🚩 فنلاند؛ دموکراسی چطور از دهان گرگ فاشیسم بیرون کشیده شد؟

✔️ در دهه ۱۹۳۰، وقتی فاشیسم مثل خوره به جان اروپا افتاده بود، فنلاند هم تا یک قدمی سقوط پیش رفت. جریانی به نام «جنبش لاپوا» (Lapua Movement) برخاست که به دنبال آن بود که مانند سایر کشورهای اروپایی که به دام فاشیسم و ناسیونالیسم افتادند، فنلاند را یک کشور فاشیستی کنند.

❗️ داستان از کجا شروع شد؟ همه چیز از یک درگیری کوچک با کمونیست‌ها در شهر لاپوا شروع شد. ناسیونالیست‌های تندرو که از نفوذ شوروی می‌ترسیدند، به سیم آخر زدند. آن‌ها روش عجیبی برای حذف رقیب داشتند: «آدم‌ربایی سیاسی». رقبایشان را می‌دزدیدند، سوار ماشین می‌کردند و در مرز شوروی پیاده می‌کردند! با این پیام که: «کمونیسم را دوست داری؟ برو همان‌جا!»

⚠️ اشتباهی که نزدیک بود فنلاند را نابود کند: سیاستمداران میانه‌رو و سنتی فنلاند فکر می‌کردند می‌توانند از این «غول بیابانی» برای سرکوب چپ‌گرایان استفاده کنند و بعد خودشان مهارش کنند. اما لاپوا تشنه‌ی قدرت مطلق بود و به زودی علیه خودِ دولت اسلحه کشید. فنلاند که اخیرا از یک جنگ داخلی خلاص شده بود، نمی‌خواست یکبار دیگر وارد یک جنگ داخلی ویرانگر دیگر شود. بعلاوه که شاهد اوج گیری کمونیسم و نازیسم در اروپا بود و خصوصا مارش به سمت رم که به تازگی توسط موسیلینی در ایتالیا رخ داده بود، سیاستمداران میانه‌رو را ترسانده بود.

🔈 لحظه سرنوشت‌ساز: سخنرانی رادیویی در سال ۱۹۳۲، شورشیان مسلح شهر «منتسله» را اشغال کردند و خواستار استعفای دولت شدند. آن‌ها منتظر بودند ارتش و رئیس‌جمهور (سوین‌هوفوود) که خودش یک محافظه‌کار تند و تیز بود، از آن‌ها حمایت کنند.

✔️اما سوین‌هوفوود کار عجیبی کرد. او پشت رادیو رفت و با لحنی مقتدرانه گفت:

«من مدافع قانون هستم. هر کس اسلحه به دست گرفته، همین حالا به خانه‌اش برگردد. من اجازه نمی‌دهم دموکراسی با زور اسلحه از بین برود.»

📌 چرا فنلاند مثل آلمان و ایتالیا نشد؟ اولین دلیل آن ایستادگی نخبگان سیاسی در فنلاند بود. آنها به سرعت متوجه شدند که فاشیسمی که لاپوا در حال ترویج آن است، خطرناک‌تر از دشمنان آنها یعنی کمونیست‌ها هستند. دومین عامل اقدام زودهنگام دولت بود. اگر فاشیست‌ها نیروهای نظامی و پلیس را تسخیر می‌کردند، خارج کردن آنها از سیاست عملا غیرممکن بود. و در نهایت قانونگرایی بود. ریشه عمیق دموکراسی در فرهنگ فنلاند باعث شد که مردم و نخبگان تن به یک حکومت خودکامه ندهند.

✏️ پس از سخنرانی معروف رئیس جمهور فنلاند، یک شبه جنبش لاپوا از هم پاشید. این مساله نشان می‌دهد که تعهد اخلاقی رهبران به آزادی و دموکراسی چطور می‌تواند آزادی‌های شهروندی را حفظ کند. نکته جالب توجه این بود که فنلاندی‌ها با تکیه بر همین همبستگی و تاریخچه قوی از استقلال در جریان جنگ جهانی دوم، نه تنها مانند بسیاری از کشورهای اروپایی اشغال نشدند بلکه تقریبا از اثرات جنگ در امان ماندند. در جریان جنگ جهانی دوم، شوروی ابتدا به فنلاند حمله کرد اما با ایستادگی مردم و جنگ چریکی تنها ۱۰ درصد از خاک خود را از دست داد. چند سال بعد، در طی عملیات بارباروسا که آلمان به شوروی حمله کرد، فنلاند توانست زمین‌های از دست رفته را پس بگیرد. همچنین پس از آنکه ورق برگشت و آلمان تضعیف شد، فنلاندی‌ها با کمک شوروی نازی‌ها را نیز از خاک خود بیرون کردند. بدین ترتیب کشوری که از هر دو طرف تحت فشار بود در نهایت با کمترین آسیب جنگ را به پایان رساند.

کانال تلگرام فینسوف عضو شو

https://t.me/fin_soph