بعضی از دردناکترین رابطهها، همانهایی هستند که میدانیم برایمان خوب نیستند اما باز هم نمیتوانیم از آنها خارج شویم.
شاید بارها با خودت گفته باشی:
«میدونم این رابطه داره بهم آسیب میزنه...»
«میدونم خوشحال نیستم...»
«میدونم آینده خوبی نداره...»
اما با این حال، هر بار که تصمیم به جدایی میگیری، دوباره برمیگردی.
این موضوع معمولاً باعث شرم، سردرگمی و سرزنش خود میشود.
اما واقعیت این است که ماندن در یک رابطه ناسالم اغلب بسیار پیچیدهتر از چیزی است که دیگران تصور میکنند.
در این مقاله بررسی میکنیم چرا خروج از روابط آسیبزا اینقدر دشوار است و چگونه میتوان این چرخه را شکست.
اگر پاسخ ساده بود، بسیاری از افراد خیلی زود از روابط آسیبزا خارج میشدند.
اما در عمل، عوامل عمیق روانشناختی در این موضوع نقش دارند.
یکی از مهمترین دلایل، وابستگی عاطفی است.
در این شرایط، رابطه فقط یک رابطه نیست.
بلکه تبدیل به منبع اصلی:
آرامش
امنیت
امید
ارزشمندی
شده است.
بنابراین پایان رابطه برای ذهن شبیه از دست دادن بخشی از بقا تجربه میشود.
گاهی فرد بیش از آنکه از رابطه رنج ببرد، از تنهایی میترسد.
ذهن او بین دو درد انتخاب میکند:
درد رابطه
درد تنهایی
و گاهی درد آشنا را انتخاب میکند.
افراد دارای اضطراب دلبستگی معمولاً پایان رابطه را بسیار تهدیدکننده تجربه میکنند.
حتی اگر رابطه ناسالم باشد، ترس از رها شدن میتواند فرد را در رابطه نگه دارد.
یکی از قدرتمندترین دلایل ماندن، امید است.
فرد مدام با خود میگوید:
«شاید درست بشه»
«شاید این بار فرق کنه»
«شاید بالاخره تغییر کنه»
گاهی این امید واقعبینانه است.
اما در بسیاری از موارد فقط ادامهدهنده چرخه آسیب است.
هرچه زمان، انرژی و احساس بیشتری صرف رابطه شده باشد، ترک آن دشوارتر میشود.
فرد احساس میکند:
«نمیخوام همه این سالها هدر رفته باشه.»
وقتی عزتنفس آسیب دیده باشد، فرد ممکن است باور کند:
بهتر از این نصیبم نمیشود.
مشکل از من است.
من زیادی توقع دارم.
این باورها تحمل آسیب را افزایش میدهند.
بیشتر روابط ناسالم فقط از درد تشکیل نشدهاند.
آنها معمولاً ترکیبی از:
رنج زیاد
و لحظات کوتاه صمیمیت
هستند.
همین لحظات خوب باعث میشوند فرد دوباره امیدوار شود.
یکی از مفاهیم مهم در روانشناسی رابطه، پاداش متناوب است.
در این الگو:
گاهی محبت وجود دارد
گاهی بیتوجهی
گاهی نزدیکی
گاهی فاصله
مغز انسان به این الگوی غیرقابل پیشبینی بسیار حساس است.
درست مانند دستگاهی که گاهی جایزه میدهد و گاهی نمیدهد.
به همین دلیل بعضی روابط ناسالم احساس اعتیادگونه ایجاد میکنند.
گاهی فرد در اوج خشم تصمیم به جدایی میگیرد و بعد از آرام شدن برمیگردد.
بسیاری منتظرند تا دیگر هیچ عشقی باقی نماند.
اما اغلب جدایی قبل از پایان احساسات اتفاق میافتد.
ذهن در زمان دلتنگی معمولاً بخشهای دردناک رابطه را فراموش میکند.
نبود حمایت اجتماعی خروج از رابطه را سختتر میکند.
به جای تکیه بر احساسات لحظهای، الگوهای واقعی رابطه را بنویسید.
ممکن است هنوز دوستش داشته باشید.
اما دوست داشتن همیشه به معنای مناسب بودن نیست.
از:
دوستان
خانواده
یا درمانگر
کمک بگیرید.
بسیاری از افراد ابتدا باید رابطه خود با تنهایی را ترمیم کنند.
هرچه عزتنفس بالاتر برود، تحمل روابط آسیبزا کمتر میشود.
پایان رابطه حتی اگر درستترین تصمیم باشد، باز هم دردناک است.
بله.
پشیمانی، دلتنگی و شک کردن بخشی طبیعی از فرایند جدایی هستند.
وجود این احساسات لزوماً به معنای اشتباه بودن تصمیم نیست.
بسیاری از افراد هنگام ترک یک عادت ناسالم نیز دلتنگ آن میشوند.
اگر رابطه به طور مداوم باعث:
اضطراب شدید
تحقیر
کنترلگری
بیاحترامی
فرسودگی روانی
میشود، لازم است موضوع با جدیت بیشتری بررسی شود.
بیرون آمدن از یک رابطه ناسالم فقط یک تصمیم منطقی نیست.
یک فرایند روانی، هیجانی و گاهی حتی جسمی است.
به همین دلیل بسیاری از افراد با وجود آگاهی از آسیبها، همچنان در رابطه میمانند.
خبر خوب این است که با شناخت الگوهای وابستگی، افزایش امنیت درونی و دریافت حمایت مناسب، خروج از این چرخه ممکن است.
گاهی شجاعانهترین تصمیم زندگی، ماندن نیست؛ رفتن است.
این مقاله توسط دکتر رضا کاکرودی، روانشناس و رواندرمانگر نوشته شده است. حوزه تخصصی ایشان شامل اضطراب دلبستگی، وابستگی عاطفی، ترس از رهاشدگی و درمان روابط ناایمن است.
وابستگی عاطفی، ترس از تنهایی، امید به تغییر و الگوهای دلبستگی از مهمترین دلایل هستند.
خیر. معمولاً نتیجه فرآیندهای پیچیده روانشناختی است، نه ضعف شخصیت.
بله. دلتنگی بخشی از روند طبیعی سوگ عاطفی است.
وقتی آسیبهای رابطه به شکل مداوم از مزایای آن بیشتر شوند، لازم است تصمیم با آگاهی و بررسی دقیقتری گرفته شود.
