اگر کامپیوترهای کوانتومی راه‌اندازی شوند، چه اتفاقی برای ۱ میلیون بیت‌ کوین ساتوشی می‌افتد؟

چرا کیف پول ساتوشی یک هدف کوانتومی اصلی است؟ کیف پول ۱.۱ میلیون بیت‌ کوینی ساتوشی به طور فزاینده‌ای به عنوان یک آسیب‌پذیری کوانتومی بالقوه در نظر گرفته می‌شود، زیرا محققان در حال ارزیابی این موضوع هستند که چگونه پیشرفت قدرت محاسباتی می‌تواند بر آدرس‌های اولیه بیت‌ کوین تأثیر بگذارد.

تخمین زده می‌شود که ساتوشی ناکاموتو ۱.۱ میلیون بیت‌ کوین داشته باشد. این بیت کوین اغلب به عنوان «گنج گمشده» نهایی دنیای کریپتو توصیف می‌شود. این ارز دیجیتال مانند یک آتشفشان خاموش، یک کشتی ارواح دیجیتالی که از زمان ایجادش هیچ تراکنش درون زنجیره‌ای را به خود ندیده است، روی بلاکچین قرار دارد. این ذخیره عظیم، که با نرخ فعلی بازار تقریباً ۶۷ تا ۱۲۴ میلیارد دلار ارزش دارد، به یک افسانه تبدیل شده است.

اما برای تعداد زیادی از رمزنگاران و فیزیکدانان، این موضوع به عنوان یک خطر امنیتی چند میلیارد دلاری نیز تلقی می‌شود. این تهدید، یک هکر، نقض سرور یا رمز عبور گمشده نیست: بلکه ظهور یک شکل کاملاً جدید از محاسبات است: محاسبات کوانتومی.

همچنان که ماشین‌های کوانتومی از آزمایشگاه‌های تحقیقاتی نظری به نمونه‌های اولیه‌ی قدرتمند و کاربردی منتقل می‌شوند، تهدیدی بالقوه برای سیستم‌های رمزنگاری موجود محسوب می‌شوند. این تهدید شامل رمزگذاری‌ای می‌شود که از کوین‌های ساتوشی، شبکه‌ی گسترده‌تر بیت‌ کوین و بخش‌هایی از زیرساخت مالی جهانی محافظت می‌کند.

این یک «چه می‌شد اگر» دور از دسترس نیست. رقابت برای ساخت همزمان یک کامپیوتر کوانتومی و یک سیستم دفاعی مقاوم در برابر کوانتوم، یکی از حیاتی‌ترین و پرهزینه‌ترین تلاش‌های فناوری زمان ماست. در این مقاله چیزی است که باید در خصوص این موضوع بدانید.

چرا کیف پول‌های اولیه ساتوشی هدف‌های آسانی برای کامپیوترهای کوانتومی هستند؟

بیشتر کیف پول‌های مدرن بیت‌ کوین کلید عمومی را تا زمانی که یک تراکنش انجام شود، پنهان می‌کنند. اما آدرس‌های ساتوشی که از نوع پرداخت به کلید عمومی (P2PK) هستند، این‌گونه نیستند و کلیدهای عمومی آن‌ها به‌طور دائمی در زنجیره بلاک‌چین نمایان است.

برای درک این تهدید، مهم است که متوجه شویم که همه آدرس‌های بیت‌ کوین به یک اندازه امن نیستند. آسیب‌پذیری در نوع آدرسی نهفته است که ساتوشی در سال‌های ۲۰۰۹ و ۲۰۱۰ استفاده کرد.

