بررسی پادکست های کوهنوردی و ماجراجویی ( پادکست فارسی و انگلیسی)

پادکست‌ کوهنوردی و ماجراجویی در سال‌های اخیر رشد چشم‌گیری داشته‌ و امروز به یکی از جذاب‌ترین منابع الهام، یادگیری و همراهی برای علاقه‌مندان این حوزه تبدیل شده‌اند. این پادکست‌ها معمولاً در قالب‌ها و رویکردهای متفاوتی تولید می‌شوند؛ از روایت‌های شخصی و مستندهای صوتی گرفته تا آموزش‌های تخصصی و گفتگو با چهره‌های شاخص دنیای کوه. در ادامه مهم‌ترین دسته‌بندی‌های این پادکست‌ها و نمونه‌های شاخص هرکدام را مرور می‌کنیم.

اهمیت کوهستان و کوهنوردی:

کوهستان، با تمام بلندی‌ها، شیب‌ها، مناظر و چالش‌هایی که دارد، همیشه برای انسان‌ها نماد کشف، تلاش، گذر از محدودیت‌ها و ارتباط با طبیعت بوده است. وقتی به ارتفاع می‌رویم، نه فقط جسم‌مان بلکه ذهن‌مان هم تحت تأثیر قرار می‌گیرد؛ هوا رقیق‌تر می‌شود، مناظر وسیع‌تر، سکوت عمیق‌تر و احساسِ “خارج شدن از روزمرگی” ملموس‌تر است.
کوهنوردی ترکیبی است از ورزش، ماجراجویی، طبیعت‌گردی، گاهی اخلاق و فرهنگ ماجراجویی، و در بسیاری از مواقع، چالشی برای شناخت بهتر خود و محیط طبیعی اطرافمان. از سوی دیگر، این رشته ورزشی نیاز به آموزش، شناخت مسیر، وسایل مناسب، دانستن مخاطرات (مثل ارتفاع، وضعیت هوا، مسیرهای ناایمن) و مسئولیت‌پذیری دارد.
بنابراین، استفاده از منابع آموزشی و الهام‌بخش — مثل پادکست‌ها — می‌تواند بخش مهمی از آماده‌سازی و حتی لذت بردن از این مسیر باشد.

پادکست کوهنوردی و ماجراجویی رو میشه در چهار دسته طبقه بندی کرد:

1-پادکستهای کوهنوردی مستند-روایت محور

2-پادکست های کوهنوردی آموزشی

3-پادکست‌های کوهنوردی روایی با محوریت تاریخ و اسطوره‌های کوهنوردی

4-پادکست‌های کوهنوردی گفت‌وگومحور

۱. پادکست‌های کوهنوردی مستند-روایت‌محور

در این سبک، تمرکز اصلی بر روایت تجربه‌های واقعی از سفرهای کوهستانی، ماجراجویی‌های شخصی و مواجهه با طبیعت است. راوی معمولاً از زاویه دید خود وارد داستان می‌شود و علاوه بر ماجراهای کوهنوردی، به جنبه‌های فرهنگی، هنری و زیستی مرتبط با مناطق کوهستانی نیز می‌پردازد؛ برای مثال:

موسیقی بومی و سنت‌های فرهنگی ساکنان کوهستان

معرفی هنرمندان یا آثاری که با مفهوم کوه و طبیعت پیوند دارند

پیشنهاد فیلم‌ها، کتاب‌ها و مقالات با حال‌وهوای کوهستان

پرداختن به موضوعات کلیدی مانند گردشگری مسئولانه و پایداری محیط‌زیست

نمونه‌ی شاخص فارسی:

پادکست کوه پشت کوه: «کوه پشت کوه» یک ماجراجویی صوتی درباره کوهستان است؛ پادکستی که درست مانند خود کوه‌ها، سرشار از شگفتی، پیش‌بینی‌ناپذیری و لحظات غیرمنتظره است. هسته اصلی این پادکست بر روایت سفرهایی استوار است که سازنده آن در میان فرصت‌های محدود زندگی کارمندی، موفق شده به مناطق مختلف کوهستانی ایران و جهان انجام دهد.

آنچه «کوه پشت کوه» را از یک روایت ساده سفر فراتر می‌برد، نگاه چندلایه و تجربه‌محور آن است. در هر اپیزود، علاوه بر داستان مسیر و اتفاقات سفر، به جنبه‌های فرهنگی و هنری مرتبط با کوهستان نیز پرداخته می‌شود. از موسیقی‌هایی که روح کوه را زنده می‌کنند تا غذاهای بومی مردمی که در ارتفاعات زندگی می‌کنند. همچنین شنونده با هنرمندان، نویسندگان و آفرینندگانی آشنا می‌شود که کوه برایشان منبع الهام بوده است.

