اگر تا به حال جمله «دیدی گفتم...» را شنیدهاید و حالتان بد شده، تنها نیستید.
این جمله زمانی به گوشتان میخورد که در لحظهٔ تصمیمگیری، یک راه را انتخاب کردهاید و یکی (رفیق/ همکار/ مشاور) راه دیگری را پیشنهاد داده؛ اما شما به حرفش گوش ندادهاید. بعداً که نتیجه برخلاف انتظارتان رقم میخورد، او رو به شما میکند و با لبخندی نهچندان شیرین میگوید: «دیدی گفتم...»
(البته همهٔ «دیدی»ها خوب نیستند. ادامه را بخوانید تا به نتیجه برسیم.)
این جمله یعنی چه؟
ترجمهٔ فنی این جمله ساده است: دید افقی او از شما بیشتر بوده.
او توانسته از لایهٔ «تکنیک» عبور کند و «تاکتیک» را ببیند. درست مثل شطرنج که یک حرکت جلو را مبتدی میبیند، سه حرکت جلو را حرفهای.
تکنیک، تاکتیک و استراتژی
تکنیک: یک روش انجام کار. مثلاً محصولتان را فقط با یک روش به بازار میدهید.
تاکتیک: چند روش مختلف که از داشتههای همان محصول بیرون میآید.
استراتژی: انتخاب و چیدن همین تاکتیکها در کنار هم، بر اساس دیدی که از افق دارید.
اگر فقط یک تکنیک داشته باشید و رقیب، ضدِ همان تکنیک را بزند، شما میمیرید و هیچ.
اما اگر استراتژی داشته باشید – یعنی با توجه به داشتههای محصول (تکنیک)، چند تاکتیک مختلف بریزید – دیگر کسی نمیتواند به شما بگوید «دیدی گفتم».
اسم این توانایی را «دید افقی» میگذارم
هرچه افق بیشتری ببینید، موفقتر هستید.
مثل دوربین شکاری قوی: به جای یکی، چند تا دشمن یا شکار را میبینید، آن هم از فاصلهٔ دورتر. با دید افقی ضعیف، فقط یک مسیر را میبینید و غافلگیر میشوید. با دید افقی قوی، دورتر را میبینید و انتخاب واقعی با خودتان است.
یک راه ساده برای نشنیدن «دیدی گفتم»
برای این که دیگر نه شنوندهٔ «دیدی گفتم» باشید و نه ناچار باشید به کسی بگویید «دیدی گفتم»، کافی است سه کار ساده انجام دهید:
۱. از تکروی تکنیکی دست بردارید
۲. با توجه به توانایی (تکنیک)، چند تاکتیک پشتیبان داشته باشید
۳. مهمتر از همه، افق خود را گستردهتر کنید – هم در زمان، هم در تعداد گزینهها
با دید افقی قویتر، نه تنها غافلگیر نمیشوید، بلکه خودتان دشمن و شکار را زودتر میبینید. و آن موقع است که میفهمید «دیدی گفتم» نه یک جملهٔ تلخ، که یک نقص در افق دید بوده.
چند کلام آخر
هر تصمیمی که امروز میگیری، حاصل افقی است که میبینی. اگر افق تنگ باشد، مدام خواهید شنید: «دیدی گفتم...» اگر افق باز باشد، خودتان خواهید دید و انتخاب خواهید کرد.
از تکنیک عبور کنیم، تاکتیک بسازیم و هر روز افق دید را یک قدم گسترش بدیم.
