کوروش بزرگ در یهودیت

به دور از صحنه‌ی سیاست، شما هم حداقل یه بار ویدیوهای نتانیاهو رو دیدید که همه‌اش از کوروش بزرگ توی حرفاش استفاده می‌کنه. من بدون اینکه بخوام وارد سیاست بشم قصد دارم توضیح بدم چرا کوروش بزرگ انقدر عنصر مهمی برای استفاده در سیاسته؟ مگه چی باعث می‌شه که یهودی‌ها بخوان تو حرف‌هاشون از کوروش بزرگ استفاده کنن؟ اگه مسئله فقط یه شخص تاریخی مورد احترام مردمه پس چرا از بقیه‌ی افراد استفاده نمی‌کنن؟ جواب شما شاید این باشه که خب حتماً کوروش بزرگ یه کارایی کرده که از بقیه اعتبارش بیشتره. این از مقدمه، حالا بریم ادامه‌ی ماجرا:

ماجرای اسارت یهودیان

پادشاهی یهودا در منطقه شامات(فلسطین کنونی) بود. به علت ناسازگاری، از جمله سرپیچی کردن از قدرت مرکزی بابل و شکستن پیمان‌های سیاسی در دوره‌ی نَبوکَدنِزار(بخت‌النصر) دوم، پادشاه بابل (605-562 پ.م.) پادشاهی یهودا مدام مورد حملات بابلی‌ها قرار می‌گرفت. تبعید شورشی‌ها از جمله نخبگان سیاسی و مذهبی از شامات به بابل، باعث تضعیف قدرت شورشی‌ها می‌شد. نتیجه‌ی این تبعید‌ها، جدا شدن هزاران یهودی از اورشلیم و رفتن اونها به بابل شد. تخریب معبد‌های اورشلیم از کارایی بود که بخت‌النصر برای سرکوب شورش‌های یهودی‌ها انجام داد. در نهایت، با در نظر گرفتن آمار کتاب مقدس و دیگر منابع، تعداد اسرای یهودی در دوره‌ی ۷۰ ساله‌ی اسارت، بین ۲۰ هزار تا ۶۰ هزار نفر تخمین زده می‌شه. کتاب مقدس میگه که ۴۵ هزار نفر از تبعید بابلی آزاد شدن اما این عدد می‌تونه همراه با نفرات دیگه هم باشه(از جمله خدمتکارها و افراد دیگه)

اولین تبعید

حدود سال ۵۹۷ پ.م. بود که بخت‌النصر دستور تبعید گروهی از نخبگان، صنعتگران و اشراف یهودی به بابل رو داد اما پادشاهی یهودا همچنان به طور دست نشونده وجود داشت.

تبعید بزرگ

در تبعید بزرگ، به فرمان بخت‌النصر در ۵۸۷ یا ۵۸۶ پ.م. اورشلیم ویران و معبد سلیمان کامل تخریب شد. در این دوره بود که بیشتر کاهنان و عمده‌ی مردم عادی هم به بابل تبعید شدن(اوج اسارت هفتاد ساله)

فتح بابل به دست کوروش بزرگ

سال ۵۳۹ پ.م. بود که کوروش بزرگ وارد بابل شد. بعد از فتح بابل، همون منشور معروفش رو در بابل به خط آرامی و بابلی نوشت و یهودی‌های در اسارت رو آزاد کرد. برخلاف پادشاه‌های دیگه که آزادی در دین رو از مردم سلب می‌کردن کوروش بزرگ یهودی‌ها رو همراه با مقدار زیادی کمک مالی و انسانی به اورشلیم فرستاد تا معابد رو بازساری کنن. در تورات، از کوروش بزرگ دفعاتی یاد شده که من یکی دو موردش رو براتون می‌ذارم:

خداوند به مسیح خویش کورُش، که دست راست او را گرفته تا امت‌ها را مغلوب کند و کمر از پادشاهان بگشاید و دروازه‌ها را باز کند، می‌گوید که نزد او خواهید فرامید، تا برای او ناهموار را هموار کند... او گنج‌های مخفی را به کورش خواهد بخشید... (باب ۴۵ آیه‌های ۱ تا ۳)

خداوند به کورش می‌گوید، حاصل مصر و تجارت حبش... از آن تو خواهند بود... به زنجیرها خواهند آمد و التماس خواهند کرد... (همان، آیه‌ی ۱۴)

جمع بندی

از پیشگویی‌های تورات که می‌گن مردی از ماد و پارس ظالمان رو به خاک و خون می‌کشه و دریای خون به جا می‌ذاره می‌گذریم. با اومدن کوروش بزرگ، این پیشگویی‌ها هم باطل می‌شن. روایت‌های دیگه‌ای هم بوده که من مطالب خوب و لازم رو گلچین کردم. از کوروش بیشتر به عنوان یه فرشته‌ی نجات‌دهنده در تورات یاد می‌شه تا یک مرد تاریخی. حالا، اگر کلا از خارج گره‌ی پیچیده‌ی سیاست به این موضوع نگاه کنیم، می‌بینیم کوروش بزرگ جایگاه ویژه‌ای برای یهودیان داره!

برای فرستادن نظراتتون