بسیاری از افراد تصور میکنند تنها در روزهای گرم تابستان در معرض آسیب نور خورشید هستند، اما واقعیت این است که عامل اصلی آسیب پوستی، دمای هوا نیست؛ بلکه شدت پرتو فرابنفش (UV) است. به همین دلیل ممکن است در یک روز خنک بهاری نیز شاخص UV بالا باشد و پوست در معرض آسیب قرار گیرد.
شاخص UV عددی است که شدت اشعه فرابنفش خورشید را نشان میدهد. هرچه این عدد بالاتر باشد، احتمال آفتابسوختگی، پیری زودرس پوست، آسیب چشمی و در درازمدت احتمال سرطان پوست بیشتر خواهد بود.
0 تا 2: آسیب ناشی از نور خورشید برای بیشتر افراد پایین است و معمولاً نیاز به اقدامات محافظتی ویژه وجود ندارد. با این حال استفاده از عینک آفتابی در صورت حضور طولانیمدت در فضای باز میتواند مفید باشد.
3 تا 5: از این سطح به بعد محافظت در برابر نور خورشید توصیه میشود. بهتر است هنگام خروج از منزل از ضدآفتاب با SPF حداقل 30 استفاده کنید و در صورت امکان از کلاه و عینک آفتابی نیز بهره ببرید.
6 تا 7: خطر آفتابسوختگی و آسیب پوستی افزایش مییابد. توصیه میشود در ساعات میانی روز، بهویژه بین ساعت 10 صبح تا 4 بعدازظهر، مدت حضور در آفتاب را کاهش دهید. استفاده از لباس پوشیده، کلاه لبهدار و ضدآفتاب اهمیت بیشتری پیدا میکند.
8 تا 10: پوست ممکن است در مدت کوتاهی دچار آسیب شود. تا حد امکان در سایه بمانید، از لباس مناسب و عینک آفتابی استاندارد استفاده کنید و ضدآفتاب را هر دو ساعت یکبار یا پس از تعریق و شستوشو تجدید نمایید.
بالاتر از 11: بهتر است از قرارگیری غیرضروری در فضای باز خودداری شود. انجام فعالیتهای بیرونی به ساعات اولیه صبح یا پس از عصر موکول شود و تمام اقدامات محافظتی با دقت رعایت گردد.
بسیاری از افراد تصور میکنند که داخل خانه کاملاً از اشعه فرابنفش در امان هستند، اما این موضوع همیشه درست نیست.
اشعه فرابنفش شامل دو نوع اصلی است:
UVB: عامل اصلی آفتابسوختگی
UVA: عامل مهم پیری پوست، ایجاد لک و بخشی از خطر سرطان پوست
شیشههای معمولی پنجره تقریباً تمام اشعه UVB را متوقف میکنند؛ بنابراین پشت پنجره معمولاً دچار آفتابسوختگی نمیشویم. اما بخش قابل توجهی از اشعه UVA میتواند از شیشه عبور کند.
به همین دلیل افرادی که:
ساعتهای طولانی کنار پنجره کار میکنند،
میز کار یا محل استراحت آنها در معرض نور مستقیم خورشید است،
رانندگی طولانیمدت انجام میدهند،
ممکن است در طول زمان در معرض مقدار قابل توجهی از اشعه UVA قرار بگیرند.
هوای ابری به معنای نبود اشعه UV نیست.
خنک بودن هوا نشانه پایین بودن UV نیست.
پشت پنجره احتمال آفتابسوختگی کم است، اما مواجهه با UVA همچنان ممکن است رخ دهد.
ضدآفتاب جایگزین لباس، کلاه و سایه نیست؛ بلکه بخشی از مجموعه اقدامات محافظتی محسوب میشود.