همچنین بخوانید: سه نشانه که نشان می‌دهد «سوپر چرخه» بیت ‌کوین در حال شکل‌گیری است

اکثر بیت‌ کوین‌های امروز در آدرس‌های پرداخت به هش کلید عمومی (P2PKH) نگهداری می‌شوند که با “۱” شروع می‌شوند، یا در آدرس‌های جدید SegWit که با “bc1” آغاز می‌شوند. در این نوع آدرس‌ها، بلاک‌چین کلید عمومی کامل را هنگام دریافت کوین ذخیره نمی‌کند؛ بلکه فقط یک هش از کلید عمومی را ذخیره می‌کند و کلید عمومی واقعی فقط زمانی که کوین‌ها خرج می‌شوند، نمایان می‌شود.

این را می‌توان مانند یک جعبه پستی بانک تصور کرد. هش آدرس مانند شکاف پستی است؛ هرکسی می‌تواند آن را ببیند و پول را درون آن بیندازد. کلید عمومی مانند درب فلزی قفل‌شده‌ای است که پشت شکاف قرار دارد. هیچ‌کس نمی‌تواند قفل یا مکانیزم آن را ببیند. کلید عمومی (که همان “قفل” است) تنها در لحظه‌ای که تصمیم می‌گیرید کوین‌ها را خرج کنید، نمایان می‌شود و در این لحظه است که کلید خصوصی شما آن را “باز” می‌کند.

با این حال، سکه‌های ساتوشی در آدرس‌های قدیمی P2PK ذخیره شده‌اند. در این فرمت قدیمی، هیچ هشی وجود ندارد. خود کلید عمومی، یعنی قفل در مثال ما، به‌طور واضح و دائمی در بلاک‌چین ثبت شده و برای همه قابل مشاهده است.

برای یک کامپیوتر کلاسیک، این موضوع اهمیت چندانی ندارد. هنوز هم عملاً غیرممکن است که یک کلید عمومی را معکوس‌سازی کرده و کلید خصوصی مربوطه را پیدا کرد. اما برای یک کامپیوتر کوانتومی، آن کلید عمومی نمایان یک نقشه دقیق است. این یک دعوتنامه باز برای آمدن و باز کردن قفل است.

بیشتر بدانید: راهنمای کامل ماینینگ بیت ‌کوین در سال 2025: از نرخ هش تا جوایز

الگوریتم شُر (Shor) چگونه می‌تواند کامپیوترهای کوانتومی را برای شکستن بیت‌ کوین به کار گیرد؟

امنیت بیت‌ کوین، که بر اساس الگوریتم امضای دیجیتال منحنی بیضوی (ECDSA) است، به ریاضیات متکی است که برای کامپیوترهای کلاسیک غیرقابل معکوس‌سازی به نظر می‌رسد. الگوریتم شُر، اگر بر روی یک کامپیوتر کوانتومی به‌قدر کافی قدرتمند اجرا شود، طراحی شده است تا این ریاضیات را بشکند.

مدل امنیتی بیت‌ کوین بر اساس ECDSA بنا شده است. قدرت آن ناشی از یک فرض ریاضی یک‌طرفه است. ضرب یک کلید خصوصی در یک نقطه روی یک منحنی برای به دست آوردن یک کلید عمومی آسان است، اما عملاً غیرممکن است که آن کلید عمومی را گرفته و فرایند را معکوس کرده تا کلید خصوصی را پیدا کرد. این به مسئله لگاریتم گسسته در منحنی بیضوی معروف است.

یک کامپیوتر کلاسیک هیچ راه شناخته ‌شده‌ای برای انجام این عمل ندارد. تنها گزینه آن، استفاده از روش جستجوی فراگیر (brute force) برای حدس زدن هر کلید ممکن است. تعداد کلیدهای ممکن ۲^۲۵۶ است، عددی که به قدری بزرگ است که از تعداد اتم‌های موجود در جهان قابل مشاهده نیز فراتر می‌رود. به همین دلیل است که بیت‌ کوین از تمام ابرکامپیوترهای کلاسیک زمین، در حال حاضر و در آینده، امن است.

یک کامپیوتر کوانتومی حدس نمی‌زند. بلکه محاسبه می‌کند.

