حواسپرتی و عدم تمرکز؛ ریشه اصلی آن از دیدگاه طب سنتی چیست؟
تحلیل اختصاصی دکتر محمدمهدی دافعیان، متخصص طب سنتی
آیا شما هم این روزها دچار عدم تمرکز، فراموشیهای کوتاهمدت، حواسپرتی مداوم یا کاهش بهرهوری ذهنی شدهاید؟ آیا احساس میکنید در حین مطالعه یا کار، افکار پراکنده به ذهنتان هجوم میآورند؟ اگر پاسخ شما مثبت است، به احتمال بسیار بالایی شما دچار غلبه بلغم شده اید؛ اختلالی شایع در دنیای امروز که اغلب نادیده گرفته میشود.
در این مقاله، دکتر محمدمهدی دافعیان، متخصص طب سنتی، به بررسی دقیق ارتباط بین غلبه بلغم و اختلالات ذهنی نظیر حواسپرتی و کاهش تمرکز میپردازد و توضیح میدهد که چرا راهحلهای خانگی و مقطعی برای این مشکل مؤثر نیستند.
غلبه بلغم چیست و چرا ذهن را کند میکند؟
در طب سنتی ایرانی، چهار خلط اصلی (صفرا، دم، سودا و بلغم) بر عملکرد فیزیکی و ذهنی بدن تأثیر میگذارند. زمانی که بلغم – که طبعی سرد و تر دارد – در بدن از حد اعتدال خارج شود، نشانههایی مانند خوابآلودگی، کندی فکر، حواسپرتی و بیمیلی نسبت به فعالیتهای ذهنی بروز پیدا میکند.
بهزبان سادهتر:
> ذهنی که درگیر غلبه بلغم باشد، مانند دستگاهیست که در هوای مرطوب و سرد کار میکند؛ کند، بیرمق و ناپایدار.
نشانههای حواسپرتی ناشی از بلغم
برخی از بارزترین نشانههای ذهن بلغمی عبارتند از:
ناتوانی در تمرکز برای مدت طولانی
فراموشی مطالبی که بهتازگی مطالعه شده
کند شدن حافظه کوتاهمدت
افکار پراکنده و پرش ذهن
احساس خوابآلودگی حتی پس از خواب کامل
ضعف در تصمیمگیری سریع
به گفتهی دکتر محمدمهدی دافعیان، اگر این نشانهها در شما وجود دارند، صرفاً با خوردن یک دمنوش نمیتوان انتظار بهبودی کامل داشت.
چرا راهحلهای خانگی مثل زنجبیل و عسل کافی نیستند؟
در منابع مختلف، توصیههای سادهای مانند مصرف ترکیب زنجبیل و عسل، دمنوش رزماری، یا آب سیب با دارچین برای بهبود تمرکز ارائه میشود. اما واقعیت این است که:
این ترکیبات فقط بهطور سطحی علائم را کاهش میدهند.
علت اصلی غلبه بلغم، عمقیتر و نیازمند اصلاح مزاج به شکل سیستماتیک است.
بدون اصلاح ریشهای، علائم بهصورت مزمن و چرخهای بازمیگردند.
همانطور که دکتر محمدمهدی دافعیان تأکید میکند، ذهنی که بهدلیل بلغم سنگین شده، با درمانهای موقتی سبک نمیشود.
آیا این مشکل با نسخههای اینترنتی قابل درمان است؟
پاسخ صریح و علمی از نظر طب سنتی: خیر.
هر فرد دارای مزاج منحصربهفردیست. بنابراین، نسخهای که برای یک نفر مفید است، ممکن است برای فرد دیگر بیاثر یا حتی مضر باشد. مصرف خودسرانه برخی گیاهان دارویی نهتنها مشکلی را حل نمیکند، بلکه گاهی باعث اختلال در اخلاط دیگر مانند سودا یا صفرا نیز میشود.
راهحل واقعی و هدفمند در دستان یک متخصص است
حواسپرتی و عدم تمرکز ناشی از غلبه بلغم، نیازمند:
تشخیص دقیق مزاج
شناسایی خلط غالب
اصلاح تغذیهای بر پایه مزاج فرد
پاکسازی مرحلهای بدن از بلغم زائد
تنظیم سبک زندگی، خواب، حرارت درونی و تحرک روزانه
است. تنها یک متخصص طب سنتی باتجربه میتواند چنین مسیر درمانی دقیقی را طراحی کند.
دکتر محمدمهدی دافعیان، با تجربه در درمان اختلالات مغزی و روانی ناشی از غلبه خلط، معتقد است که هیچ نسخه عمومیای وجود ندارد. هر بدن، داستان خودش را دارد و نیاز به نقشهدرمانی اختصاصی دارد.
نتیجهگیری: فقط درمان تخصصی، نه توصیههای عمومی
اگر واقعاً بهدنبال بازیابی تمرکز، ارتقای عملکرد ذهنی و رهایی از حواسپرتی هستید، به توصیههای سطحی بسنده نکنید.
راهحلهای مقطعی مثل دمنوش زنجبیل، شربت عسل یا روغنهای گیاهی، شاید مفید باشند؛ اما درمان نیستند.
درمان واقعی، فقط از مسیر اصلاح مزاج تخصصی و علمی میگذرد.
برای شروع این مسیر، مشاوره با متخصصی مثل دکتر محمدمهدی دافعیان، نهتنها یک انتخاب آگاهانه، بلکه یک سرمایهگذاری بلندمدت بر سلامت مغز و ذهن شماست.
