اضطراب مرگ!

اضطراب مرگ شامل طیف عظیمی از احساسات می شوند که از چند لحظه ترس و وحشت تا یک حالت کامل ترس متغیر هستند. در هر دو صورت، تجربه از نظر احساسی بسیار دردناک، یا بدتر، وحشتناک است. به همین دلیل، اکثر مردم راهی برای پاک کردن تصویر نهایی مرگ در ذهن خود پیدا می کنند. با وجود آگاهی آن‌ها از این مفهوم، در تفکر جادویی خود که فارغ از هرگونه محدودیت منطقی است، به نوعی موفق به حفظ یک رویا یا توهم از جاودانگی می شوند. برخی حالت‌ها، رفتارها و سیستم های اعتقادی مرگ را انکار می کنند و در تلاش هستند تا ترس از مرگ را نیز سرکوب کنند. با این وجود، برخی اتفاقات و وقایع در زندگی باعث افزایش اضطراب مرگ خواهند شد.


برخی از مردم ترس از مرگ را کاملا انکار می کنند و سایرین، که درک بهتری از تعادل فکری دارند، از این آگاهی استفاده می‌کنند تا معنای بهتری به زندگی خود بدهند، با این وجود اکثر مردم از چند مکانیسم دفاعی روانی برای جلوگیری از ظهور این حالت استفاده می‌کنند.

انکار مرگ باعث شده که مردم نتوانند زندگی خود را جدی بگیرند و برای زندگی خود و دیگران احترام قائل شوند. برخی احساس می‌کنند که تا ابد زمان دارند. ولی چه چیزی باعث ظهور تفکر مرگ در ذهن می شود؟ به شکلی پارادوکس گونه، هم اتفاقات مثبت و هم منفی باعث افزایش یا ظهور این حالت در انسان خواهند شد.

وقایع مثبت: شاید کمی خنده دار به نظر برسد، ولی افراد زیادی پس از پشت سر گذاشتن یک تجربه خوب و لذت بخش به شکلی ناگهانی به مرگ و ترس از آن فکر می‌کنند. تجربه‌هایی مانند یک موفقیت بزرگ یا دستاوردی بزرگ و کسب شهرت، عاشق شدن یا متعهد شدن در یک رابطه، داشتن یک گفتگوی جدی و عمیق با یک دوست یا حتی بازی با یک کودک، گاهی احساسات عمیقی را در فرد بیدار می‌کند و او ناگهان به ارزش و قیمت زندگی خود پی می‌برد، ولی این زندگی قطعا پایانی خواهد داشت. پیشرفت‌های چشمگیر روانشناسی در حوزه تعالی شخصی و افزایش حرکت به سمت استقلال و فرد گرایی باعث خواهد شد که فرد از جدایی، آسیب‌پذیری و فناپذیری خود کاملا آگاه شود.

هنگامی که مردم از محیط امن خود خارج می‌شوند و زندگی گسترش پیدا می‌کند، استرس شروع و تشدید می‌شود و در نهایت فرد تنهایی را تجربه خواهد کرد. افراد زیادی پس از یک لحظه خاص و معنادار در زندگی، کابوس و یا خواب مردن و مرگ را می بینند.

به علاوه، زندگی مستقل و تنها، دستیابی به آزادی شخصی و جدا شدن از والدین و ورود به اجتماع نیزی می‌توانند باعث بروز ترس رها شدگی شوند، رها و جدا شدن از گروه یا به اصطلاح سنتی«قبیله»، که در تعاریف قدیمی و ادبی نیز نوعی خاص از مرگ محسوب می‌شود. تحقیقات مختلف نشان می دهند که استقلال و جدا شدن از اجتماع و خلق یک جهان‌بینی شخصی بسیار مشکل است، زیرا این افکار در نهایت تا حدی باعث ظهور ترس از مرگ نیز خواهند شد.

وقایع منفی که باعث افزایش اضطراب مرگ می شوند: تجربیات منفی، مثل یک پسرفت عظیم در زندگی، ناتوانی در دستیابی به یک هدف مهم، رد شدن از جانب شخصی که عاشق او هستیم یا یک حادثه ناگوار در گذشته، می‌توانند باعث ظهور این حالت شوند. هنگامی که شخص یک پایان تلخ را تجربه می‌کند یا چیزی را از دست می‌دهد، آن را به صورت نمادین به مرگ و مردن متصل می‌کند. هنگامی که این اتصال برقرار می‌شود، مردم عموما دچار دردهای احساسی، غم و یا افسردگی خفیف یا شدید خواهند شد.

اتفاقاتی که مرگ را به یاد انسان می‌آورند، مثل تصادف، علائم پیری و بیماری و واقعا در معرض مرگ قرار گرفتن، معمولا احساس امنیت و آرامش شخص را مختل می‌سازند و جای خود را به ترس از مرگ می‌دهند. وقایعی که شخص را به یاد گذر زمان می‌اندازند – مثل تولد، تعطیلات، سال نو یا هر نوع رویداد مهم و خاص دیگری – نیز می‌توانند در ناخودآگاه حس ترس را تشدید کنند، درست مانند کودکی که برای اولین بار با مفهوم مرگ آشنا شده است. تجربیات تلخ در زندگی معمولا با یک حمله شخصی یا نوعی «صدا» همراه هستند که به فرد دستور می‌دهند و دائما آسیب‌پذیری را به آن‌ها یادآوری می‌کنند.

