگر را نیز خریداری نمایید.

البته به علّت سهولت در کسب Lingot و کم بودن امکاناتی که می‌توان با پرداخت این واحد مالی از آن بهره بُرد، اقتصاد Lingot راکد است. هم‌اکنون من ۵۸۸ واحد Lingot داشته و نمی‌دانم با آن‌ها چه کنم؛ چرا که هرچیزی که قابل خرید است را پیشتر خریده‌ام! به هر حال Duolingo قول داده است که با افزودن امکانات جدید، این اقتصاد را از رکود خارج کرده و به آن پویایی ببخشد.

چه امکاناتی دارد؟
علاوه بر دروس عادّی Duolingo و درسنامه‌‌ها، امکانات دیگری نیز در این نرم‌افزار موجود است که به شما در امر یادگیری زبان یاری می‌بخشد:

• انجمن بحث و گفتگو (بروزرسانی: این قسمت هم‌اکنون حذف شده است): در این بخش می‌توانید مشکلات و پرسش‌های خود را مطرح کنید. همچنین محتوای بسیار مفیدی نیز خواهید یافت. ضمناً در صورت قرار دادن محتوایی که مورد توجّه سایر کاربران قرار گیرد، آن‌ها می‌توانند با اهدای Lingot از شما تشکّر کنند. در حقیقت یکی از بهترین راه‌های کسب Lingot همین است. لازم به ذکر است که این قسمت فقط در نسخه‌ی تحت وب قابل دسترسی است.
• کلوب‌ها: این بخش فضای مناسبیت تا با سایر زبان‌آموزانِ زبانی که در حال فراگیری هستید، به بحث و گفتگو و البته بازی بپردازید. این قسمت فقط در نسخه‌های Android و iOS در دسترس است.
• واژه‌نامه‌ی شخصی: می‌توانید به تمام واژگانی که تا کنون از طریق Duolingo یاد گرفتید، در قالب یک واژه‌نامه دسترسی داشته باشید.
• داستان: برای یادگیری بیشتر، داستان‌هایی نیز در سطوح مختلف برای شما موجود است که ضمن بیان آن‌ها، پرسش‌‌هایی نیز جهت درک مطلب از شما پرسیده خواهد شد. این قابلیت فقط در نسخه‌ی وب و فقط برای زبان‌های آلمانی، فرانسوی، پرتغالی و اسپانیایی موجود است.
• پادکست: فقط برای زبان اسپانیایی، پادکست‌هایی نیز جهت تقویت مهارت شنیداری وجود دارد.
• رویدادهای گردهمایی: برخی از کاربران Duolingo به صورت داوطلبانه اقدام به میزبانی گردهمایی‌هایی در محلّ خود می‌کنند و فرصتی برای زبان‌آموزان است تا با یک‌دیگر به صورت رودرو ارتباط برقرار نمایند. البته لازم به ذکر نیست که ایران گویی در سیّاره‌ی دیگری بوده و چنین امکانی برای کشور ما موجود نمی‌باشد. حتّی اگر Duolingo نیز موافقت کند، به احتمال زیاد برگزاری گردهمایی در ایران بدون مجوّز از سوی وزارت ارشاد ممکن نیست.
• ریزکارت‌ها: اگر اهل یادگیری با فلش‌کارت هستید، Tinycards یکی از زیرمجموعه‌های Duolingo محسوب می‌شود و این قابلیت را در اختیار شما می‌گذارد. همچنین می‌توانید در آن فلش‌کارت‌های شخصی خود را نیز ایجاد و مرور نمایید - هرچند این بهترین بستر موجود برای ایجاد فلش‌کارت نیست.
  علاوه بر نسخه‌ی وب، Tinycards برای Android و iOS نیز موجود است.
• مشاهده‌ی فعّالیت: یک بخش غیررسمی امّا بسیار مفید از Duolingo، امکان مشاهده‌ی پیشرفت و سطح فعّالیت می‌باشد. کافیست به این لینک مراجعه نمایید:

https://www.duome.eu/[نام کاربری شما]/progress

همچنین قابلیت‌های دیگری چون آزمون آنلاین زبان انگلیسی، Duolingo برای مدارس و... نیز وجود دارد.

