فصل اول ترجمه کتاب Django 5 By Example اثر آنتونیو مله شروع میکنیم و این کتاب رو فصل به فصل ترجمه میکنم و هر فصل رو در چند اپیزود به ترتیب منتشر میکنم که ترتیب مطالب و صفحات رو متوجه بشید.
در این کتاب یاد میگیرید چگونه با استفاده از فریمورک Django پروژههای وب حرفهای بسازید. در این فصل اول، قدمبهقدم با اجزای اصلی یک برنامه Django آشنا میشوید؛ از نصب اولیه گرفته تا راهاندازی و آمادهسازی برای اجرا.
اگر هنوز Django را روی سیستم خود نصب نکردهاید، در بخش «نصب Django» نحوه نصب آن بهصورت کامل توضیح داده شده است.
قبل از اینکه اولین پروژه Django خود را شروع کنیم، بهتر است بدانیم در این فصل قرار است چه چیزهایی یاد بگیریم. این فصل یک دید کلی از ساختار و نحوه کار Django به شما میدهد و اجزای اصلی لازم برای ساخت یک وباپلیکیشن کامل را معرفی میکند. این اجزا شامل موارد زیر هستند:
مدلها (Models)، قالبها (Templates)، ویوها (Views) و آدرسها (URLs).
همچنین در این فصل درک بهتری از نحوه کار Django و ارتباط بین بخشهای مختلف آن پیدا میکنید.
در ادامه با تفاوت بین «پروژه» (Project) و «اپلیکیشن» (Application) در Django آشنا میشوید و مهمترین تنظیمات این فریمورک را بررسی میکنید.
در طول این فصل یک اپلیکیشن ساده برای وبلاگ میسازیم. این وبلاگ به کاربران اجازه میدهد همه نوشتههای منتشرشده را ببینند و هر پست را بهصورت جداگانه مطالعه کنند. علاوه بر این، یک پنل مدیریت ساده نیز ایجاد میکنیم تا بتوانید پستهای وبلاگ را مدیریت و منتشر کنید.
در دو فصل بعدی، همین اپلیکیشن وبلاگ را گسترش میدهیم و قابلیتهای پیشرفتهتری به آن اضافه خواهیم کرد.
این فصل را مثل یک نقشهراه در نظر بگیرید؛ مسیری که قدمبهقدم شما را به ساخت یک اپلیکیشن کامل و کاربردی با Django میرساند. اگر در ابتدا بعضی مفاهیم یا بخشها کمی مبهم به نظر برسند، نگران نباشید. در طول کتاب هرکدام از این بخشها را با جزئیات کافی بررسی میکنیم تا کاملاً روشن شوند.
در این فصل، با موضوعات زیر آشنا میشوید:
نصب Python
ایجاد یک محیط مجازی (Virtual Environment) در پایتون
نصب Django
ایجاد و تنظیم یک پروژه Django
ساخت یک اپلیکیشن در Django
طراحی مدلهای داده
ایجاد و اعمال مهاجرتهای مدل (Migrations)
راهاندازی بخش مدیریت (Admin) برای مدلها
کار با QuerySetها و مدیرهای مدل (Model Managers)
ساخت ویوها، قالبها و مسیرها (Views, Templates, URLs)
درک چرخه درخواست/پاسخ در Django
در پایان این بخش، کار را با نصب Python روی سیستمتان شروع کنید.
همچنین سورسکد پروژه این فصل رو میتونید از لینک روبرو در گیتهاب دانلود کنید. (سورسکد فصل اول)
اسامی تمام پکیجهای پایتونی که در این فصل استفاده میشوند، در فایلrequirements.txtقرار داده شدهاند. این فایل در پوشه پروژه این فصل وجود دارد.
شما میتوانید طبق راهنماییهای هر بخش، پکیجها را بهصورت جداگانه نصب کنید. اما یک راه سادهتر هم وجود دارد: نصب همه آنها بهصورت یکجا.