برخی الگوهای رفتاری در تلاش برای پیشگیری از ترس مرگ هستند. مشکل اینجاست که برخی تکنیک‌های فراموشی مرگ باعث بروز استرس‌ها و مشکلات دیگری در زندگی می‌شوند.

برخی اعتیادها، بخصوص غذا، الکل و مواد مخدر، ترس از مرگ را در فرد تا حد زیادی کاهش می‌دهند. طور مشابه، رفتارهای تکراری، روتین ها و الگوهای کاری شدید، احساسات را در فرد کاهش می‌دهند و او مرگ را کاملا فراموش می‌کند. البته اعتیاد تا حد زیادی در ظهور چنین افکاری نیز تاثیر خواهد داشت.

چه زمانی باید به دنبال کمک باشیم؟

چنانچه این حالات را تجربه می‌کنید، باید به فکر کمک گرفتن از یک متخصص باشید:

1. هر بار که به مرگ فکر می‌کنید، دچار اضطراب می‌شوید.

2. فکر درباره مرگ و مردن زندگی عادی شما را مختل کرده است.

3. این افکار روی رابطه شما با دیگران اثر گذاشته است.

4. این افکار حدود 6 ماه یا بیشتر دوام داشته باشند.

معمولا اضطراب مرگ با سایر اختلالات و استرس‌ها رابطه بسیار نزدیکی دارد. خبر خوب این است که با درمان عوامل پنهان و درونی، اکثر مردم کمتر به چنین حالاتی دچار می‌شود.

به اعتقاد متخصصان، ترس از مرگ معمولا با حالت‌های اختلال اضطراب عمومی در ارتباط است، مثلا نگرانی بیش از حد و کم طاقتی و عدم تمایل برای انجام هر کاری که نتیجه آن نامشخص است، و مرگ یکی از بزرگ‌ترین ناشناخته های زندگی است و یک ذهن پر استرس به راحتی درگیر آن خواهد شد.

برای بسیاری از مردم، غلبه بر اضطراب مرگ به معنای کنترل اضطراب عمومی است. این یعنی اولین گام این است که اعتراف کنید دچار مشکل اضطراب هستید.

هنگامی که متوجه این مشکل شویم و به آن بپردازیم، می‌توانیم گامی موثر به سمت حالی بهتر برداریم. راه‌های زیادی برای غلبه بر این ترس وجود دارد و البته موثرترین آن استفاده از کمک یک متخصص است که می‌تواند به شما در شناسایی دلیل و ریشه این ترس یاری رساند و استراتژی‌هایی برای مقابله با آن‌ها به شما ارائه دهد.

طبیعت انسان این است که هر پدیده ناشناخته‌ای را انکار و از آن دوری کند، ولی انکار یک صدمه بزرگ خواهد بود. گاهی پاسخ ما در حرکت رو به جلو و به سمت ناشناخته ها نهفته است. مشکل اصلی فکر درباره مرگ، ناتوانی در پذیرش آن است. هر چه بیشتر چیزی را انکار کنیم، ترسناک تر خواهد شد.

تفکر درباره مرگ می تواند بسیار مثبت نیز باشد. هر چه بیشتر درباره مرگ تفکر و تامل کنیم، بیشتر به زندگی و ارزش آن پی خواهیم برد. و هنگامی که زندگی را با آغوشی باز بپذیریم، از دست دادن آن چندان ترسناک نخواهد بود.

مرگ شاید بزرگ ترین راز زندگی باشد، ولی به قول آلن واتس: «تصور کنید که بخوابید و هرگز بیدار نشوید، حالا تصور کنید که بیدار باشید و هرگز نتوانید بخوابید.»

زندگی بصورت آزاد و بدون مرز و محدودیت می تواند امکان تجربه تمامی احساسات را فراهم کند. این اتفاق دیر یا زود برای همه انسان ها رخ خواهد داد و احساسی مشترک است. در دنیای غرب به ندرت به این مسئله پرداخته می شود و تنها زمانی درباره آن فکر می کنند که حضور آن را تمام و کمال احساس می کنند و بسیار دیر شده است، مثلا هنگامی که یکی از دوستان یا نزدیکان شخص از دنیا می رود، یا هنگامی که به یک بیماری سخت مبتلا می شوند.

سخن پایانی

چنانچه نمی‌توانید به مرگ فکر نکنید و دائما اضطراب دارید، حتما از یک متخصص باتجربه راهنمایی و کمک بگیرید تا با ریشه‌های این ترس و نحوه مبارزه با آن آشنا شوید. این یک مسئله بسیار جدی است که می‌تواند تمام جوانب زندگی شما، چه شخصی و چه حرفه‌ای را تحت تاثیر خود قرار دهد و باعث مشکلات بسیار خطرناک‌تر و بزرگ‌تری در ادامه مسیر شود.


تولید محتوا برای راهرو توسط نویسندگان نویسش انجام می‌شود.

برنامه ریزی سال جدید را جدی بگیرید!

بیش از شــش ساعت محتوای صوتی و صــد صفحه محتوای تخصصی آموزشی برای برنامه ریزی بهتر سال نو همینک در دسترس شماست. کافی‌ست مشترک راهرو شوید تا به محتوای ویژه دسترسی پیدا کنید.

اطلاعات بیشتر