همان‌گونه که پیش‌تر در انتهای موارد ذکر شد، قابلیت‌های موجود در نسخه‌های وب و تلفن همراه یکسان نیست. حتّی درسنامه‌ی بسیاری از زبان‌ها نیز در نسخه‌های موبایل قبل دسترسی نمی‌باشد. لذا پیشنهاد می‌گردد که از هر دو در کنار هم استفاده نمایید. می‌توانید از مرورگر تلفن همراه خود نیز جهت دسترسی به بسیاری از قابلیت‌های تحت وب Duolingo استفاده کرده و اجباری به استفاده از PC نیست.

چند کاربر دارد؟
به ادّعای خود Duolingo، این نرم‌افزار بیش از ۳۰۰ میلیون کاربر ثبت‌نام شده دارد. تصویر زیر (منبع)، محبوب‌ترین زبان‌های مورد استفاده در Duolingo در هر کشور را نشان می‌دهد. ظاهراً بیشتر کاربران این نرم‌افزار در ایران، به دنبال فراگیری زبان فرانسوی می‌باشند.

تصویر زیر نیز دوّمین زبان محبوب در Duolingo در هر کشور را نشان می‌دهد.

چه Business Planـی دنبال می‌کند؟
این نرم‌افزار در سال ۲۰۱۱، توسّط لوییس فون‌آن رونمایی شد. در ابتدا هدف این بود که زبان‌آموزان به صورت رایگان از آن استفاده کرده و ضمن یادگیری زبان، اقدام به ترجمه‌ی خبر برای خبرگزاری‌ها نیز بکنند و Duolingo از همین راه کسب درآمد نماید. این هدف هیچ‌گاه محقّق نشد (احتمالاً چون کمتر خبرگزاری‌ای حاضر بود اسناد و اخبار دسته‌اوّل خود را به راحتی در اختیار میلیون‌ها زبان‌آموز قرار دهد). با این حال Duolingo همچنان با شعار «Learn a language for free. Forever.» ادامه می‌دهد و درآمد آن از طریق نمایش تبلیغات تأمین می‌گردد. همچنین کاربر امکان خرید Duolingo Plus را نیز دارد که امکاناتی همچون دانلود آفلاین دروس، حذف تبلیغات و یک‌بار در ماه بخشایش Streak در صورت یک روز فراموشی را ارائه می‌دهد. با این حال علارغم سال‌ها فعّالیت، به نظر می‌آید هنوز نتوانسته است به سوددهی چشم‌گیری دست پیدا کند. شرکت پشتیبان این نرم‌افزار، یک شرکت ۹۵ نفری است و دلیل این که همه‌ی امکانات نرم‌افزار برای همه‌ی پلتفرم‌هایش موجود نیست نیز همین موضوع می‌باشد که روند توسعه‌ی فنّی آن به کُندی پیش می‌رود. حتّی نسخه‌ی WP/Win10 آن به طور کامل به حال خود رها شده و مدّت زیادیست که بروزرسانی نشده است.

آیا امن است؟
تاکنون گزارشی مبنی بر دسترسی غیرمجاز Duolingo به دستگاه‌های کاربران داده نشده است. به هر حال دسترسی‌های نسخه‌ی 4.11.4 آن در Android مطابق زیر می‌باشد.

