مدیر محصول با علاقه به فینتک، موزیسین و شیفته هنر. اینجا از تجربههایم در دنیای کسبوکار و علایقم مینویسم و دیدگاههایم را با شما به اشتراک میگذارم
اولویتبندی RICE؛ راز موفقیت برای گرفتن تصمیمهای طلایی!؟
در هر تیمی، همیشه ایدهها و فیچرهای زیادی روی میز هست، اما منابع محدودند و نمیشه همزمان روی همهشون کار کرد.
🔹 کدوم فیچر رو اول توسعه بدیم؟
🔹 کدوم تسک ارزش اجرا شدن رو داره؟
🔹 روی کدوم ایده سرمایهگذاری کنیم؟
اینجاست که متد RICE به عنوان یک چارچوب علمی و دادهمحور کمک میکنه تا تصمیمات منطقیتر و موثرتر بگیریم. در این نوشته، متد رایس رو از نگاه یک مدیر محصول، مدیر پروژه یا تصمیم گیرنده استراتژیک که نیاز به اولویت بندی داره بررسی میکنیم و مثال های واقعی براش میزنیم. و متوجه میشیم متد رایس برای مدیر محصول میتونه چه کاربردی داشته باشه.
📌 متد RICE چیست؟
متد RICE یکی از مدلهای اولویتبندی در مدیریت محصول و پروژه هست که کمک میکنه تصمیم بگیریم کدوم کارها بیشترین ارزش رو نسبت به منابع مصرفی دارن.
نام این مدل از چهار فاکتور کلیدی گرفته شده که هر پروژه یا وظیفه رو ارزیابی میکنن:
اول: ✅ Reach (دسترسی): چند نفر از این فیچر یا تغییر بهرهمند میشن؟
دوم: ✅ Impact (تأثیر): این فیچر یا تغییر چقدر روی کاربر یا کسبوکار اثر میذاره؟
سوم: ✅ Confidence (اعتماد): چقدر به برآوردهای خودمون در مورد دسترسی و تأثیر اطمینان داریم؟
چهارم: ✅ Effort (تلاش): چقدر منابع (زمان، پول، نیرو) برای اجرای این کار نیازه؟
حالا بریم سراغ هر کدوم از این فاکتورها و ببینیم چطور استفاده میشن. 👇
۱- دسترسی (Reach) – چقدر کاربر تحت تأثیر قرار میگیرن؟
این فاکتور به شما میگه چند نفر در یک بازهی مشخص از این فیچر استفاده میکنن.
🔹 چطور برآورد کنیم؟
بررسی تعداد کاربران فعال
تحلیل دادههای ابزار های آنالیتیکس (گزارش های داده محور)
نظرسنجی و مصاحبه با مشتریها
استفاده از لاگهای سیستم
💡 مثال:
اگر فیچری اضافه کنیم که به کاربران کمک میکنه سادهتر پرداخت کنن و پیشبینی میکنیم ۲۰هزار نفر در ماه از این قابلیت استفاده کنن، Reach = ۲۰,۰۰۰ در نظر گرفته میشه.
۲- تأثیر (Impact) – چقدر روی کاربر یا کسبوکار اثر داره؟
🔹این مورد Impact یعنی این فیچر چقدر تجربهی کاربری یا اهداف کسبوکار رو بهبود میده؟
• آیا باعث افزایش درآمد میشه؟
• آیا نرخ تبدیل (Conversion Rate) رو بالا میبره؟
• آیا رضایت کاربرها رو افزایش میده؟
🔹 چطور نمره بدیم؟
اگر تأثیر بسیار زیاد باشد، امتیاز ۳ (Massive) میگیرد.
اگر تأثیر زیاد باشد، امتیاز ۲ (High) میگیرد.
اگر تأثیر متوسط باشد، امتیاز ۱ (Medium) میگیرد.
اگر تأثیر کم باشد، امتیاز ۰.۵ (Low) میگیرد.
اگر تأثیر خیلی کم باشد، امتیاز ۰.۲۵ (Minimal) میگیرد.
💡 مثال:
اگر یک فیچر باعث بشه کاربران خیلی راحتتر خرید کنن و باعث رشد ۲۰٪ درآمد بشه، میتونیم امتیاز ۲ (High) بهش بدیم.
۳- اعتماد (Confidence) – چقدر مطمئنیم که این تخمینها درسته؟
همیشه نمیتونیم مطمئن باشیم که برآوردهای ما درستن. بعضی وقتها فقط حدس میزنیم، اما بعضی وقتها بر اساس دادههای قوی نتیجهگیری میکنیم.