برای این کار کافی است دستور زیر را اجرا کنید:
python -m pip install -r requirements.txt
با اجرای این دستور، pip تمام کتابخانههای موردنیاز پروژه را بر اساس فایل requirements.txt دانلود و نصب میکند.
جنگو 5 از پایتون نسخه های ۳.۱۰، ۳.۱۱ و ۳.۱۲ پشتیبانی میکند. در مثالهای این کتاب، از پایتون 3.12 استفاده خواهیم کرد.
اگر از لینوکس یا مک استفاده میکنید، احتمال زیادی وجود دارد که پایتون از قبل روی سیستم شما نصب باشد. اما اگر کاربر ویندوز هستید، میتوانید فایل نصبی Python را از وبسایت رسمی پایتون دانلود کنید. (دانلود فایل نصبی پایتون)
برای شروع، ترمینال یا خط فرمان سیستم خود را باز کنید:
در مک کلیدهای Command + Space را بزنید، عبارت Terminal را جستجو و برنامه Terminal.app را اجرا کنید.
در ویندوز منوی Start را باز کرده و عبارتpowers را جستجو کنید، سپس برنامه Windows PowerShell را اجرا کنید.
همچنین میتوانید با جستجوی cmd، محیط سادهتر Command Prompt را باز کنید.
بعد از باز کردن ترمینال، برای بررسی نصب بودن Python 3 دستور زیر را اجرا کنید:
python3 --version
اگر خروجی مشابه زیر را مشاهده کردید، یعنی Python 3 روی سیستم شما نصب است:
Python 3.12.3
اگر خطا دریافت کردید، بهجای python3 دستور python را امتحان کنید. در ویندوز هم بهتر است از دستور py استفاده کنید.
اگر نسخه پایتون نصبشده شما پایینتر از 3.12 است یا پایتون روی سیستم شما نصب نیست، نسخه پایتون ۳.۱۲ را از سایت رسمی دانلود و نصب کنید. (دانلود پایتون از وبسایت رسمی)
در این صفحه، نسخههای مخصوص ویندوز، لینوکس و مک در دسترس هستند.
اگر از لینوکس یا مک استفاده میکنید ممکن است نسخه پیشفرض پایتون سیستم شما هنوز پایتون نسخه ۲ باشد، باید برای اجرای نسخه جدید از دستور python3 استفاده کنید.
توجه داشته باشید که پشتیبانی رسمی از پایتون نسخه ۲ از ژانویه ۲۰۲۰ به پایان رسیده و دیگر نباید از آن استفاده شود.
در ویندوز، دستور python به فایل اجرایی نسخه پیشفرض پایتون که روی سیستم نصب شده اشاره میکند، اما دستور py در واقع لانچر پایتون است.
لانچر پایتون برای ویندوز از نسخه Python 3.3 معرفی شد. این ابزار بهصورت خودکار بررسی میکند چه نسخههایی از پایتون روی سیستم شما نصب شدهاند و اجرای دستورات را به جدیدترین نسخه موجود هدایت میکند.
به همین دلیل، اگر از ویندوز استفاده میکنید، پیشنهاد میشود همیشه از دستور py استفاده کنید.
برای اطلاعات بیشتر درباره لانچر پایتون در ویندوز، میتوانید مستندات رسمی را مطالعه کنید: (مستندات رسمی لانچر پایتون در ویندوز)
در ادامه، قرار است یک محیط مجازی پایتون (Python Virtual Environment) برای پروژه ایجاد کنیم و کتابخانههای موردنیاز را نصب کنیم.
وقتی با پایتون برنامه مینویسی میکنید، معمولاً از پکیجها و ماژولهایی استفاده میکنید که جزو کتابخانه استاندارد پایتون نیستند. از طرفی ممکن است هر پروژه به نسخه متفاوتی از یک پکیج نیاز داشته باشد.
مشکل اینجاست که اگر یک ماژول را بهصورت سراسری روی سیستم نصب کنید، فقط یک نسخه از آن قابل استفاده خواهد بود. در نتیجه اگر برای یک پروژه نسخه جدیدتری از یک پکیج را نصب یا بهروزرسانی کنید، ممکن است پروژههای دیگر که به نسخه قدیمیتر همان پکیج وابسته هستند دچار مشکل شوند.
