تفاوت بین طراح رابط کاربر، طراح محصول و مدیر محصول

گاهی توی مسیر یادگیری طراحی، احساس می‌کنی همه‌چیز داره قاطی می‌شه:
طراح رابط کاربر، طراح محصول، مدیر محصول...
همه‌شون ظاهراً با طراحی و محصول سر و کار دارن، ولی هرکدوم ذهنیت، وظیفه و مسئولیت متفاوتی دارن.
بذار با یه داستان شروع کنیم 👇

تصور کن یه اپ جدید قراره ساخته بشه

یه استارتاپ می‌خواد اپلیکیشنی طراحی کنه برای مدیریت هزینه‌های شخصی.
سه نفر وارد تیم می‌شن:

• مهسا، طراح رابط کاربر (UI Designer)

• آرین، طراح محصول (Product Designer)

• نیما، مدیر محصول (Product Manager)

همه دارن روی یه هدف کار می‌کنن: ساخت یه محصول عالی.
اما هرکدوم از زاویه‌ای کاملاً متفاوت به اون هدف نگاه می‌کنن.

طراح رابط کاربر (UI Designer) — زیبایی‌شناسی و تعامل

مهسا اولین کسیه که کاربر قراره نتیجه کارش رو ببینه.
وظیفه‌اش چیه؟
ترجمه‌ کردن تجربه به تصویر.

او روی رنگ‌ها، تایپوگرافی، فاصله‌ها، آیکون‌ها و چیدمان المان‌ها کار می‌کنه تا محصولی خلق بشه که «زیبا، واضح و لذت‌بخش» باشه.
UI Designer کاری می‌کنه که دکمه‌ها فریاد بزنن «منو بزن!»
او در اصل زبان بصری محصوله.

🔹 تمرکز: زیبایی، وضوح، سازگاری بصری
🔹 ابزار: Figma، Design System، Style Guide
🔹 هدف: تجربه‌ی دیداری خوشایند و منطقی

طراح محصول (Product Designer) — مغز استراتژیک طراحی

آرین جایی وسط بین طراحی و تفکر تجاری قرار داره.
اون نه‌تنها روی رابط کاربری کار می‌کنه، بلکه روی تجربه، رفتار، نیاز و انگیزه‌های کاربر هم تمرکز داره.
در واقع آرین باید بفهمه «چرا کاربر قراره از این محصول استفاده کنه» و بعد تصمیم بگیره «چطور باید طراحی بشه».

او داده‌ها، مصاحبه‌های کاربری، تست‌های تجربه کاربری و هدف‌های بیزنسی رو کنار هم می‌ذاره تا محصول واقعاً به درد بخوره.

🔹 تمرکز: تجربه، مسئله‌ی کاربر، منطق طراحی
🔹 ابزار: Research، Wireframe، Prototype، A/B Testing
🔹 هدف: خلق محصولی مفید، ساده و کاربرپسند

اگر UI طراحی ظاهر باشه، Product Design طراحی منطق و روح محصوله.

مدیر محصول (Product Manager) — رهبر نامرئی

و حالا نوبت نیماست.
کسی که طراحی نمی‌کنه، ولی بدونش کل پروژه جلو نمی‌ره.
مدیر محصول بیشتر مثل رهبر ارکستره؛ هرکسی ساز خودش رو می‌زنه ولی اون باید مطمئن بشه قطعه نهایی درست و هم‌زمان نواخته می‌شه.

او تصمیم می‌گیره چه ویژگی‌هایی اولویت دارن، چرا باید ساخته بشن، و چطور باید عملکرد محصول سنجیده بشه.
PM در واقع پلیه بین طراحی، توسعه و اهداف کسب‌وکار.

🔹 تمرکز: هدف بیزنسی، مسیر محصول، اولویت‌بندی
🔹 ابزار: Product Roadmap، Jira، Metrics
🔹 هدف: رسیدن محصول به موفقیت در بازار

فرق اصلی در یک جمله

• UI Designer: محصول رو زیبا و کاربردی می‌کنه

• Product Designer: محصول رو مفید و قابل درک می‌کنه

• Product Manager: محصول رو به مسیر درست هدایت می‌کنه

نکته‌ای که معمولاً فراموش می‌شه

در تیم‌های کوچک، این نقش‌ها گاهی در هم ادغام می‌شن.
یه طراح ممکنه همزمان وظایف Product Designer و حتی بخشی از مدیریت محصول رو انجام بده.
اما در تیم‌های حرفه‌ای، مرز بین این نقش‌ها مشخص‌تره — چون هرکدوم نیاز به مهارت، طرز فکر و مسئولیت متفاوتی دارن.

نویسنده: تیم مارجین
آکادمی آموزش طراحی محصول و تفکر طراحی