دکتر جان گاتمن یکی از مهمترین پژوهشگران روابط زوجین در چند دههٔ اخیر است؛
کسی که نگاه ما به «چگونگی کارکرد رابطه» را دگرگون کرد.
پیش از او بیشتر نظریهها بر تجربهٔ درمانگران و برداشتهای شخصی استوار بود.
اما گاتمن مسیر دیگری رفت.
او تصمیم گرفت به جای «پرسیدن از مشکل»، رفتار واقعی زوجها را ببیند.
گفتوگوهایشان را ضبط کرد.
واکنشهای جسمیشان را اندازه گرفت.
و از دل هزاران ساعت دادهٔ واقعی به الگوهایی با دقت بالا رسید.
به همین دلیل است که پژوهشهای او امروز یکی از معتبرترین منابع در حوزهٔ روابط محسوب میشود.
در ادامه سه ایدهٔ کلیدی از کارهای او را میخوانید.
گاتمن چهار الگوی رفتاری را شناسایی کرد که اگر در یک رابطه زیاد تکرار شوند، احتمال جدایی را بهشدت بالا میبرند.
به جای نقد رفتار، به هویت طرف مقابل حمله میکنیم.
مثال:
«تو آدم بیمسئولیتی هستی» بهجای «ناراحت شدم قبض را پرداخت نکردی».
تمسخر، توهین، نگاه از بالا و بیارزش کردن طرف مقابل.
مثال:
«تو اصلاً نمیفهمی!»
این رفتار دقیقاً همان چیزی است که رابطه را آرامآرام از درون میخورد.
پذیرفتن مسئولیت را سخت میکند.
فرد بهجای پاسخ، تقصیر را پس میفرستد.
مثال:
«تو گفتی قبض را پرداخت کنم؟ چرا یادآوری نکردی؟»
وقتی فرد از نظر هیجانی اشباع میشود، کاملاً میبُرد.
سکوت.
بیحرکتی.
عدم پاسخ.
فرار از گفتوگو.
این نشانهٔ فشار روانی شدید است، نه بیتفاوتی.
گاتمن رابطهٔ سالم را به یک خانهٔ چندطبقه تشبیه میکند که هر طبقه کارکردی ضروری دارد.
آرزوها، ترسها، دغدغهها، دوستها، امیدها.
قدردانیهای کوچک، توجه به خوبیهای یکدیگر.
یک نگاه، یک شوخی، یک سؤال ساده؛
همهٔ اینها دعوتی برای نزدیک شدناند.
پاسخ مثبت به این دعوتها رابطه را قویتر میکند.
حتی وسط اختلاف، تصویر کلی شریک زندگی خوب است.
اختلاف طبیعی است؛ کیفیت مدیریت آن مهم است.
یک رابطهٔ سالم رشد آرزوهای فردی را تقویت میکند.
ارزشهای مشترک، آیینها، هدفها و پروژههای مشترک؛
چیزهایی که رابطه را به «ما» تبدیل میکند.
---
یافتهٔ جالب گاتمن:
در رابطههای سالم، به ازای هر یک رفتار منفی، باید پنج رفتار مثبت وجود داشته باشد.
این رفتارهای مثبت لزوماً بزرگ نیستند:
یک لبخند.
یک لمس کوتاه.
یک شوخی.
یک جملهٔ تشویقکننده.
رابطه از همین جزئیات کوچک تغذیه میشود.
قدرت کارهای گاتمن در این است که نظریههای او تخیلی یا ایدئولوژیک نیستند؛
بلکه بر پایهٔ سالها مشاهدهٔ واقعی و تحلیل دادهٔ دقیق بنا شدهاند.
به همین دلیل توصیههای او ساده، عملی و قابل استفاده در زندگی روزمره است.
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
اگر این نوع نوشتهها برات الهامبخشه،
میتونی برای مطالب بیشتر در روبیکا دنبالم کنی:
@mindprism
تخصصیها توی سیویلیکا
