.
لییو تالستوی در «آنا کارنینا»:
_همیشه میان هشتاد میلیون آدم، نه فقط صد نفر، بلکه دهها هزار نفر پیدا میشوند که سرگشتهاند و جای خود را در جامعه از دست دادهاند و بیباکاند و همیشه حاضریراقند. یا با دار و دستهی پوگاچف را میافتند یا به خیوه میروند یا مثل حالا به صربستان* ...
+من به تو میگویم خیلی هستند و سرگشته هم نیستند و گلهای سرسبد ملتاند. در این زمینه تمامی ملت ارادهی خودش را بیان میکند.
_این ملت کلمهی خیلی مبهمی است، منشیهای بخش، معلمان و یک در هزار دهقانان ممکن است بدانند موضوع چیست. باقی هشتاد میلیون مردم روسیه نه فقط عقیدهای ابراز نمیکنند بلکه کوچکترین اطلاعی از آنچه در صربستان میگذرد ندارند که عقیدهای دربارهی آن داشته باشند. نمیفهمم ما چرا به خود حق میدهیم که بگوییم اراده ملت چنین یا چنان است؟
✎ ✐ ✎ ✐ ✎ ✐ ✎ ✐
*در آن روزگار، عدهای از جوانان و اعضای ارتش روسیه دچار شور انقلابی شده بودند و به جنگ میرفتند تا به نفع صربستان با ترکها بجنگند ....
** نشر نیلوفر ترجمه سروش حبیبی
