رسپبری پای (Raspberry pi) کوچک ولی بزرگ

مدتی است که با این ابزار کوچولوی دوست داشتنی به نام رسپبری پای (Raspberry PI) آشنا شدم. این ابزار برای من که یک آی تی کار قدیمی (از زمان دایناسور، کمودور و آمیگا!) هستم خیلی معنای متفاوتی داره.

در گذشته نه چندان دور، وقتی می خواستیم یک سیستم سخت افزاری-نرم افزاری برای کنترل یک دستگاه طراحی و پیاده سازی کنیم کار خیلی سختی بود. برای اجرای خیلی از پروژه های نرم افزارهای دیگر هم نیاز به راه اندازی سرور ها یا سیستم های گرانقمیت و پر دنگ و فنگ داشتیم.

اغلب باید از «پی سی» استفاده می کردیم و همیشه برای پرزنت پروژه ها، کیس های سنگین رو زیر بغل می زدیم و از این کله شهر به اون کله شهر می رفتیم و شب از کمر درد و و کتف درد می نالیدیم. از طرفی دیگر تنها سیستم عامل در دسترس، داس یا ویندوز بود که برای این کارها خیلی هم قابل اطمینان نبود.

در برخی موارد، راه حل دیگر استفاده از ابزارهای میکروکنترلر مانند 8051 یا z80 بود که اون هم خودش فاجعه ای بود. برای راه اندازی مدار آی سی و یک برنامه Hello world ساده باید کلی مدار می ساختیم و کد می نوشتیم یا برای جمع زدن دو تا عدد ساده یا دریافت ورودی از یک ابزار دیگه نابود می شدیم. ابزارهای اتصال به شبکه و یو اس بی و ... هم وجود نداشت یا پروتکل های بسیار پیچیده ای داشت و در اختیار هر کسی هم نبود.

بورد رسپبری پای
بورد رسپبری پای

اما امروز این گجت های کوچولو 30-40 دلاری با استفاده از حافظه و پردازنده های نسبتا قوی و ابزارهای یکپارچه شده و انبوهی از شیلد ها و ماژول های جذاب، دردسر برنامه نویسان رو خیلی کم کرده و کمک میکنه که به جای درگیری فنی غیر ضروری حاشیه ای در مباحث بستر و مباحث الکترونیکی پیجیده، به اصل موضوع پروژه بپردازند.

برای من با خاطرات گذشته، درک واقعی بودن این همه تجمع امکانات در یک کف دست سخته! و البته بیش از هر کسی قدر فرصت های ایجاد شده توسط این دستگاه ها رو می دونم.

البته ابزارهای مشابه دیگری مثل اورنج پای، تینکر بورد اسوس، آردوینو و ... هم هستند که برای برخی مقاصد مناسب هستند. ولی در کل این رسپبری یه چیز دیگه ایه!

The Raspberry Pi Foundation is a UK-based charity that works to put the power of computing and digital making into the hands of people all over the world. We do this so that more people are able to harness the power of computing and digital technologies for work, to solve problems that matter to them, and to express themselves creatively.

بنیاد Raspberry Pi یک موسسه غیر انتفاعی مستقر در کشور انگلستان است که در تلاش است تا قدرت محاسبات و ساخت ابزارهای دیجیتال را در اختیار مردم در سراسر جهان قرار دهد. هدف این بنیاد این است که افراد بیشتری بتوانند از قدرت محاسبات و فناوریهای دیجیتال ارزان قیمت برای کارهایشان استفاده کنند و خواسته هایشان را به صورت خلاقانه انجام دهند. این بنیاد توسط شرکت های بزرگی مانند میکروسافت و گوگل و ... (فهرست حامیان) حمایت می شود. گزارش سالانه عملکرد این انجمن در سال 2018 را اینجا ببینید.

نصب و راه اندازی و نصب سیستم عامل برای این دستگاه ساده تر از اون چیزی بود که فکر می کردم. منابع و آموزش های مفصلی در جامعه ایرانی و غیر ایرانی موجوده و تقریبا مشکل خاص غیر قابل حلی وجود ندارد.

در حال حاضر رسپبری نسخه جدید خودش یعنی نسخه چهار رو ارائه کرده.

رسپبری پای نسخه 4
رسپبری پای نسخه 4

این نسخه از پردازنده 1.5 گیگاهرتزی کورتکس چهار هسته ای، دو عدد یو اس بی نسخه سه و دو عدد نسخه دو و اترنت گیگاهرتزی و حافظه انتخابی یک یا دو یا چهار گیگابایتی استفاده می کنه و دو خروجی تصویری HDMI 4k داره. این فوق العاده هست و برای خیلی مصارف زیاد هم هست. البته رسپبری بورد های کامپیوت ماژول و نسخه زیرو و ... هم داره که برای مصارف خاص تر استفاده میشه.

مزیت های این دستگاه از نظر من:

  • ارزان، سبک، کم حجم، کم مصرف.
  • منابع پردازشی و حافظه مناسب.
  • وجود تجهیزات جانبی متنوع و در دسترس.
  • پشتیبانی از سیستم عامل های رایج به خصوص لینوکس های محبوب (دبیان، ابونتو و ..).
  • مصرف برق کم (پنج ولت).
  • عدم نیاز به فن و خنک کنندگی خاص.
  • وجود کلیه تجهیزات جنبی مورد نیاز در دستگاه (یو اس بی، وای فای، بلوتوث، کارت شبکه، خروجی تصویر، پورت اتصال به دوربین و صفحات نمایش تاچ و پورت سریال و ...).
  • منابع آموزشی و انجمن های زیاد.

برخی کاربرد ها:

  • استفاده در پیاده سازی میکرو سرویس ها.
  • استفاده در نقش سرور وویپ، لاگر، دی ان اس، دی اچ سی پی، وی پی ان سرور، روتر و ...
  • استفاده به عنوان ترمینال، وب کیوسک و کلاینت های سبک.
  • استفاده در پروژه های سخت افزاری، رباتیک، هوشمند سازی، کنترل و ...

تجربه مهم: برای خرید لوازم جانبی مورد نیاز این دستگاه مانند «منبع تغذیه»، «کابل ها»، «مبدل تصویر»، «حافظه» و .. به هیچ عنوان از تجهیزات غیر اصلی و تقلبی استفاده نکنید و به برندهای توصیه شده سایت اصلی توجه کنید تا دچار اختلال عملکرد یا آسیب به دستگاه تان نشوید.

تجربه مهم: برد های رسپبری توسط بنیاد رسپبری طراحی و توسط دو شرکت توزیع کننده اصلی به نام RS و ELEMENT14 تحت لیسانس رسپبری ارائه می شوند. برخی از تولیدات رسپبری به دلیل حجم زیاد تقاضا در چین تولید می شود و بین نسخ انگلیسی و چینی هیچ تفاوتی کیفی نیست.

Element 14 and RS are the distributors. They source from the same manufacturers. Most Pis are made by Sony in Wales UK. Some are made in China due to the high demand.

پس گول تبلیغات برخی از فروشندگان در خصوص اصل و غیر اصل را نخورید. تنها نکته این است که از فروشنده ای خرید کنید که سلامت دستگاه را ضمانت بدهد.

در ادامه تجربیات خودم از استفاده از این ابزار رو به اشتراک خواهم گذاشت. سوالات و تجربیات خود را با من درمیان بگذارید.