دسترسی به میکروفون تلفّظ کلمات و جملات در درس‌ها کاربرد دارد. دسترسی به دوربین برای تغییر عکس پروفایل استفاده می‌شود. دسترسی به حافظه نیز احتمالاً برای ذخیره‌ی آفلاین دروس (در صورت ارتقا به نسخه‌ی Plus) می‌باشد. درمورد دسترسی به مخاطبین امّا توضیحی وجود نداشته و شاید فقط در زمان login از طریق Goolge استفاده شود. به هر حال می‌توانید جلوی هر چهار دسترسی را بگیرید و همچنان بدون مشکل از آن استفاده کنید. به شخصه فقط دسترسی به میکرفون را برای این نرم‌افزار مجاز شمرده‌ام. گزینه‌ی دیگر، عدم نصب نسخه‌های همراه و استفاده‌ی کامل از نسخه‌ی وب است.
در کل Duolingo به نظر سرویس ناامنی نمی‌آید. فقط یک نکته نگران‌کننده است: این نرم‌افزار، چه در نسخه‌ی وب و چه در نسخه‌های تلفن همراه، به صورت مداوم با شرکت Facebook در ارتباط بوده و بسته‌های داده‌ای را برای این شرکت ارسال می‌کند. نه البته داده‌های شخصی، بلکه اطلاعات جامعی از مدل دستگاه، سیستم‌عامل، ورژن SDK، موقعیت زمانی و...؛ به علاوه داده‌هایی در مورد این که چه زمانی، کاربر اقدام به تکمیل چه درسی نموده‌است. گزارشی تخصّصی از این موضوع را می‌توانید در Privacy International مطالعه نمایید.

هنوز مشخّص نیست که Facebook با این داده‌ها چه می‌کند امّا بدیهیست که کاربرد زیادی می‌تواند داشته باشد. از تحلیل‌های آماری در قالب Big Data گرفته تا پیشبینی مقصود کاربران. برای مثال طبیعیست که اگر شخصی قصد پناهندگی در کشوری را داشته باشد، از قبل شروع به یادگیری زبان آن کشور را می‌کند. شاید Facebook بتواند با به اشتراک‌گذاری نتایج تحلیل این داده‌ها با دولت‌ها، برای مثال روند پذیرش پناهندگان را تغییر دهد. البته این صرفاً یک فرضیه از سمت بنده است و هیچ سندی برای اثبات آن نیست؛ امّا از لحاظ فنّی، هیچ محدودیتی برای چنین چیزی وجود ندارد. (نکته: حتّی اگر کاربر شبکه‌های اجتماعی Facebook نیستید نیز این شرکت خود به خود برای شما «shadow profile» ایجاد کرده و همچنان با همکاری سایت‌ها و سرویس‌های دیگر، داده‌هایی از شما جمع‌آوری خواهد کرد. به هر حال پیش از هر چیز، خودتان گفتید: «I agree with the terms of use and privacy policy»!)
در هر صورت اگر در آینده‌ای نزدیک احیاناً تمایل به پناهندگی در کشوری دیگر را دارید و نگران این موضوع هستید، شخصاً پیشنهاد می‌کنم جهت احتیاط از Duolingo استفاده نکرده و یا در صورت تمایل به استفاده، حساب کاربری خود را با مشخصّات جعلی بسازید؛ از ایمیل جدیدی استفاده کنید و بجای نصب نسخه‌ی تلفن همراه، تماماً از نسخه‌ی تحت وب و ترجیحاً با مرورگر Firefox بهره ببرید. شاید هم البته کمی زیاده‌روی باشد.

آیا مفید است؟
این پرسش، پاسخ مشخّصی ندارد. بهتر است مدرسان زبان و متخصّصین آموزش، نظر کارشناسانه‌ی خود را اعلام فرمایند. امّا بنده نیز تجربه و نظر شخصی خود را بیان می‌کنم. من برای سه زبان از Duolingo استفاده کردم: ۱- آلمانی که آن را در سطح نسبتاً خوبی بلدم. ۲- روسی که آن را در سطح متوسّط بلدم. ۳- اسپانیایی که هیچ آشنایی قبلی‌ای با آن نداشته‌ام.

