
پول و درآمد معمولاً به مهارت، شانس یا شرایط بیرونی نسبت داده میشوند، اما کمتر به یک عامل درونی و تأثیرگذار توجه میشود: عزت نفس. بسیاری از انتخابهای مالی ما، از شغل گرفته تا میزان درآمد و حتی نحوه خرج کردن، ریشه در تصویری دارد که از خودمان در ذهن داریم. از نگاه مهری فاطمی، رابطه ما با پول، بازتابی از رابطه ما با خودمان است.
عزت نفس چیست و چرا مهم است؟
عزت نفس یعنی احساسی که فرد نسبت به ارزشمندی خود دارد. فردی با عزت نفس سالم، باور دارد شایسته احترام، امنیت و رفاه است. این باور، ناخودآگاه بر تصمیمهای مالی اثر میگذارد. مهری فاطمی معتقد است عزت نفس نه یک ویژگی ثابت، بلکه نگرشی است که میتواند تقویت یا تضعیف شود.
باورهای درونی چگونه بر درآمد اثر میگذارند؟
باورهای درونی ما تعیین میکنند چه چیزی را ممکن یا غیرممکن بدانیم. اگر فردی در عمق ذهن خود باور داشته باشد که «من لیاقت درآمد بالا را ندارم» یا «پول داشتن سخت و دردسرساز است»، حتی با وجود فرصتهای مناسب، ناخودآگاه خود را محدود میکند. به باور مهری فاطمی، این باورها اغلب از تجربههای گذشته و تربیت اولیه شکل گرفتهاند.
عزت نفس پایین و الگوهای مالی محدودکننده
افرادی با عزت نفس پایین معمولاً:
دستمزد پایین را راحتتر میپذیرند
از درخواست افزایش حقوق میترسند
وارد شغلهایی کمتر از توان خود میشوند
از دیده شدن یا موفقیت مالی احساس گناه دارند
این الگوها بهمرور باعث تثبیت سطح درآمد پایین میشوند. مهری فاطمی این چرخه را یکی از موانع پنهان رشد مالی میداند.
عزت نفس سالم و تصمیمهای مالی آگاهانه
در مقابل، فردی با عزت نفس سالم:
برای زمان و انرژی خود ارزش قائل است
انتخابهای شغلی آگاهانهتری دارد
برای رشد مهارتها سرمایهگذاری میکند
پول را ابزار امنیت و رشد میداند، نه منبع اضطراب
از دیدگاه مهری فاطمی، عزت نفس سالم به فرد اجازه میدهد بدون ترس از قضاوت، مسیر مالی متناسب با ارزشهایش را انتخاب کند.
رابطه عزت نفس و ذهنیت کمبود
ذهنیت کمبود حالتی است که فرد همواره احساس میکند «کافی نیست»؛ نه پول، نه فرصت و نه شانس. این ذهنیت معمولاً با عزت نفس پایین همراه است. فرد حتی زمانی که درآمدش افزایش مییابد، باز هم احساس ناامنی میکند. مهری فاطمی تأکید میکند که تغییر ذهنیت مالی، بدون توجه به عزت نفس، سطحی و موقتی خواهد بود.
آیا افزایش درآمد عزت نفس را بالا میبرد؟
برخلاف تصور رایج، افزایش درآمد لزوماً باعث افزایش عزت نفس نمیشود. اگر عزت نفس از درون تقویت نشود، پول تنها نقش مسکن موقت را دارد. به باور مهری فاطمی، زمانی که ارزشمندی درونی شکل بگیرد، درآمد نیز مسیر طبیعی رشد خود را پیدا میکند.
چگونه عزت نفس مالی خود را تقویت کنیم؟
تقویت عزت نفس در حوزه مالی با آگاهی آغاز میشود. بررسی باورهای محدودکننده، احترام گذاشتن به توانمندیها، یادگیری مهارتهای مالی و پذیرش شایستگی رفاه، از گامهای مهم این مسیر هستند. مهری فاطمی معتقد است تغییر رابطه با پول، از تغییر نگاه به خود شروع میشود.
نقش خودسرزنشی در وضعیت مالی
خودسرزنشی مداوم پس از اشتباهات مالی، عزت نفس را تضعیف میکند و فرد را در چرخه ترس نگه میدارد. نگاه آموزشی به خطاها، بهجای سرزنش، زمینه رشد و اصلاح را فراهم میکند. از دید مهری فاطمی، یادگیری مالی بدون مهربانی با خود، پایدار نخواهد بود.
جمعبندی
ارتباط عزت نفس با پول و درآمد، ارتباطی عمیق و دوطرفه است. باورهای درونی ما تعیین میکنند چه میزان رشد مالی را برای خود ممکن بدانیم. با تقویت عزت نفس، ذهنیت مالی نیز تغییر میکند و مسیر درآمد و رفاه هموارتر میشود. نگاهی که مهری فاطمی به این موضوع دارد، یادآور این حقیقت است که پول تنها یک عدد نیست، بلکه بازتابی از احساس ارزشمندی ماست.