ابزار این کار، الگوریتم شُر است که در سال ۱۹۹۴ توسعه یافته است. این الگوریتم، بر روی یک کامپیوتر کوانتومی به‌قدر کافی قدرتمند، می‌تواند از ابر موقعیت کوانتومی برای پیدا کردن الگوهای ریاضی، به‌ویژه دوره‌های نهفته در مسئله منحنی بیضوی استفاده کند. این می‌تواند یک کلید عمومی نمایان را گرفته و در عرض چند ساعت یا چند روز آن را معکوس کرده و تنها کلید خصوصی که آن را ایجاد کرده است، پیدا کند.

یک مهاجم نیازی به هک کردن یک سرور ندارد. آن‌ها می‌توانند به سادگی کلیدهای عمومی P2PK نمایان‌شده از بلاک‌چین را برداشت کرده، آن‌ها را به یک دستگاه کوانتومی وارد کرده و منتظر بمانند تا کلیدهای خصوصی بازگردانده شوند. سپس می‌توانند یک تراکنش را امضا کرده و ۱.۱ میلیون توکن ساتوشی را جابه‌جا کنند.

ما چقدر به “روز کوانتومی (Q)” نزدیک هستیم؟

شرکت‌هایی مانند ریگتی و کوانتینیوم در حال رقابت برای ساخت یک کامپیوتر کوانتومی با قابلیت‌های رمزنگاری هستند و زمان‌بندی این هدف از دهه‌ها به سال‌ها کاهش یافته است.

“روز Q” لحظه فرضی است که یک کامپیوتر کوانتومی قادر به شکستن رمزنگاری‌های فعلی می‌شود. برای سال‌ها، این موضوع به‌عنوان یک مشکل دور و در حدود “۱۰-۲۰ سال” در نظر گرفته می‌شد، اما اکنون این زمان به سرعت در حال کاهش است.

بهتر است بدانید: سیلور پیش‌بینی قیمت 150,000 دلار برای بیت‌ کوین در سال 2025 را دارد

برای اینکه یک کامپیوتر کوانتومی بتواند محاسبات پایدار و دقیقی انجام دهد، به کیوبیت‌های منطقی نیاز دارد. اما کیوبیت‌ها خودشان بسیار آسیب‌پذیر و شکننده‌اند. به همین دلیل، برای ساخت یک کیوبیت منطقی، نیاز داریم که چندین کیوبیت فیزیکی را با هم ترکیب کنیم.

دلیلش این است که کیوبیت‌ها تحت تأثیر عواملی مثل نویز، لرزش، تغییر دما و تابش قرار می‌گیرند و ممکن است به‌راحتی وضعیت خود را از دست بدهند. این وضعیت می‌تواند باعث بروز خطا در محاسبات شود.

بنابراین، برای اینکه بتوانیم کیوبیت‌های منطقی پایدار و بدون خطا داشته باشیم، به تعداد زیادی کیوبیت فیزیکی نیاز داریم تا بتوانیم این مشکلات را جبران کنیم. به‌طور خاص، برای به‌دست آوردن ۲,۳۳۰ کیوبیت منطقی، به حدود ۱ میلیون کیوبیت فیزیکی نیاز داریم.

ما در یک رقابت کوانتومی بسیار سریع هستیم.

شرکت‌هایی مانند کوانتینیوم، ریگتی و آین‌کیو، به همراه غول‌های فناوری مانند گوگل و آی‌بی‌ام، به‌طور علنی در حال دنبال کردن نقشه‌های کوانتومی تهاجمی هستند.

به‌عنوان مثال، ریگتی در حال حاضر در مسیر دستیابی به سیستم‌های با بیش از ۱,۰۰۰ کیوبیت تا سال ۲۰۲۷ قرار دارد. 