نرم‌افزار Duolingo در آلمانی برای من مبحث چندان قابل توجّهی نداشت و نتوانست نیاز من را در سطح پیشرفته برآورده کند. امّا برای یادگیری و مرور واژگان موضوعی (شامل اسامی، صفت‌ها، افعال، قیدها و...) بسیار کاربردی بود. وجود عامل تشویق‌کننده در این نرم‌افزار باعث شد که هر روز (معمولاً صبح)، زمان ثابتی را برای یادگیری چند واژه‌ی جدید آلمانی و مرور واژگان از پیش آموخته‌شده - آن هم در قالب جمله - صرف کنم. ضمناً برای یادگیری بیشتر، دست به حرکتی زدم که شما نیز می‌توانید امتحان کنید: علاوه بر این که از دوره‌ی انگلیسی به آلمانی (یعنی آموزش آلمانی به انگلیسی‌زبانان) بهره جستم، همزمان از دوره‌ی آلمانی به انگلیسی (آموزش انگلیسی به آلمانی‌زبانان) نیز استفاده کردم!

برای زبان روسی، قضیه کمی متفاوت بود. Duolingo توانست ضمن مرور مطالبی که از پیش آموخته بودم، دورنمایی از آن‌چه در این زبان پیش روی من است نیز ارائه دهد. امّا همچنان برای یادگیری نیاز به منابع دیگری نیز دارم و نمی‌توانم یادگیری را تنها با این نرم‌افزار پیش ببرم. درواقع از نظر من این نرم‌افزار به عنوان یک ابزار کمک‌آموزشی، بسیار مفید است؛ امّا نمی‌تواند در محور روند یادگیری قرار گیرد.

و امّا اسپانیایی. من هم‌اکنون هیچ دانش آکادمیکی از این زبان ندارم و نمی‌توانم در یک آزمون تعیین سطح شرکت کنم. ولی با این حال به شناخت خوبی از این زبان دست یافتم و از پس برخی مکالمات روزمره‌ی رایج نیز بر می‌آیم. بنابراین اگر قصد سفری تفریحی به کشوری دارید که زبان آن را بلد نیستید، و یا اگر تمایل دارید با زبان جدیدی آشنا شوید تا بعداً در صورت پیدا کردن علاقه به دنبال یادگیری جدّی آن بروید، Duolingo یکی از بهترین منابعیست که می‌توانید از آن بهره ببرید. ضمناً سطح دشواری زبان مورد نظر نیز بسیار نقش مهمّی دارد. برای مثال، گرداننده‌ی وبسایت و کانال LangFocus مدّعیست که بدون هیچ‌گونه آشنایی قبلی با زبان اسپرانتو، آن را از طریق Duolingo فرا گرفته و موفّق به تسلّط کامل به این زبان شده است؛ به طوری که حتّی ویدئویی نیز به زبان اسپرانتو تهیه کرد.

جمع‌بندی
شنیدن کِی بُود مانند دیدن؟ خودتان Duolingo را امتحان کنید! :)

اسپانیایی: Buena suerte
فرانسوی: Bonne chance
آلمانی: Viel Glück
ایتالیایی: In bocca al lupo
پرتغالی: Boa sorte
نروژی: Lykke til
روسی: Удачи
لهستانی: Powodzenia
ترکی: Bol şans
هلندی: Veel succes

بروزرسانی:

• برای رفع مشکل عدم بارگزاری صوت تلفّظ دروس و همچنین استفاده از نسخه‌ی وب، لازم است از ابزار فیلترشکن استفاده نمایید.
• مطلب بالا در فروردین ۱۳۹۸ منتشر شده است و ممکن است بخش‌هایی از آن با آپدیت‌های جدید در تناقض باشد. به عنوان نمونه، هم‌اکنون (بهمن ۱۴۰۰) ویژگی انجمن بحث و گفتگو غیرفعال بوده و ویژگی لیگ دولینگو جایگزین آن شده است.