🔹 مقیاس اطمینان در RICE:
۱۰۰٪ یا ۱.۰ → اطمینان بالا (بر اساس دادههای واقعی)
۸۰٪ یا ۰.۸ → اطمینان متوسط (بر اساس تحقیق و نظرسنجی)
۵۰٪ یا ۰.۵ → اطمینان کم (بر اساس تجربه و حدس)
💡 مثال:
اگر فیچری رو پیشنهاد بدیم و بر اساس تحلیل رفتار کاربرها و نظرسنجیها بدونیم که ۸۵٪ از کاربران نیاز به این قابلیت دارن، Confidence = ۰.۸ در نظر گرفته میشه.
۴- تلاش (Effort) – چقدر کار و منابع نیاز داره؟
🔹 این Effort یعنی چقدر زمان و هزینه باید صرف کنیم تا این ایده اجرا بشه؟
معمولاً این فاکتور بر اساس نفر-ماه (Person-Months) یا نفر-هفته (Person-Weeks) اندازهگیری میشه.
(یعنی چند ماه کار یک فرد متخصص برای اجرای این پروژه لازمه؟)
💡 مثال:
اگر تیم فنی میگه یک ماه زمان برای اجرای این فیچر نیازه، مقدار Effort = ۱ در نظر گرفته میشه.
اما اگر توسعهی این فیچر ۶ ماه زمان ببره، مقدار Effort = ۶ خواهد بود.
🔹نهایتا برای بدست آوردن عدد نهایی رایس از فرمول زیر استفاده میکنیم:
فرمول رایس: (Reach × Impact × Confidence) ÷ Effort
🔢 چطور امتیاز RICE رو حساب کنیم؟ (مثال واقعی)
📝 سناریو:
قراره در اپلیکیشن درگاه پرداخت، یک قابلیت جدید اضافه کنیم که کاربران بتونن فرآیند ثبتنام تا فعال شدن درگاه پرداختشون رو بدون نیاز به کامپیوتر و از طریق اپ انجام بدن.
✅ دیزاین آماده است.
✅ نیاز به بکاند نداره.
✅ فقط توسعهی فرانتاند لازمه.
📌 فرضیات و برآوردها:
1️⃣ اول Reach:
🔹 تعداد نصب اپ: ۱۲۰هزار
🔹 کاربران فعال در ماه: حدود ۱۰ هزار (فقط در اپ)
🔹 پیشبینی میکنیم که ۳۰٪ کاربران اپ از این قابلیت استفاده کنن.
برآورد: Reach = ۳۰۰۰
2️⃣ دوم Impact:
🔹 این قابلیت تجربه کاربری برای کاربران جدید رو بهتر میکنه.
🔹 مانع از ریزش کاربرانی میشه که فقط از موبایل استفاده میکنن.
امتیاز: Impact = ۲
3️⃣ سوم Confidence:
🔹 دیزاین آماده است.
🔹 نیازی به تغییر بکاند نداریم.
🔹 تنها عدم قطعیت: دقیق نمیدونیم چند نفر واقعاً از این قابلیت استفاده میکنن.
امتیاز: Confidence = ۰.۸
4️⃣ چهارم Effort:
🔹 فقط توسعهی فرانتاند لازمه.
🔹 تخمین تیم توسعه بعد از ریفاین کردن کار (همفکری برای مدت زمان پیاده سازی): ۴ هفته-نفر
امتیاز: Effort = ۴
🎯 محاسبه امتیاز RICE
به استفاده از فرمول و اعدادی که برای هر مورد از رایس داریم محاسبه خودمون رو انجام میدیم:
(۳۰۰۰ × ۲ × ۰.۸) ÷ ۴ = ۱۲۰۰
💡 عدد ۱۲۰۰ نشون میده که این فیچر ارزش بالایی نسبت به تلاش مورد نیاز داره، پس باید اولویت بالایی داشته باشه!
اما...
قدم بعد چیه؟
امتیاز مابقی پروژه ها و فیچر ها رو هم با همین متد و فرمول بدست میاریم.
اعداد بدست اومده رو با هم مقایسه میکنیم و بر اساس امتیاز ها یک جدول میسازیم.
تصمیم گیری میکنیم که کدوم پروژه یا قابلیت (فیچر) باید اول انجام بشه و اولویت بالاتری داره.
💡نتیجه؟
✅ متد RICE کمک میکنه که بدون تعصب و فقط بر اساس داده، تصمیم بگیریم.
✅ با این روش، کارهای مهمتر رو از تسکهای کمارزشتر جدا میکنیم.
✅ اگر منابع محدودی داریم، RICE به ما میگه که بهترین سرمایهگذاری کدومه.
📌 شما از چه روشهایی برای اولویتبندی استفاده میکنید؟ نظراتتون رو توی کامنتها بنویسید!
مطلبی دیگر از این انتشارات
ماتریس ارزش-تلاش؛ چطور تصمیماتی بگیریم که به فنا نریم؟
مطلبی دیگر از این انتشارات
سه ماه اول مدیرمحصولیمان را چگونه بگذرانیم؟
مطلبی دیگر از این انتشارات
تفاوت مدیر محصول و مالک محصول؛ یک بار برای همیشه شفاف کنیم!