این پیشرفت‌هایی که در زمینه کامپیوترهای کوانتومی داریم، فقط شامل تحقیقات عمومی و پروژه‌های شرکت‌های خصوصی نیست. در سطح دولتی نیز تحقیقات طبقه‌بندی‌شده‌ای وجود دارد که به‌طور عمومی منتشر نمی‌شود.

اگر یک کشور بتواند به “روز Q” برسد یعنی اولین کشوری باشد که یک کامپیوتر کوانتومی بسازد که قادر به شکستن رمزنگاری‌های فعلی باشد می‌تواند به‌راحتی به اطلاعات حساس مالی و اطلاعات مهم دیگر دسترسی پیدا کند. این به آن معناست که آن کشور می‌تواند به‌عنوان یک قدرت برتر در زمینه اطلاعات و امنیت سایبری عمل کند.

بنابراین، دفاع باید قبل از اینکه حمله ممکن شود، ایجاد و مستقر گردد.

چرا میلیون‌ها بیت‌ کوین در معرض حملات کوانتومی قرار دارند

گزارش بنیاد حقوق بشر در سال ۲۰۲۵ نشان داد که ۶.۵۱ میلیون BTC در آدرس‌های آسیب‌پذیر قرار دارند، که از این میان ۱.۷۲ میلیون BTC، از جمله کوین‌های ساتوشی، گمشده و غیرقابل جابه‌جایی در نظر گرفته می‌شوند.

کیف پول ساتوشی بزرگترین جایزه است، اما تنها مورد نیست. گزارشی در اکتبر ۲۰۲۵ از بنیاد حقوق بشر، کل بلاک‌چین را از نظر آسیب‌پذیری کوانتومی تحلیل کرد.

یافته‌ها بسیار روشن بودند:

۶.۵۱ میلیون BTC در برابر حملات طولانی‌مدت کوانتومی آسیب‌پذیر است.

این شامل ۱.۷۲ میلیون BTC در نوع‌ آدرس‌های بسیار اولیه است که احتمالاً گمشده‌اند، از جمله ۱.۱ میلیون BTC تخمینی ساتوشی که بسیاری از آن‌ها در آدرس‌های P2PK قرار دارند.

۴.۴۹ میلیون BTC اضافی آسیب‌پذیر است، اما می‌تواند با مهاجرت امن شود.

این ۴.۴۹ میلیون BTC متعلق به کاربرانی است که یک اشتباه بحرانی انجام دادند: دوبار استفاده از آدرس. آن‌ها از آدرس‌های مدرن P2PKH استفاده کردند، اما پس از خرج کردن از آن‌ها (که کلید عمومی را نمایان می‌کند)، وجوه جدید را با همان آدرس دریافت کردند. این عمل در اوایل دهه ۲۰۱۰ رایج بود. با دوباره استفاده از آدرس، آن‌ها کلید عمومی خود را به‌طور دائمی بر روی زنجیره نمایان کردند و کیف پول مدرن‌شان را به هدفی تبدیل کردند که به‌همان اندازه آسیب‌پذیر بود.

اگر یک فرد نادرست، اولین کسی باشد که به روز Q می‌رسد، عمل ساده جابه‌جایی کوین‌های ساتوشی به‌عنوان نشانه‌ای از یک حمله موفق تلقی خواهد شد. این به‌طور فوری نشان می‌دهد که امنیت بنیادی بیت‌ کوین شکسته شده است و موجب وحشت در بازار، بانک‌دوستی افراد و یک بحران اساسی برای کل اکوسیستم ارزهای دیجیتال خواهد شد.

بیت کوین چگونه می‌تواند به حفاظت کوانتومی ایمن روی آورد؟ 

کل دنیای فناوری در حال حرکت به سمت استانداردهای جدید مقاوم در برابر کوانتوم است. برای بیت‌ کوین، این تغییر نیاز به یک بروزرسانی عمده در شبکه، یا یک فورک (fork)، به یک الگوریتم جدید دارد.

