"خواسته‌های اولیه‌ی سلامت‌روان"

به مناسبت ۳۰ مارچ، ۱۰ فروردین، #روز_جهانی_اختلال_دوقطبی

🔴"خواسته‌های اولیه‌ی سلامت‌روان"

🔻افراد دچار بیماری سلامت‌روان ایران گناهکار یا مجرم نیستند که بروز بیماری برابر با فشار و محرومیت‌هایی همچون یا سخت‌تر از زندان مجرمان، سربازخانه‌ها یا زندان‌های زنده‌به‌گوری باشد. بسیاری از آنها با وجود شرایط کنترل‌شده و حتی بعد از سال‌ها زندگی مستقل و آزاد، تحصیلات و مهارت‌های تخصصی، هنری و غیره‌ی گذشته، به دلیل مزمن و عمرانه بودن بیماری و نبود کمترین حمایت جانبی از خانواده یا اطرافیان، ناچار به اقامت چند ماهه تا عمرانه در مراکز توانبخشی یا نگهداری می‌شوند.

🔻چرا باید از شرایط ایزوله و نامناسب بستری در بروز بیماری، و بی‌احترامی‌ها، تحقیرها، تنبیه‌ها، محرومیت‌ها و آسیب‌هایش بترسند؟ چرا مثل بسیاری کشورها، در بستری بیمارستانی یا مراکز توانبخشی یا نگهداری سلامت روان، از احترام، امکانات، حقوق انسانی و طبیعی و کرامت انسانی برخوردار نباشند؟ چرا محل‌های درمانی، توانبخشی و نگهداری، به جای زندان و آزار‌گاه، و "سایشگاه‌های توانگیری" خانه‌هایی امن‌ و دلپذیر اما با خدمات نظافتی، تغذیه و کمک‌های درمانی نباشند؟ چرا در شرایط از کارافتادگی ناشی از بیماری سلامت‌روان، از مستمری ازکارافتادگی ماهانه‌ی معادل حقوق پایه‌ی کارگری و متناسب با تورم (طبق ماده‌ی ۲۷ حقوق معلولان) برای پوشش سرپناه، خوراک، پوشاک و هزینه‌های درمانی و پرستاری برخوردار نباشند و فشارهای روانی و جسمی مضاعف و تشدید بیماری را به دلیل فقر، بی‌سرپناهی و فشارهای معیشتی متحمل شوند؟

🔻کمترین حقوقی که برای افراد دچار بیماری سلامت‌روان یا بستری (غیر‌محجور یا محجور) ‌خواستاریم و در مراکز درمانی و تخصصی دنیا در دسترسند:

-حق استفاده از پوشش و لباس‌های شخصی

-حق دسترسی به اینترنت و امکانات آنلاین

-عدم ایزوله‌سازی اجتماعی توسط مراکز و قیّم و حق ملاقات حضوری، غیرحضوری و دیگر ارتباطات عاطفی و اجتماعی آزادانه و بدون محدودیت قیم، با دیگر اعضای خانواده، عزیزان، خویشان، دوستان، آشنایان، همدرسان، همکاران سابق و افراد دلخواه. (برای موارد کنترل‌نشده یا حاد، منع "بعضی یا اندک" موارد ارتباطی آسیب‌زا می‌تواند با نظارت متخصص باشد، نه ممانعت یا مداخله‌‌ی منفی قیّم. قیّم به دلایل غیر‌تخصصی، غیرمنطقی و غیرانسانی مختلف از جمله سلیقه‌ی شخصی، اختلافات شخصی و خانوادگی، اختلالات سلامتی و رفتاری حتی خفیف، بی‌حوصلگی، ناتوانی و غیره می تواند طبق قوانین غیرانسانی "مانع" آزادی ارتباطی و اجتماعی فرد بستری یا ساکن در مراکز توانبخشی و نگهداری، حتی با دیگر اعضای خانواده و باعث ایزوله‌ی کامل فرد بستری حتی از هدیه‌ها و کمک‌های دریافتی شود.)

-حق دسترسی به امکانات و وسایل شخصی (مثل رایانه، لپ‌تاپ، گوشی موبایل، وسایل هنری و موسیقی، دیگر وسایل تخصصی، تفریحی و غیره) و دسترسی به سرگرمی‌های سالم و به روز که تمامی در مراکز درمانی دنیا نیز مجازند.

-حق گردش و رفت و آمد آزادانه از بیمارستان، مرکز توانبخشی و نگهداری (دست‌کم برای افراد‌ توانمند یا کنترل‌شده.) (در صورت نیاز به راحتی خیال از موقعیت مکانی بهجو نیز می‌توان مانند مراکز بستری کشورهایی، دستبند جی‌پی‌اس‌دار لاستیکی زیبا، نازک، نرم، همزمان مقاوم و قابل پنهان‌سازی زیر آستین یا لباس برای حفظ محرمانگی پزشکی بهجو، به کار رود.)

-حق تمرین، پرورش و جلوگیری از افت یا نابودی مهارت‌ها، علاقه‌ها، هنر و تخصص‌های فردی، ادامه‌ی سابقه‌ها و علاقه‌های آموزشی و مهارتی گذشته، و ایجاد دسترسی به وسایل و امکانات مورد نیاز آنها

-حق دورکاری آنلاین

-حق کار حضوری

-مات نکردن پنجره‌های ساختمان مرکز و امکان تماشای منظره‌ی طبیعی حیاط و فضای بیرون ساختمان

-زندانی نشدن در ساختمان مرکز و حق دسترسی شبانه‌روزی و همیشگی به حیاط مرکز، یا دست‌کم دسترسی آزادانه به حیاط در ساعات بیداری، نه فقط در ساعت هواخوری اندک

-اجرای ماده‌ی ۲۷ قانون معلولان و پرداخت مستمری ازکارافتادگی ماهانه‌ی معادل حقوق پایه‌ی کارگری و متناسب با تورم برای پوشش سرپناه، خوراک، پوشاک و هزینه‌های درمانی و پرستاری  برای افراد دچار بیماری سلامت‌روان خیلی شدید، شدید و حتی افراد دچار بیماری متوسط و خفیف با ازکارافتادگی و مشکلات معیشتی. زیرا بسیاری بیماران متوسط و خفیف هم توان درآمدزایی کافی ندارند و بیماری‌شان در فشار کاری تشدید و دچار ازکارافتادگی‌های بیشتر می‌شوند.

-و بسیاری محرومیت‌ها و محدودیت‌های غیرانسانی و غیرطبیعی که به واسطه‌ی عدم شفافیت مراکز توانبخشی و نگهداری، هنوز به آنها آگاه نشده یا از قلم افتاده‌اند.

🔻با توجه به فشارهای اجتماعی و اقتصادی بالای این روزها و حادثه‌ها و آسیب‌های پیش‌بینی نشده، امکان حضور هر کدام از ما در مراکز درمانی، توانبخشی یا نگهداری سلامت‌روان متصور است. آنگونه که برای خود می‌پسندیم، عمل کنیم.