اینترکولر گونهای مبدل حرارتی است که وظیفهی کاهش دمای هوای ورودی به موتور خودرو را عهدهدار است. این قطعه در خودروهایی که به توربوشارژر یا سوپرشارژر (پُرخوران) مجهز هستند نصب میشود.
در موتورهای پُرخوران، توربوشارژر یا سوپرشارژر وظیفهی فشردهسازی هوا و انتقال آن به داخل موتور را برعهده دارند. دمای هوا در اثر فشرده شدن به افزایش پیدا میکند و بعد از ورود به موتور، باعث ایجاد پدیدهی احتراق زودرس و کاهش عمر مفید قطعات موتور میشود. اینترکولر با خنک کردن هوای ورودی به موتور، تا جای ممکن از این پدیدهی مخرب جلوگیری میکند.
خنک شدن هوای ورودی به موتور، کیفیت احتراق را افزایش میدهد. مولکولهای هوا در اثر کاهش دما به یکدیگر نزدیکتر میشوند، در نتیجه حجم هوای بیشتری وارد موتور میشود و در ترکیب با بنزین، باعث بهبود کیفیت فرایند احتراق میشوند. به عبارتی، دراثر افزایش چگالی هوا، مقدار بیشتری اکسیژن برای احتراق وارد موتور میشود.
اینترکولر معمولاً در قسمت پایین سپر و جلوی رادیاتور نصب میشود. جریان هوای آزاد از شکافِ پایینِ سپر وارد شده و با عبور از لابهلای شبکههای اینترکولر، عمل خنککاری را انجام میدهد.
تماسِ هوای آزاد با شبکهی فلزی اینترکولر، گرمای هوای فشرده شده را جذب خود میکند. ورود هوای خنک به داخل پیشرانه به افزایش دوام قطعات داخلی موتور کمک میکند و چگالی بالای اکسیژن، باعث احتراق قوی و در نتیجه تولید قدرت بیشتر میگردد.
اینترکولر ساختاری شبیه رادیاتور آب ماشین دارد، لذا گرد و غبار، حشرات و دیگر آلودگیهای محیطی میتوانند با گذشت زمان روی ساختار مشبک اینترکولر تجمع کنند و عمل تبادل حرارتی را مختل سازند، لذا بازدید دورهای و تمیزکاری این قطعه اهمیت بسیار زیادی دارد و مستقیماً بر عمر مفید موتور خودرو تأثیرگذار است.
اینترکولر بر اساس نوع عملکرد به دو دسته تقسیم میشود:
۱. هوا به هوا (air to air)
۲. هوا به آب (air to water)
در اینترکولر هوا به آب، از مایع خنککنندهی رادیاتور اصلی خودرو برای کاهش دمای هوای فشرده استفاده میشود. آب رادیاتور بعد از خنکشدن وارد اینترکولر میشود و عمل تبادل حرارتی را انجام میدهد. اینترکولرِ هوا به آب کارایی بیشتری دارد و در خودروهایی که موتور آنها حساسیت دماییِ بیشتری دارند نصب میشود.
یکی از مزیتهای مهم اینترکولر هوا به آب این است که میتوان آن را در هر قسمت از موتور نصب کرد و از این نظر محدودیتی متوجه خودروساز نیست، درست برخلاف اینترکولر هوا به هوا که حتماً میبایست در قسمت پایین سپر و در معرض برخورد هوای آزاد قرار داشته باشد تا بتواند عمل تبادل حرارت را انجام دهد.
اینترکولرهای هوا به مایع در بیشتر اوقات در داخل محفظهی موتور و نزدیک به دریچهی گاز نصب میشوند تا هوای پرفشار و داغ بعد از خروج از توربوشارژر یا سوپرشارژر، مسیر کوتاهتری را طی کند و افت فشار کمتری داشته باشد. در ضمن، توان خنککاری اینترکولر هوا به آب به سرعت خودرو وابسته نیست، چرا که سرعت گردش آب تابع دور موتور و سرعت گردش واترپمپ است.
البته هزینهی نگهداری و استهلاک اینترکولر هوا به آب بالاتر است و گرفتگی لولههای آب، نشتی، و هرگونه مشکل مربوط به رادیاتور اصلی خودرو روی آن تأثیرگذار است.
در اینترکولر هوا به هوا، گرمای هوای فشرده مستقیماً به جریان هوای محیط انتقال مییابد. این روش ساده و کمهزینه است اما در دماهای بالا یا سرعت کم خودرو، کارایی کمتری دارد.
در اینترکولر هوا به آب، گرما به مایع خنککننده منتقل میشود. این روشِ تبادل حرارت، در شرایط سنگین و پرفشار، سریع و پایدار است اما هزینهی ساخت و نگهداری بیشتری دارد.
از جمله خودروهایی که به اینترکولر هوا به آب مجهز هستند میتوان به چانگان UNI-T اشاره کرد که در بازار ایران نیز حضور دارد.
• نقطهضعفهای سیستم ترمز ضدقفل (ABS)
• نقش «اویل ماژول» در موتور خودروها
• کلاچگیری اصولی و تأثیر آن در عمر مفید یاتاقانها
• رویت نسخهای خاص از آئودی TT در تهران
• تاریخچهی مجسمهی مشهور رولزرویس
خودروفنی را در تلگرام و اینستاگرام دنبال کنید:
• کانال تلگرام: t.me/khodro_fanni
• پیج اینستاگرام: instagram.com/khodro.fanni
