عنصری،بعد از رودکی از بزرگترین شاعران زبان فارسی است. نمونه اشعارش در تذکره ها پراکنده است.بین ۲ الی ۳ هزار بیت از اشعار او را جمع آوری کرده اند. مرحوم دبیر سیاقی، دیوانی از اشعار عنصری فراهم کرده که شامل حدود سه هزار و خورده ای بیت شعر است (البته با توضیح ها نسخه بدلی ها و فهرست های مختلف). به نظر می رسد که شعر او به تأمل و تصحیح مجدد نیاز دارد. به خصوص برخی ابیات او که با گذشت زمان دچار تغییراتی شده که فهم و درک بعضی از ابیات او را دشوار می کند. در کتاب تاریخ ادبیات ایران از مرحوم دکتر ذبیح الله...صفا، جلد ۱ صفحه ۵۵۹ تا ۵۶۷، اطلاعاتی در مورد عنصری و پیشینه ی او، ذکر و درج شده است. همچنین در تذکرة الشعرا، محمل الفسها، چهار مقاله عروضی سمرقندی و.... نیز درباره عنصری گفته شده است. تاریخ تولد عنصری، دقیقاً مشخص نیست. احتمالاً تاریخ تولد اش نیمه اول قرن ۴ باشد. نام دقیق او؛ ابوالقاسم حسن بن احمد بلخی و تخلصش عنصری است. او چندین مثنوی به نام های عین الحیاة، شادبحر، مثنوی واضح، اَنحَر، مثنوی سرخ بُت و خُنگل بُت داشته است. این مثنوی ها از بین رفته اما ابیاتی پراکنده از آن ها در جُنگ ها وجود دارد. عنصری، بزرگترین شاعر مدیحه سرایی او قصیده سرایی بود. او توسط امیر نصر( برادر محمود غزنوی) وارد دستگاه غزنویان شد.اشعار او در این دوره در مدح امیر نصر و سلطان محمود و پدرش( سَبُکتگین ) بود. اشعار عنصری، بسیار محکم و مشتمل بر علم و حکمت بوده است.
منابع:
تاریخ ادبیات ایران، ذبیح الله صفا
عنصری و تاریخ و ادبیات ایران، محمد دهقانی