در طول اپیزودها، فیلم‌ها، کتاب‌ها و مقاله‌هایی معرفی می‌شوند که حال‌وهوای کوهستان را در خود دارند و می‌توانند تجربه شنونده را عمیق‌تر کنند. اما مهم‌ترین بخش این پادکست شاید تأکید آن بر یادگیری و ترویج سفر مسئولانه باشد. سازنده پادکست تلاش می‌کند آموخته‌ها و دغدغه‌های خود درباره گردشگری پایدار را با مخاطب به اشتراک بگذارد؛ با این امید که گامی کوچک اما مؤثر برای حضور آگاهانه‌تر و کم‌اثرتر در طبیعت برداشته شود.

برای شنیدن اپیزودها و مطالعه یادداشت‌ها، می‌توانید به وب‌سایت رسمی پادکست مراجعه کنید:
www.koohpodcast.ir

۲. پادکست‌های کوهنوردی آموزشی

این دسته با هدف آموزش اصول پایه تا پیشرفته کوهنوردی، معرفی تجهیزات و مرور نکات فنی فعالیت در کوه تولید می‌شوند. بسیاری از این پادکست‌ها توسط فروشگاه‌های تخصصی یا گروه‌های کوهنوردی منتشر می‌شوند و علاوه بر کوهنوردان، نیازهای طبیعت‌گردها و بک‌پکرها را نیز پوشش می‌دهند.

• آشنایی با تجهیزات و لوازم ضروری

• آموزش مهارت‌های فنی (یخ‌نوردی، سنگ‌نوردی، مسیرخوانی و …)

• بحث درباره ایمنی، نجات، جلوگیری از خطا و مدیریت ریسک

پادکست‌های فارسی این دسته:

• موج کوه

• دوبیسل

• سیاه‌کمان

پادکست‌های انگلیسی مشابه:

• Training For Trekking Podcastپادکست آموزش کوه‌پیمایی

• The Sharp End — تمرکز بر تحلیل حوادث کوهنوردی و درس گرفتن از آن‌ها

۳. پادکست‌های کوهنوردی روایی با محوریت تاریخ و اسطوره‌های کوهنوردی

این دسته به بازخوانی ماجراهای تاریخی، صعودهای افسانه‌ای و رویدادهای مهم دنیای کوهنوردی می‌پردازد. ساختار این پادکست‌ها معمولاً داستانی است و با تمرکز بر شخصیت‌ها، وقایع و فاجعه‌های کوهستان شنونده را درگیر می‌کند.

نمونه‌های فارسی:

• بیس کمپ — روایت داستانی ماجراجویی‌های تاریخی و حوادث واقعی.

پادکست‌های انگلیسی مشابه:

• The Dirtbag Diariesخاطرات کثیف

  
  ماجراجویی یعنی همین. کوهنوردی. اسکی. پیاده‌روی. دوچرخه‌سواری. پارو زدن. دویدن. سفر. هر چه که به آن علاقه داشته باشید، همه ما خاکی هستیم. فیتز کاهال و تیم داکت تیپ، داستان‌هایی درباره رویاپردازان، ورزشکاران و ماجراجویان ارائه می‌دهند.

۴. پادکست‌های کوهنوردی گفت‌وگومحور

در این سبک، تولیدکننده بیشتر نقش مجری یا مصاحبه‌گر را دارد و گفتگو را با مهمان‌های مختلف—معمولاً کوهنوردان، طبیعت‌گردان یا افراد تأثیرگذار—پیش می‌برد. مزیت این دسته، شنیدن تجربه‌های زنده و مستقیم است، اما از سوی دیگر معمولاً تمرکز بر افراد موفق است و صدای کسانی که شکست خورده‌اند یا پروژه‌های ناتمام داشته‌اند کمتر بازتاب داده می‌شود.

در پادکست‌های فارسی، هنوز نمونه‌ای که به شکل تخصصی فقط به مصاحبه با کوهنوردان اختصاص داشته باشد، وجود ندارد. اما برخی پادکست‌ها گاهی به سراغ کوهنوردان رفته‌اند، مانند:

• پادکست «با ضیا» — گفت‌وگو با افسانه حسامی‌فرد

پادکست‌های انگلیسی گفت‌وگومحور:

• The MtnMeister Podcast

  پادکست MTNmeister مصاحبه‌هایی با الهام‌بخش‌ترین، انگیزه‌بخش‌ترین و تأثیرگذارترین ورزشکاران در ورزش‌های فضای باز ارائه می‌دهد. در عرض نیم ساعت، موضوعاتی را بررسی خواهید کرد که فراتر از ورزش هستند: غلبه بر سختی‌ها، خارج شدن از منطقه امن خود، پشتکار در سختی‌ها، سنجش ریسک در مقابل پاداش و موارد دیگر. MTNmeister نمونه‌های برجسته‌ای از این موضوعات را از طریق مهمانانی که میزبان آنها هستیم ارائه می‌دهد.

• The Enormocast
  یک پادکست بسیار محبوب کوهنوردی و سنگ‌نوردی، با مصاحبه با کوهنوردان مشهور مثل آلن هونولد، لین هیل و غیره.

• The RunOut Podcast
  میزبانان تجربه‌ی زیادی در صخره‌نوردی دارن و موضوعات متنوعی مثل کوهنوردی، یخ‌نوردی، بولدرینگ رو پوشش میدن.