"سیستم مشکل داره"

جمله‌ای کلیشه‌ای، پیش پا افتاده اما کارساز برای فرار رو به جلو در میان ایرانیان.

یک فرزند در یک خانواده، پس از رویارویی با چالش‌های زندگی از این جمله استفاده می‌نماید: "کلا سیستم خانواده‌ی ما مشکل داره"

یک دانش‌آموز در یک مدرسه، یک دانشجو در یک دانشگاه، یک بازیگر یا بازیکن در یک تیم فیلم‌سازی یا تیم فوتبال، یک عضو از یک انجمن، یک کارگر، کارمند یا مدیر از یک شرکت، سازمان یا اداره و یا به طور کلی یک عضو از هرنوع جامعه، چه کوچک و چه بزرگ به راحتی در مقابله با مشکلات و چالش‌ها از این عبارت استفاده می‌نمایند.

برای روشن نمودن بهتر مساله فکر می‌کنم نیاز باشد تا "سیستم" رو به صورت خیلی سلیس و روان تعریف نمایم. سیستم مجموعه‌ای از دو یا چند جزء است که به نوعی با یکدیگر در ارتباط هستند. این اجزاء می‌‌توانند از جنس انسان باشند (مثلاً در سیستم‌های اجتماعی)؛ یا اشیاء و چیزهایی مثل تلفن‌ها در سیستم مخابرات و اندام‌ها در سیستم بدن؛ و یا حتی از جنس مفهوم (مثلاً مفاهیم مطرح در سیستم‌های عددی).

خب پس مشخص است که طبق تعریف، من به عنوان یک فرزند، دانش‌آموز، دانش‌جو، بازیکن، کارگر، کارمند یا هر عضوی از هر نوع جامعه بزرگ و کوچک، جزئی از سیستم هستم که آن سیستم را تشکیل داده‌ام. پس خود یکی از عوامل به وجود آمدن چالش و مشکل برای آن سیستم هستم و برای رفع آن نیز باید تلاش نمایم.

در این نقطه، باز جملات زیادی به چشم می‌خورند از قبیل: "ما که کوچکترین عضو هستیم و اگر قرار باشه که چیزی درست بشه در واقع باید از بالا درست بشه". و اینجاست که دوباره به مسیر خود ادامه خواهند داد.

دو تا مطلب را در پاسخ خواهم گفت:

· اول این‌که براساس تحقیقات مختلف، ثابت شده که محیط پیرامون انسان‌ها نقش به سزایی در شکل‌گیری شخصیت ایشان خواهد داشت. یعنی اگر در یک جامعه کوچک 10 نفره در یک مهمانی و در یک منزل، یک فرد سیگاری ابتدا به ساکن برای کشیدن سیگار خود به تراس برود ناخودآگاه، بقیه افراد سیگاری حاضر نیز به پیروی از او و بدون هشدار کسی، برای کشیدن سیگار خود به تراس خواهند رفت.

· مطلب دوم این‌که آن فردی که الان بالاست و مسئول مدیریت یک جامعه است مثل یک پدر، یک مدیر مدرسه، یک وزیر، یک رئیس انجمن و ... قبلا کجا بوده است؟ او هم قبلا کوچک‌ترین عضو یک جامعه بوده است و امروز به عنوان یک عضو بزرگ‌تر در حال فعالیت هست. و مطمئنا یک روز دیگر من به عنوان یک عضو بزرگ‌تر در جامعه حاضر خواهم شد. پس برای آن‌که در روز پیش رو، من بتوانم سیستم را تصحیح نمایم، باید از همین امروز خودسازی و خوداصلاحی را در خود آغاز نمایم.