درمان EMDR شامل هشت مرحله اصلی است که هر کدام به طور دقیق برای پردازش و تلفیق خاطرات آسیبزا طراحی شدهاند. در اینجا هر مرحله به تفصیل توضیح داده میشود:
### 1. تاریخچه و برنامهریزی درمان
در این مرحله، درمانگر با بیمار ملاقات کرده و تاریخچه جامع زندگی او را بررسی میکند. این شامل شناسایی رویدادهای آسیبزا، مشکلات فعلی و اهداف درمانی است. درمانگر بر اساس اطلاعات جمعآوری شده، برنامه درمانی را تنظیم میکند.
### 2. آمادگی
در این مرحله، درمانگر به بیمار توضیح میدهد که EMDR چگونه کار میکند و چه انتظاراتی میتواند از این فرآیند داشته باشد. تکنیکهای مدیریت استرس و آرامسازی به بیمار آموزش داده میشود تا در صورت نیاز در طول درمان یا بین جلسات استفاده کند.
### 3. ارزیابی
در این مرحله، درمانگر خاطره آسیبزا را که قرار است پردازش شود، شناسایی میکند. بیمار جنبههای مختلف این خاطره را توصیف میکند، شامل تصویر ذهنی، افکار منفی و مثبت، احساسات و واکنشهای بدنی مرتبط با آن خاطره. سپس، بیمار میزان ناراحتی خود را با استفاده از مقیاس واحدهای ناراحتی ذهنی (SUDs) و باور به افکار مثبت با استفاده از مقیاس اعتبار شناختی (VOC) ارزیابی میکند.
### 4. پردازش خاطره با تحریک دوطرفه
در این مرحله اصلی، بیمار بر روی خاطره آسیبزا تمرکز کرده و در حالی که تحریک دوطرفه (معمولاً حرکات چشم، اما گاهی صداها یا ضربات) انجام میشود، به پردازش خاطره میپردازد. هدف این است که خاطره با اطلاعات جدید و سازگارتر ترکیب شود و شدت احساسات منفی کاهش یابد.
### 5. ادغام
در طول این مرحله، تحریک دوطرفه ادامه دارد تا زمانی که خاطره دیگر موجب ناراحتی بیمار نشود. درمانگر بررسی میکند که آیا احساسات و واکنشهای بدنی مرتبط با خاطره تغییر کردهاند و تا چه حدی. این مرحله ممکن است چندین جلسه به طول بیانجامد تا پردازش کامل انجام شود.
### 6. ارزیابی مجدد
در این مرحله، درمانگر و بیمار جلسه قبل را مرور میکنند تا بررسی کنند که آیا خاطره به طور کامل پردازش شده است یا خیر. درمانگر میزان ناراحتی (SUDs) و اعتبار افکار مثبت (VOC) را دوباره ارزیابی میکند تا اطمینان حاصل کند که پیشرفت مناسبی صورت گرفته است.
### 7. بدست آوردن بینش
در این مرحله، بیمار به توسعه دیدگاههای جدید و مثبت نسبت به خاطره پرداخته و تلاش میکند تا باورها و افکار منفی خود را با باورها و افکار مثبت جایگزین کند. این مرحله میتواند به افزایش اعتماد به نفس و بهبود دیدگاه کلی بیمار نسبت به زندگی کمک کند.
### 8. بستن جلسات
هر جلسه با تکنیکهای آرامسازی و تثبیت پایان مییابد تا اطمینان حاصل شود که بیمار در پایان جلسه در وضعیت روحی خوبی قرار دارد. درمانگر مطمئن میشود که بیمار با استفاده از تکنیکهای مدیریت استرس میتواند با هر گونه احساس ناراحتی که ممکن است بعد از جلسه به وجود بیاید، مقابله کند.
### نتیجهگیری
درمان EMDR یک فرآیند جامع است که هدف آن پردازش و تلفیق خاطرات آسیبزا به منظور کاهش تاثیرات منفی آنها است. این روش توسط تحقیقات متعدد به عنوان یک درمان موثر برای PTSD و سایر اختلالات مرتبط با استرس و تراوما شناخته شده است.