تصور کن موجودی به اندازه یک ناخن، بیسر و صدا در اقیانوس شنا میکند و هر وقت اوضاع بد میشود میتواند دوباره جوان میشود.
نامش Turritopsis dohrnii است؛ نوعی عروس دریایی. بیشتر عروسهای دریایی یک مسیر یکطرفه دارند: از نوزادیِ چسبیده به سنگها (پولیپ) تبدیل میشوند به مدوز شناور، تولیدمثل میکنند و میمیرند. اما این یکی اگر آسیب ببیند یا گرسنه بماند، میتواند برگردد به مرحله نوجوانی. مثل این است که یک انسان ۶۰ ساله ناگهان دوباره تبدیل به نسخه ۵ ساله خودش شود و از نو زندگی را شروع کند.

راز کارش چیست؟ سلولهایش میتوانند هویتشان را عوض کنند. سلولی که قرار بوده مثلاً عضله باشد، میتواند تغییر نقش دهد و تبدیل به نوع دیگری از سلول شود. بدنش را از نو میچیند. این توانایی در انسان تقریباً وجود ندارد—و اگر بیمحابا آن را فعال کنیم، نتیجه میتواند سرطان باشد.
دانشمندان به این موجود کوچک علاقهمند شدهاند چون نشان میدهد پیری قانون تغییرناپذیر طبیعت نیست. در آزمایشگاه بررسی کردهاند که چگونه ژنهای مرتبط با ترمیم DNA، حفظ تلومرها و بازتنظیم ژنتیکی در این گونه فعال میشوند. ایده این است که شاید روزی بتوانیم بخشی از همین «بازبرنامهریزی» را بهطور کنترلشده در سلولهای انسان انجام دهیم—نه برای جاودانگی، بلکه برای کند کردن روند فرسودگی.

البته باید توجه کرد که این عروس دریایی مغز پیچیده، قلب چندحفرهای یا میلیاردها سلول تخصصیافته ندارد. بدن سادهاش اجازه چنین انعطافی را میدهد. انسانها داستان بسیار پیچیدهتری دارند.
با این حال، همین موجود کوچک یک پیام علمی مهم دارد: پیری سرنوشت محتوم نیست. طبیعت راههای متنوعی برای بازی با زمان پیدا کرده است. ما تازه داریم یاد میگیریم قوانین این بازی چیست.