برای حل این مسئله، میتوانید از قابلیتی به نام محیط مجازی یا Virtual Environment در پایتون استفاده کنید.
با استفاده از محیط مجازی، میتوانید پکیجهای موردنیاز هر پروژه را در یک فضای جدا و ایزوله نصب کنید، بدون اینکه روی نصب پایتون اصلی سیستم شما تأثیر بگذارد. هر محیط مجازی، نسخه اجرایی پایتون مخصوص خودش را دارد و مجموعه پکیجهای نصبشده آن نیز بهصورت مستقل در مسیر site-packages همان محیط نگهداری میشود.
پایتون از نسخه 3.3 به بعد، بهصورت پیشفرض کتابخانه venv را در اختیار شما قرار میدهد. این ابزار برای ساخت محیطهای مجازی سبک و ایزوله استفاده میشود.
با استفاده از venv میتوانید برای هر پروژه، پکیجها و نسخههای مخصوص همان پروژه را داشته باشید. یکی دیگر از مزیتهای مهم آن این است که برای نصب پکیجها داخل محیط مجازی، معمولاً نیازی به دسترسی ادمین یا Administrator ندارید.
اگر از لینوکس یا مک استفاده میکنید، برای ساخت یک محیط مجازی ایزوله از دستور زیر استفاده کنید:
python -m venv my_env
نکته: به یاد داشته باشید اگر سیستم عامل شما بهطور پیشفرض با Python 2 عرضه شده و خودتان Python 3 را نصب کردهاید، باید بهجای دستور
pythonازpython3استفاده کنید.(توضیح کوتاه مترجم: در بسیاری از سیستمهای لینوکسی قدیمی، دستورpythonبه Python 2 اشاره میکند)
اگر از ویندوز استفاده میکنید، دستور زیر را اجرا کنید:
py -m venv my_env
این دستور از Python Launcher در ویندوز استفاده میکند.
دستوری که در مرحله قبل اجرا کردید، یک محیط مجازی پایتون در پوشهای به نام my_env ایجاد میکند.
تا زمانی که محیط مجازی شما فعال است، کتابخانه ها و پکیج هایی که نصب میکنید در مسیر پکیج های محیط مجازی قرار میگیرند. آدرس مسیر بدین صورت است: my_env/lib/python3.12/site-packages
به این ترتیب، پکیجهای پروژه شما از سایر پروژهها و همچنین از نصب اصلی Python روی سیستم جدا خواهند بود.
برای فعال کردن محیط مجازی:
در لینوکس و مک از دستور زیر استفاده کنید:
source my_env/bin/activate
• در Windows از دستور زیر استفاده کنید:
.\my_env\Scripts\activate
بعد از فعالسازی، نام محیط مجازی در ابتدای خط فرمان نمایش داده میشود؛ چیزی شبیه به این:
(my_env) zenx@pc:~ zenx$
وجود (my_env) یعنی اکنون تمام پکیجهایی که نصب میکنید داخل همین محیط مجازی نصب خواهند شد.
هر زمان که خواستید از محیط مجازی خارج شوید، کافی است دستور زیر را اجرا کنید:
deactivate
برای مطالعه بیشتر درباره venv میتوانید مستندات رسمی پایتون را بخوانید: (مستدات رسمی venv در پایتون)
سخن مترجم: برای این اپیزود کافیه. تا اینجا کمی با پایتون و محیط مجازیش در سیستم عامل های مختلف آشنا شدیم . انشاالله اپیزود بعدی ترجمه بخش نصب جنگو و ایجاد پروژه جنگو را باهاتون به اشتراک میگذارم.
درنهایت اگر سوال فنی و یا درمورد ترجمه و کتاب دارید و یا ایراد و مشکل و پیشنهادی درمورد محتوای ترجمه میبینید کامنت بگزارید.
- با سپاس از حسن توجه تون💐