جامعه رزارز منتظر این اتفاق نیست. راه‌حل، رمزنگاری پساکوانتومی (PQC) است، نسل جدیدی از الگوریتم‌های رمزگذاری که بر پایه مسائل ریاضی متفاوت و پیچیده‌تر ساخته شده و اعتقاد بر این است که در برابر کامپیوترهای کلاسیک و کوانتومی ایمن هستند.

به جای منحنی‌های بیضوی، بسیاری از الگوریتم‌های PQC به ساختارهایی مانند رمزنگاری مبتنی بر شبکه (lattice-based cryptography) متکی هستند. مؤسسه ملی استانداردها و فناوری ایالات متحده (NIST) رهبری این تلاش را بر عهده دارد.

در اوت ۲۰۲۴، مؤسسه ملی استانداردها و فناوری اولین استانداردهای نهایی‌شده PQC را منتشر کرد.

دنیای فناوری به‌طور گسترده در حال پذیرش این استاندارد است. تا اواخر ۲۰۲۵، OpenSSH 10.0 یک الگوریتم PQC را به‌عنوان پیش‌فرض خود قرار داد و طبق گزارشات، اکثریت ترافیک وب آن اکنون تحت حفاظت PQC است.

برای بیت‌ کوین، مسیر پیش رو یک بروزرسانی نرم‌افزاری در سطح شبکه خواهد بود که تقریباً مطمئناً به‌عنوان یک سافت فورک (soft fork) پیاده‌سازی می‌شود. این بروزرسانی انواع جدید آدرس‌های مقاوم در برابر کوانتوم را معرفی خواهد کرد، مانند آدرس‌های پیشنهادی “P2PQC”. این تغییر کاربران را مجبور به جابه‌جایی نمی‌کند. بلکه کاربران می‌توانند به‌طور داوطلبانه وجوه خود را از آدرس‌های قدیمی و آسیب‌پذیر، مانند P2PKH یا SegWit، به این آدرس‌های جدید و ایمن منتقل کنند. این روش مشابه روند پیاده‌سازی بروزرسانی SegWit خواهد بود.

نتیجه‌گیری

با ظهور کامپیوترهای کوانتومی و توانایی‌های محاسباتی جدید آن‌ها، تهدیدات جدی برای امنیت بیت‌کوین و به‌ویژه کیف پول‌های ساتوشی وجود دارد. ساتوشی ناکاموتو به‌عنوان خالق بیت‌کوین، حدود ۱.۱ میلیون بیت‌کوین را در آدرس‌هایی نگهداری کرده که به دلیل ساختار قدیمی آن‌ها، آسیب‌پذیرتر از سایر آدرس‌ها هستند. این آدرس‌ها به‌طور دائم کلیدهای عمومی را در بلاک‌چین نمایش می‌دهند، که می‌تواند برای هکرها با استفاده از الگوریتم شُر و کامپیوترهای کوانتومی قابل دسترسی باشد.

با پیشرفت‌های سریع در فناوری‌های کوانتومی، زمان «روز Q» که در آن کامپیوترهای کوانتومی قادر به شکستن رمزنگاری‌های فعلی خواهند بود، به‌طور فزاینده‌ای نزدیک می‌شود. برای مقابله با این تهدید، جامعه رمزنگاری باید به سمت استانداردهای جدید رمزنگاری پساکوانتومی (PQC) حرکت کند.

برای بیت‌کوین، این به معنای انجام یک بروزرسانی نرم‌افزاری بزرگ و ایجاد آدرس‌های جدید مقاوم در برابر کوانتوم است. این تغییرات باید به‌طور داوطلبانه انجام شود و می‌تواند به جلوگیری از بروز بحران‌های امنیتی ناشی از تهدیدات کوانتومی کمک کند. در نهایت، این تلاش‌ها برای تقویت امنیت بیت‌کوین و حفاظت از سرمایه‌های کاربران در برابر خطرات آینده حیاتی است.