آیا براتون سوال شده که ما ایرانی ها چرا این قدر علاقه داریم همه چیز رو رمانتیک جلوه بدیم؟
مسئله برای من وقتی بیشتر برجسته و جالب شد که در مواجهه با جوانان و نوجوانانِ نسل جدید ایرانی هم مشاهده اش کردم، فراوان تر، البته نه عمیق تر. در چند بُعد، بررسی اش میکنیم و سپس به این میپردازیم که چطور نسل Z ایرانی هم به همین پدیده خو گرفته، حتی اعتیاد پیدا کرده.
در وحله ی اول به نظر من این بیشتر یک الگوی فرهنگی/روانی است تا یک ویژگی ذاتی ایرانی ها، با توجه به تاریخ پر فراز و نشیب این سرزمین، نفوذ عمیق و نقش شعر، موسیقی و هنر، ساختار روابط انسانی در ایران و فرهنگ! که تقریبا برآیند همه ی این هاست.
به طور کلی، سه وجه.. سه زاویه ی مهم برای مشاهده و بررسی این مسئله وجود دارند؛ روانشناسی فردی، تاریخ و جامعه ی ایران.. و نقش شعر و موسیقی و ادبیات. البته این ها جدا از هم نیستند و در بسیار جهات همپوشانی دارند.
روانشناسی فردی 🗣️: چرا هر فرد در سطح شخصی تمایل دارد از واقعیت چیزی زیباتر بسازد؟
زندگی با هرج و مرج برای انسان دشوار است، کنار آمدنی نیست. وقتی زندگی پر از ابهام و بی ثباتی است (که در اینجا کم هم نیست و نبوده) ذهن برای حفظ تعادل روانی به هرچیزی معنا میدهد و هر احساسی را تزئین میکند. در فرهنگ ایرانی، معنا معمولاً از جنس احساس، سرنوشت، یا نوعی زیبایی عاطفی است. مثلاً: “قسمت بود”، “شاید این درد یه پیغامه”، “اون عشق تمومشده، منو بزرگ کرد”
در واقع ذهن میگوید: اگر قرار است رنج بکشم، حداقل قشنگش کنم.. نسخه ی زیباتری از آن در خیال میسازد.
خیالپردازی و رمانتیزه کردن، نوعی مکانیزم دفاعی سالم اما واقعیت گریز است که با ما اجازه میدهد احساسات شدید مثل از دست دادن یا نرسیدن یا نداشتن رو مهار کنیم.
در روان ایرانی گاهی منِ شاعرانه از منِ منطقی قوی تر است. این خودپنداره ی شاعرانه هم سهوی و ناخودآگاه است هم عمدی، عمدی چون تایید اجتماعی را در پی دارد. در جامعه ی ایرانی احساسات عمیق تر داشتن پاداش در پی دارد، پاداش اجتماعی و فردی.
پیامد ها چیست؟ اگر کاهش اضطراب، معنا یافتن در رنج و افزایش همدلی را در نظر نگیریم.. تمام این رفتار ها باعث خودفریبی، فرار از واقعیت میشود، مانعی برای تغییر رفتار و تغییر واقعیت!
این مطلب ادامه دارد...
