وقتی بچهها یک رفتار بد را مرتب تکرار میکنند، تنبیه کردن ممکن است موقتاً اثر داشته باشد، اما معمولاً مهارت تازهای به آنها یاد نمیدهد و مشکل اصلی را حل نمیکند.
۵ سالگی سن خوبی برای تنبیه هست، اما من شخصاً تنبیه را پیشنهاد نمیدهم. به جای اینکه فقط دنبال محرومیت باشیم، بهتر است دلیل رفتار را پیدا کنیم.
از خودتان بپرسید:
۱. آیا مهارت مدیریت احساسات را ندارد؟
یعنی وقتی ناراحت، عصبانی، خسته یا ناکام میشود، نمیداند چطور خودش را آرام کند یا خواستهاش را درست بیان کند.
۲. آیا از شما چیزی میخواهد؟
مثلاً توجه گرفتن، دیده شدن، شنیده شدن، یا ارتباط بیشتر با شما. گاهی بچهها حتی توجه منفی را هم به بیتوجهی ترجیح میدهند.
۳. آیا اضطراب، بیشفعالی یا استرس دارد؟
گاهی پشت رفتارهای تکراری، بیقراری، فشار روانی، خستگی، اضطراب یا مشکل در کنترل تکانهها وجود دارد و کودک به کمک نیاز دارد.
۴. آیا در خانه یا بین شما و همسرتان مشکلاتی هست؟
گاهی تنشهای خانه، دعواها، سردی رابطه، بیثباتی یا استرس والدین، خودش را در رفتار کودک نشان میدهد. در این صورت باید محیط را مناسبتر، آرامتر و قابل پیشبینیتر کنید.
۵. آیا خودتان نمیدانید چه کار کنید؟
اگر در مدیریت رفتار کودک سردرگم شدهاید، به جای سختتر کردن تنبیه، روی فرزندپروری خودتان کار کنید. گاهی والد باید مهارت بیشتری یاد بگیرد تا کودک بتواند رفتار بهتری نشان بدهد.
پس قبل از محرومیت، اول دلیل رفتار را پیدا کنید.
تنبیه شاید رفتار را برای چند ساعت خاموش کند، اما آموزش، رابطه امن و مرز روشن است که رفتار را واقعاً تغییر میدهد
فرزانه سردار
درمانگر تخصصی کودک و نوجوان
